નવી દિલ્‍હી,તા.૧૮: ગયા વર્ષે વપરાશ કર (GST) માં ઘટાડા પછી ગ્રાહકોને મળેલી રાહત સંપૂર્ણપણે દૂર થઈ ગઈ હોય તેવું લાગે છે. એપ્રિલના અંત સુધીમાં એર કન્‍ડીશનર (AC), રેફ્રિજરેટર, વોશિગ મશીન, ટેલિવિઝન અને સ્‍માર્ટફોનના ભાવમાં નોંધપાત્ર વધારો થવાની ધારણા છે. ક્રૂડ ઓઇલ ડેરિવેટિવ્‍ઝ (જેમ કે પ્‍લાસ્‍ટિક) અને મેમરી ચિપ્‍સ જેવા મહત્‍વપૂર્ણ ઘટકોના ભાવમાં વધારો થવાને કારણે છેલ્‍લા ચાર મહિનામાં આ ત્રીજો ભાવ વધારો છે.

ઇલેક્‍ટ્રોનિક્‍સ અને ગેજેટ્‍સના ભાવમાં કેટલો વધારો થશે?

વધતા ઉત્‍પાદન ખર્ચને કારણે કંપનીઓ પાસે ભાવ વધારવા સિવાય કોઈ વિકલ્‍પ રહ્યો નથી. એક મુખ્‍ય રાષ્ટ્રીય ઇલેક્‍ટ્રોનિક્‍સ રિટેલ ચેઇનના ચીફ એક્‍ઝિક્‍યુટિવના જણાવ્‍યા અનુસાર, ભાવમાં વધારો નીચે મુજબ થવાની ધારણા છે.

ઘરગથ્‍થુ ઉપકરણો અને ટેલિવિઝનઃ ૫-૭% વધારો

સ્‍માર્ટફોન અને મોબાઇલ ફોનઃ ૧૦-૧૫% નો જંગી વધારો

લેપટોપઃ ૮-૧૦% વધારો

આ ચાલુ ભાવ વધારો ચિતાઓ ઉભી કરી રહ્યો છે, કારણ કે તે ગ્રાહકોની માંગ પર નકારાત્‍મક અસર કરવાનું જોખમ ધરાવે છે.

મુખ્‍ય કંપનીઓ શું તૈયારી કરી રહી છે?

બ્‍લુ સ્‍ટાર

બ્‍લુ સ્‍ટારના મેનેજિગ ડિરેક્‍ટર બી. થિયાગરાજને જણાવ્‍યું હતું કે તાજેતરના ૬% વધારા પછી, બીજો ૬-૭% વધારો નિકટવર્તી હોઈ શકે છે. તેમણે કહ્યું, પ્‍લાસ્‍ટિક જેવા ક્રૂડ ઓઇલ ડેરિવેટિવ્‍ઝના ભાવ હજુ પણ ઊંચા છે. જો ઉનાળા દરમિયાન માંગ વધે છે, તો આગામી ભાવ વધારો આવતા અઠવાડિયામાં જ થઈ શકે છે.

હાયર ઇન્‍ડિયા

હાયર ઇન્‍ડિયાના પ્રમુખ સતીશ એનએસએ જણાવ્‍યું હતું કે કંપની ૨૧ એપ્રિલથી તમામ ઉત્‍પાદનો પર ૪-૭્રુ નો વધારાનો ભાવ વધારો લાગુ કરવાની યોજના ધરાવે છે. ટીવી ઉત્‍પાદકો પણ આવતા મહિનાની શરૂઆત સુધીમાં ૬-૮% વધારાની માંગ કરી રહ્યા છે.

મોંઘવારીની આ ત્રીજી લહેર શા માટે આવી રહી છે?

૧. જાન્‍યુઆરી-ફેબ્રુઆરી દરમિયાન પ્રથમ ભાવ વધારો ઇનપુટ ખર્ચમાં વધારો, રૂપિયાનું અવમૂલ્‍યન અને AC માટે નવા ઉર્જા રેટિગ નિયમોને કારણે થયો હતો.

