કોલકાતા: કોવિડ-૧૯ મહામારીની વિકટ પરિસ્થિતિ વચ્ચે પશ્ચિમ બંગાળની સરકારી હોસ્પિટલોમાં પીએમ કેર્સ (PM CARES) અને સીએસઆર પહેલ અંતર્ગત સ્થાપિત કરવામાં આવેલા અડધાથી વધુ પીએસએ ઓક્સિજન પ્લાન્ટ ડિસેમ્બર ૨૦૨૩ સુધી બિનકાર્યક્ષમ અથવા નિષ્ક્રિય હાલતમાં પડેલા હોવાનો ઘટસ્ફોટ તાજેતરમાં વિધાનસભામાં રજૂ કરાયેલા કોમ્પ્ટ્રોલર એન્ડ ઓડિટર જનરલ (કેગ) ના અહેવાલમાં થયો છે, જેના કારણે આરોગ્ય તંત્રની કામગીરી સામે મોટા સવાલો ઉભા થયા છે.
કેગના આ વિગતવાર ઓડિટ રિપોર્ટ મુજબ, પશ્ચિમ બંગાળમાં પીએમ કેર્સ અને સીએસઆર દ્વારા પ્રદાન કરાયેલા કુલ ૭૫ પ્રેશર સ્વિંગ એડસોર્પ્શન ઓક્સિજન જનરેશન પ્લાન્ટમાંથી ડિસેમ્બર ૨૦૨૩ સુધી ફક્ત ૩૨ પ્લાન્ટ જ ચાલુ સ્થિતિમાં હતા, જ્યારે બાકીના ૪૩ પ્લાન્ટ કાં તો શરૂ જ નહોતા થયા અથવા સંપૂર્ણપણે બિનકાર્યક્ષમ સાબિત થયા હતા, જેમાં પીએમ કેર્સ ફંડવાળા ૪૬ માંથી ૨૩ અને સીએસઆર ફંડવાળા ૨૯ માંથી માત્ર ૯ પ્લાન્ટ જ સક્રિય હોવાનું બહાર આવ્યું છે.
મહામારી સામે લડવા માટે ફાળવવામાં આવેલા ભંડોળના વહીવટમાં પણ વ્યાપક ખામીઓ જોવા મળી છે, જેમાં ઇમરજન્સી કોવિડ રિસ્પોન્સ પેકેજ-II હેઠળ જારી કરાયેલ કુલ રકમમાંથી માર્ચ ૨૦૨૨ સુધીમાં ૬૫૯.૨૮ કરોડ રૂપિયા એટલે કે આશરે ૬૫ ટકા જેટલી માતબર રકમ ખર્ચ વગરની જ પડી રહી હતી, તેમજ રાજ્ય કોવિડ અનટાઈડ ફંડ્સ તરીકે ફાળવાયેલા ૪૬૨.૦૫ કરોડ રૂપિયા પણ બિનઉપયોગી રહ્યા હોવાનું ઓડિટમાં સ્પષ્ટપણે નોંધવામાં આવ્યું છે.
રાજ્યની અગ્રણી એસએસકેએમ મેડિકલ કોલેજ અને હોસ્પિટલ તથા રાયગંજ મેડિકલ કોલેજ જેવા મહત્ત્વના આરોગ્ય કેન્દ્રોમાં પણ ગંભીર બેદરકારી સામે આવી છે, જ્યાં હોસ્પિટલ સ્ટોર્સમાં પેક કરેલા વેન્ટિલેટર અને ઓક્સિજન કોન્સન્ટ્રેટર્સ માત્ર ઉપભોગ્ય વસ્તુઓ અથવા એસેસરીઝના અભાવને કારણે ધૂળ ખાતા પડેલા રહ્યા હતા અને કટોકટીના સમયમાં પણ દર્દીઓને તેનો કોઈ જ લાભ મળી શક્યો નહોતો.
આ સમગ્ર ગંભીર મામલે પશ્ચિમ બંગાળ મેડિકલ સર્વિસીસ કોર્પોરેશન લિમિટેડે સત્તાવાર રીતે બચાવ કરતા ઓડિટરોને જણાવ્યું હતું કે પ્લાન્ટ્સની સ્થાપના કેન્દ્ર સરકાર અને સંબંધિત સીએસઆર એજન્સીઓના કાર્યક્ષેત્રમાં આવતી હતી અને બાકી રહેલા પ્લાન્ટ્સને કાર્યરત કરવા માટે નવા ટેન્ડરો પણ આમંત્રિત કરવામાં આવ્યા છે, જોકે કેગ દ્વારા સ્પષ્ટપણે અવલોકન કરવામાં આવ્યું છે કે આ જવાબો છતાં બાકીના પ્લાન્ટ્સ ક્યારે સંપૂર્ણપણે કાર્યરત થશે તેની કોઈ ચોક્કસ ખાતરી કે સમયમર્યાદા ઉપલબ્ધ નથી.
ભૂતપૂર્વ ટીએમસી સરકાર દ્વારા ૨૦૨૪-૨૫ સુધીના ચાર નાણાકીય વર્ષ માટેના આ કેગ રિપોર્ટ્સ અગાઉ વિધાનસભામાં સમયસર રજૂ કરવામાં આવ્યા ન હતા, પરંતુ હવે શુક્રવારે વિધાનસભામાં આ ચોંકાવનારા તારણો સત્તાવાર રીતે રજૂ થતાં વિપક્ષો દ્વારા આરોગ્ય માળખાની નિષ્ક્રિયતા સામે ઉગ્ર આલોચના શરૂ કરવામાં આવી છે અને આગામી સમયમાં જવાબદારો સામે કડક તપાસ તેમજ યોગ્ય પગલાં લેવાય તેવી પ્રબળ માંગ ઉઠી છે.