નવી દિલ્હી  : કોંગ્રેસે રવિવારે (૨૮ જૂન, ૨૦૨૬) કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા મનરેગાના સ્થાને લાવવામાં આવેલા નવા 'VB-G RAM G' કાયદાનો આકરો વિરોધ કર્યો છે. પાર્ટીના મહાસચિવ જયરામ રમેશે આરોપ લગાવ્યો છે કે આ નવા કાયદાને અમલી બનાવવાથી સત્તાનું સંપૂર્ણ કેન્દ્રીકરણ થશે અને તેના પરિણામે રાજ્ય સરકારો પર વધારાનો આર્થિક બોજ પડશે. કોંગ્રેસનું કહેવું છે કે મનરેગા જેવી મહત્વની ગ્રામીણ કલ્યાણકારી યોજનાને રદ કરી આ નવો કાયદો બુલડોઝરની જેમ સંસદમાં પાસ કરવામાં આવ્યો છે.
જયરામ રમેશે દાવો કર્યો છે કે આટલા મોટા ફેરફાર પહેલાં ગ્રામીણ વિકાસ પરની સંસદીય સ્થાયી સમિતિ કે અન્ય સંબંધિત હિસ્સેદારો સાથે કોઈ અર્થપૂર્ણ પરામર્શ કરવામાં આવ્યો નથી. સરકારની કાર્યશૈલીને "બદમાશી અને તુચ્છ" ગણાવતા રમેશે જણાવ્યું હતું કે રાજ્યોએ પહેલેથી જ આ યોજના અંગે પોતાની ગંભીર ચિંતાઓ વ્યક્ત કરી છે. કોંગ્રેસના મતે, આ કાયદો વિકેન્દ્રીકરણના મૂળ સિદ્ધાંતોની વિરુદ્ધ છે અને તે ગ્રામીણ સ્તરે રોજગારની તકોને નબળી પાડશે.
આ વિવાદમાં મુખ્ય મુદ્દો એ છે કે મનરેગાએ ગ્રામીણ ભારતમાં રોજગાર અને આર્થિક સુરક્ષા પૂરી પાડવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી છે, જ્યારે નવો કાયદો તેના માળખાને બદલી રહ્યો છે. રાજ્યોનું માનવું છે કે કેન્દ્રના આ નિર્ણયથી તેમની નાણાકીય સ્વાયત્તતા મર્યાદિત થશે અને ગરીબ ગ્રામીણ પરિવારોને મળતા લાભોમાં અવરોધ આવશે. સંસદમાં ઉતાવળમાં લેવાયેલા આ નિર્ણયથી હવે રાજકીય ગરમાવો વધી ગયો છે અને દેશના અનેક રાજ્યોમાં આ નવા કાયદાની કાયદેસરતા અને પ્રભાવ અંગે પ્રશ્નો ઉભા થઈ રહ્યા છે.
હવે આ મુદ્દો વધુ વેગ પકડશે તેવી શક્યતા છે, કારણ કે વિપક્ષી દળો આ કાયદાને પાછો ખેંચવા અથવા તેમાં સુધારા કરવા માટે રાષ્ટ્રીય સ્તરે આંદોલન કરવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે. આગામી સમયમાં રાજ્યો આ અંગે સુપ્રીમ કોર્ટમાં અથવા અન્ય કાયદાકીય માધ્યમો દ્વારા કેન્દ્ર સામે પડકાર ફેંકી શકે છે. વહીવટીતંત્ર માટે હવે આ નવા કાયદાના અમલીકરણમાં રાજ્યોનો સહયોગ મેળવવો એક મોટો પડકાર બની રહેશે, જેની અસર આગામી ગ્રામીણ વિકાસના પ્રોજેક્ટ્સ પર સ્પષ્ટપણે જોવા મળશે.