રાજકોટ: આ વર્ષે શ્રાવણ મહિનો ૩૦ જુલાઈથી શરૂ થઈ રહ્યો છે, જે શિવભક્તો માટે અત્યંત પવિત્ર ગણાય છે. જોકે, આ વખતે શ્રાવણ માસ દરમિયાન ૧૨ અને ૨૮ ઓગસ્ટના રોજ બે મોટા ગ્રહણ—સૂર્યગ્રહણ અને ચંદ્રગ્રહણ—થવાના હોવાથી ભક્તોમાં પૂજા-અર્ચના અંગે મૂંઝવણ જોવા મળી રહી છે. જ્યોતિષીય ગણતરી મુજબ, આ ગ્રહણો ભારતમાં દ્રશ્યમાન નહીં હોવાથી સૂતક કાળ માન્ય રહેશે નહીં, જેના કારણે શિવભક્તો કોઈપણ અડચણ વિના ભગવાન શિવની ભક્તિ કરી શકશે.

શ્રાવણ મહિનામાં પ્રથમ ગ્રહણ ૧૨ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ના રોજ સૂર્યગ્રહણ તરીકે થશે. આ ગ્રહણ આર્કટિક, પોર્ટુગલ, સ્પેન અને આઇસલેન્ડ જેવા દેશોમાં જોઈ શકાશે. ત્યારબાદ, ૨૮ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ના રોજ રક્ષાબંધનના દિવસે જ વર્ષનું અંતિમ ચંદ્રગ્રહણ થશે, જે મુખ્યત્વે આફ્રિકા, યુરોપ અને અમેરિકાના દેશોમાં જોવા મળશે. આ બંને ખગોળીય ઘટનાઓ ભારતની ભૌગોલિક સીમાઓની બહાર હોવાથી દેશના ભક્તો માટે કોઈ ધાર્મિક નિયંત્રણો લાગુ પડતા નથી.

હિન્દુ ધર્મમાં સૂતક કાળ દરમિયાન પૂજા અને શુભ કાર્યો વર્જિત માનવામાં આવે છે, પરંતુ જ્યોતિષશાસ્ત્રના સિદ્ધાંત મુજબ જ્યારે ગ્રહણ જે-તે દેશમાં દેખાય જ નહીં, ત્યારે તેનું સૂતક કે દોષ લાગતો નથી. તેથી, ૩ ઓગસ્ટથી શરૂ થતા શ્રાવણના સોમવારના વ્રત અને શિવપૂજા પર આ ગ્રહણોની કોઈ નકારાત્મક અસર પડશે નહીં. ભક્તો નિશ્ચિંત થઈને ભગવાન શિવને જળાભિષેક અને સોમવારના વ્રતની વિધિ કરી શકે છે.

શ્રાવણ મહિનો ૨૮ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ના રોજ શ્રાવણી પૂર્ણિમા સાથે સંપન્ન થશે. આ વર્ષે શ્રાવણમાં કુલ ચાર સોમવાર આવી રહ્યા છે, જેમાંથી પ્રથમ સોમવાર ૩ ઓગસ્ટના રોજ છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, આ મહિનો માત્ર શિવભક્તિ માટે જ નહીં, પરંતુ ૧૬ સોમવારના વ્રતનો સંકલ્પ લેવા માટે પણ સૌથી ઉત્તમ સમય ગણાય છે. જે ભક્તો પોતાના મનોવાંછિત ફળ મેળવવા ઈચ્છે છે, તેમના માટે આ સમયગાળો અત્યંત ફળદાયી છે.

ભૂતકાળમાં પણ જ્યારે જ્યારે ભારતમાં ગ્રહણ દેખાયા નથી, ત્યારે ધાર્મિક વિધિઓમાં કોઈ પરિવર્તન કરવામાં આવ્યું નથી. વર્તમાનમાં પણ પંચાંગ અને જ્યોતિષીઓ દ્વારા આ જ બાબતને સ્પષ્ટ કરવામાં આવી છે કે ભક્તોએ કોઈ પણ ભ્રમમાં પડવાની જરૂર નથી. નિયમિત પૂજા, રક્ષાબંધનનો તહેવાર અને શિવ ઉપાસના કોઈ પણ વિઘ્ન વગર સંપન્ન થઈ શકશે.