૨. માર્ચ-એપ્રિલ દરમિયાન ક્રૂડ ઓઇલ સંબંધિત ઇનપુટ વધુ મોંઘા થયા કારણ કે માલનો ખર્ચ વધુ હતો, રૂપિયામાં વધુ ઘટાડો થયો હતો અને ગલ્‍ફમાં ભૂ-રાજકીય તણાવ હતો.

૩. મેમરી ચિપ કટોકટીએ લેપટોપ, સ્‍માર્ટફોન અને ટીવી માટે એક મહત્‍વપૂર્ણ પડકાર ઉભો કર્યો છે. આ કૃત્રિમ બુદ્ધિ (AI) સંબંધિત મજબૂત માંગ અને પુરવઠા શૃંખલાના અવરોધોનું પરિણામ છે.

શું આ સ્‍માર્ટફોન બજાર પર નોંધપાત્ર અસર કરશે?

કાઉન્‍ટરપોઇન્‍ટ રિસર્ચના ડિરેક્‍ટર તરુણ પાઠકના મતે, આની સીધી અને નકારાત્‍મક અસર સ્‍માર્ટફોન બજાર પર પડશે. એપ્રિલ-જૂન સમયગાળામાં સ્‍માર્ટફોનના વેચાણમાં બે આંકડાનો ઘટાડો થવાની ધારણા છે, કારણ કે મોંઘી મેમરી અને એન્‍ટ્રી-લેવલ ગ્રાહકો તરફથી નબળી માંગ બજાર પર ભાર મૂકે છે.

આખા વર્ષ દરમિયાન બજારમાં આશરે ૧૦% ઘટાડો થવાનો અંદાજ છે. ઘટક ઘટકો (ખાસ કરીને મેમરી) ના વધતા ખર્ચને કારણે સ્‍માર્ટફોન ખરીદી વધુ મોંઘી થઈ રહી છે, જેના કારણે લોકો તેમના જૂના ફોન લાંબા સમય સુધી રાખવા મજબૂર થઈ રહ્યા છે.

શું રોજિંદા વસ્‍તુઓ અને સાબુ અને ડિટર્જન્‍ટ પણ મોંઘા થઈ રહ્યા છે?

આ ફુગાવાનો ટ્રેન્‍ડ ફક્‍ત મોંઘા ઇલેક્‍ટ્રોનિક ગેજેટ્‍સ પૂરતો મર્યાદિત નથી; FMCG પર પણ અસર પડી રહી છે. પામ તેલ અને ક્રૂડ ઓઇલ ડેરિવેટિવ્‍ઝ, જેમ કે પોલીપ્રોપીલિન અને લીનિયર આલ્‍કિલ બેન્‍ઝીનના વધતા ભાવને કારણે કંપનીઓ ગ્રાહકો પર બોજ નાખી રહી છે.

હિન્‍દુસ્‍તાન યુનિલિવર (HUL) એ પસંદગીના સાબુ અને ડિટર્જન્‍ટના ભાવમાં રૂ.૧ થી રૂ.૨૦ નો વધારો કર્યો છે. જાન્‍યુઆરી પછી ડિટર્જન્‍ટમાં આ બીજો વધારો છે. ઘણી કંપનીઓ નાના પેકેજોના ભાવમાં વધારો કરી રહી નથી, પરંતુ ગ્રાહકોને જાણ કર્યા વિના સામગ્રીનું વજન ઘટાડી રહી છે.

વિપ્રો કન્‍ઝ્‍યુમર કેરના ચીફ એક્‍ઝિક્‍યુટિવ નીરજ ખત્રીએ જણાવ્‍યું હતું કે, પામ તેલ અને તેના ડેરિવેટિવ્‍ઝના ભાવમાં તીવ્ર વધારાને કારણે સાબુ ઉત્‍પાદકોને ભાવ વધારવાની ફરજ પડી છે. પામ તેલના ભાવમાં ૨૦% થી વધુનો વધારો થયો છે. વધુમાં, ક્રૂડ ઓઇલના ઊંચા ભાવ પેકેજિંગ, ઊર્જા અને પરિવહન ખર્ચ પર નોંધપાત્ર દબાણ લાવી રહ્યા છે