નવી દિલ્‍હી,તા.૧૬: ભારતમાં પેટ્રોલ પંપો પર ઇંધણના ભાવ સ્‍થિર દેખાય છે. જોકે, પડદા પાછળ, વાર્તા વધુ ખરાબ થઈ રહી છે. આ ભાવ જાળવવા માટે તેલ કંપનીઓને ભારે નુકસાન થઈ રહ્યું છે. ઉદ્યોગ નિષ્‍ણાતોના મતે, રાજ્‍યની માલિકીની ઓઇલ માર્કેટિગ કંપનીઓ (OMCs) સામૂહિક રીતે આશરે રૂ.૧,૬૦૦ કરોડનું દૈનિક નુકસાન થઈ રહ્યું છે. આ કંપનીઓમાં ઇન્‍ડિયન ઓઇલ કોર્પોરેશન, ભારત પેટ્રોલિયમ કોર્પોરેશન લિમિટેડ અને હિન્‍દુસ્‍તાન પેટ્રોલિયમ કોર્પોરેશન લિમિટેડનો સમાવેશ થાય છે.

આ એવા સમયે આવ્‍યું છે જ્‍યારે ૨૮ ફેબ્રુઆરીએ ઈરાન યુદ્ધ શરૂ થયા પછી ભૂરાજકીય તણાવ વધ્‍યો છે. તેના કારણે વૈશ્વિક સ્‍તરે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં વધારો થયો છે. દરમિયાન, ભારતમાં છૂટક ઇંધણના ભાવ મોટાભાગે યથાવત રહ્યા છે.

પેટ્રોલ અને ડીઝલના હાલના (સ્‍પોટ) ભાવે પ્રતિ બેરલ ઼૧૩૫-૧૬૫, અમારો અંદાજ છે કે ભારતીય તેલ માર્કેટિગ કંપનીઓ પેટ્રોલ અને ડીઝલના વેચાણ પર પ્રતિ લિટર રૂ.૧૮ અને રૂ.૩૫નું નુકસાન કરી રહી છે.

જો સ્‍થાનિક ઇંધણના ભાવ વૈશ્વિક ક્રૂડ ઓઇલના વલણોને સંપૂર્ણપણે પ્રતિબિબિત કરતા હોત, તો વર્તમાન અંદાજ મુજબ, પેટ્રોલ આશરે રૂ.૧૧૩ પ્રતિ લિટર અને ડીઝલ રૂ.૧૨૩ પ્રતિ લિટર વેચાતું હોત. તેના બદલે, ઓએમસી આ તફાવતને શોષી રહ્યા છે.

પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવને નિયંત્રણમુક્‍ત કરવા છતાં, આ કંપનીઓએ એપ્રિલ ૨૦૨૨ થી છૂટક દરોમાં કોઈ ફેરફાર કર્યો નથી. સૂત્રોને ટાંકીને પીટીઆઈના અહેવાલ મુજબ, આનાથી પેટ્રોલ પર પ્રતિ લિટર આશરે રૂ.૧૮ અને ડીઝલ પર પ્રતિ લિટર રૂ.૩૫નું નુકસાન થયું છે.

મેક્‍વેરી ગ્રુપના એક અહેવાલમાં આ દબાણની ગંભીરતા પર પ્રકાશ પાડવામાં આવ્‍યો છે. રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે, હાલના (સ્‍પોટ) પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ પ્રતિ બેરલ ઼૧૩૫-૧૬૫ પર, અમારો અંદાજ છે કે ભારતીય ઓઇલ માર્કેટિગ કંપનીઓ પેટ્રોલ અને ડીઝલના વેચાણ પર રૂ.૧૮ અને રૂ.૩૫ પ્રતિ લિટરનું નુકસાન કરી રહી છે.

રિપોર્ટમાં વધુમાં જણાવાયું છે કે, કાચા તેલના ભાવમાં બેરલ દીઠ દરેક $10 વધારા માટે, માર્કેટિગ નુકસાન પ્રતિ લિટર આશરે રૂ.૬ વધે છે.

કાચા તેલના ભાવમાં તીવ્ર વધારા દરમિયાન, દૈનિક નુકસાન રૂ.૨,૪૦૦ કરોડ સુધી પહોંચ્‍યું. ત્‍યારથી તે ઘટીને રૂ.૧,૬૦૦ કરોડના વર્તમાન સ્‍તરે પહોંચી ગયું છે.

પેટ્રોલ અને ડીઝલ પર એક્‍સાઇઝ ડ્‍યુટીમાં પ્રતિ લિટર રૂ.૧૦ ઘટાડાથી OMC પરનો બોજ ઓછો કરવામાં મદદ મળી. જોકે, આ લાભ ગ્રાહકોને આપવાને બદલે, કંપનીઓએ તેમના નુકસાનને પહોંચી વળવા માટે તેને પોતાના માટે રાખ્‍યું.