મુંબઈ, તા.૮: ભારતીય રિઝર્વ બેંકે વૈશ્વિક સ્‍તરે વધી રહેલા ભૂરાજકીય તણાવને ધ્‍યાનમાં રાખીને બ્રિટન અને યુરોપની તિજોરીઓમાંથી ભારતનું સોનું પરત લાવવાની પ્રક્રિયા તેજ કરી દીધી છે. તાજેતરના અહેવાલો મુજબ, માર્ચ ૨૦૨૬ ના અંત સુધીમાં ભારતનો કુલ સોનાનો ભંડાર ૮૮૦ મેટ્રિક ટનને વટાવી ગયો છે, જેમાંથી ૧૫૦ મેટ્રિક ટનથી વધુ સોનું માત્ર બેંક ઓફ ઈંગ્‍લેન્‍ડમાંથી પરત લાવવામાં આવ્‍યું છે. આ ઐતિહાસિક પગલું એટલા માટે મહત્‍વનું છે કારણ કે વર્ષ ૧૯૯૧ની આર્થિક કટોકટી વખતે ભારતે પોતાનું સોનું વિદેશી બેંકોમાં ગીરવે રાખવું પડ્‍યું હતું, જે હવે ગર્વ સાથે ભારતની પોતાની તિજોરીઓમાં સંગ્રહિત થઈ રહ્યું છે.

વૈશ્વિક બજારમાં ડોલર પ્રત્‍યે ઘટતા જતા ભરોસા અને રશિયા-યુક્રેન કે ઈઝરાયેલ-ઈરાન જેવા યુદ્ધોના કારણે ઉભી થયેલી અસ્‍થિરતા વચ્‍ચે RBI પોતાના ભંડારને સુરક્ષિત કરવા માંગે છે. જ્‍યારે કોઈ દેશ પર આર્થિક પ્રતિબંધો લાગે છે, ત્‍યારે વિદેશમાં રાખેલું સોનું જપ્ત થવાનું જોખમ રહે છે. આથી જ, RBI એ માર્ચ ૨૦૨૩માં વિદેશમાં રહેલા ૪૩૭ મેટ્રિક ટન સોનાને ઘટાડીને માર્ચ ૨૦૨૬ સુધીમાં માત્ર ૧૯૭ મેટ્રિક ટન સુધી સીમિત કરી દીધું છે. હવે ભારતનું મોટાભાગનું સોનું દેશની અંદર જ સુરક્ષિત છે, જેનાથી વિદેશી બેંકોને ચૂકવવી પડતી સ્‍ટોરેજ ફીમાં પણ મોટો બચાવ થયો છે.

નિષ્‍ણાતોના મતે, આ માત્ર આર્થિક લેવડ-દેવડ નથી પણ ભારતની મજબૂત થતી અર્થવ્‍યવસ્‍થાની નિશાની છે. વર્લ્‍ડ ગોલ્‍ડ કાઉન્‍સિલના આંકડા મુજબ, ભારત જ નહીં પણ વિશ્વભરની કેન્‍દ્રીય બેંકો ફુગાવા સામે રક્ષણ મેળવવા માટે સોનાની ખરીદી વધારી રહી છે. ભારતનો વિદેશી મુદ્રા ભંડાર ૬૯૧ બિલિયન ડોલરના રેકોર્ડ સ્‍તરને પાર કરી ગયો છે, જે દેશની કરન્‍સીને સ્‍થિરતા આપે છે. આ ડિજિટલ યુગમાં પણ સોનું સૌથી સુરક્ષિત રોકાણ સાબિત થઈ રહ્યું છે, જે કોઈપણ કટોકટી સમયે દેશની આર્થિક કરોડરજ્જુને મજબૂત રાખવાની તાકાત ધરાવે છે.