રાજકોટ, તા.25: શીત યુદ્ધના સુવર્ણકાળ દરમિયાન જે ક્યુબાના સૈનિકોની દહેશત અંગોલાથી લઈને સીરિયા સુધી વર્તાતી હતી, આજે તે જ ક્યુબાનું લશ્કર પોતાની સીમાઓ સાચવવા માટે પણ સંઘર્ષ કરી રહ્યું છે. અમેરિકા દ્વારા કેરેબિયન સમુદ્રમાં વિમાનવાહક જહાજોની તૈનાતી અને ક્યુબાની સામ્યવાદી સરકારને બદલવાના ચાલી રહેલા દબાણ વચ્ચે, નિષ્ણાતો ક્યુબાની લશ્કરી ક્ષમતાને લઈને ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી રહ્યા છે.
ઇતિહાસના પાનાઓ તપાસીએ તો એક સમયે સોવિયેત યુનિયનના સાથથી ક્યુબા પાસે ૨,૦૦,૦૦૦ થી વધુ સૈનિકોની એક પ્રચંડ ફોજ હતી. જોકે, સોવિયેત સંઘના પતન બાદ પરિસ્થિતિ બદલાઈ ગઈ છે. આજે ક્યુબાનું સૈન્યબળ ઘટીને માંડ ૪૦,૦૦૦ થી ૪૫,૦૦૦ સક્રિય જવાનો સુધી સીમિત થઈ ગયું છે. દેશની રક્ષા માટે આટલી નાની સેનાને ત્રણ મુખ્ય ભાગોમાં વહેંચવી પડી છે, જે દર્શાવે છે કે સંસાધનોની કેટલી તંગી છે.
એક સમયની લેટિન અમેરિકાની સર્વશ્રેષ્ઠ ગણાતી ક્યુબન વાયુસેના પાસે હવે આધુનિક મિગ જેટ્સનો અભાવ છે, અને નૌકાદળ પણ જૂની પુરાણી સોવિયેત ફ્રિગેટ્સ પર નિર્ભર છે. આજના અત્યાધુનિક ટેકનોલોજીથી સજ્જ અમેરિકન સૈન્ય સામે ક્યુબાની આ લશ્કરી તાકાત ઘણી નબળી સાબિત થઈ રહી છે. નિષ્ણાતો માને છે કે જો અમેરિકા સાથે કોઈ સીધો સંઘર્ષ થાય, તો ક્યુબા પાસે તેને ટકાવી રાખવા માટે પૂરતી સુરક્ષા વ્યવસ્થા કે અત્યાધુનિક શસ્ત્રોનો અભાવ છે.
આ સમાચાર માત્ર એક લશ્કરી ક્ષમતાના ઘટાડાની વાત નથી, પરંતુ એક રાજકીય અને વૈશ્વિક સત્તા સમીકરણ બદલાયા હોવાના સંકેત છે. કેરેબિયન ક્ષેત્રમાં વધતા તણાવ વચ્ચે, ક્યુબાનું નબળું પડતું સૈન્ય હવે આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણના નિરીક્ષકો માટે ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે. શું ક્યુબા આ મુશ્કેલ સમયમાં પોતાનું અસ્તિત્વ ટકાવી શકશે? તે જોવું હવે આવનારા સમયમાં અત્યંત રસપ્રદ રહેશે.