તા. ૧૨ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૩ ગુરૂવાર
તારીખ પે તારીખ... દેશની અદાલતોમાં પેન્ડિંગ કેસોનો ઢગલો
સુપ્રીમ કોર્ટમાં બે ડઝનથી વધુ કેસ છે જે ૩૦ વર્ષથી પેન્ડિંગ : દેશભરની ૨૫ હાઈકોર્ટમાં પણ કેસોનો મોટો બેકલોગ પડી રહ્યો છે. કુલ ૬૩.૭૬ લાખ પેન્ડિંગ કેસમાંથી, ૮૦,૬૩૪ કેસ ૩૦ વર્ષથી વધુ સમયથી ન્યાયની રાહ જોઈ રહ્યા છે હાઈકોર્ટ અને નીચલી અદાલતોની કુલ સંખ્યા પ કરોડથી વધુ પેન્ડીંગઃ સરકારે સંસદમાં વિગતો આપી
નવી દિલ્હી તા.૨૯: દેશની અદાલતોમાં કેસોના વધતા જતા બેકલોગ અંગે ચિતાજનક ચિત્ર બહાર આવ્યું છે. કેન્દ્ર સરકારે રાજ્યસભામાં ડેટા રજૂ કર્યો હતો, જેમાં દેશભરની વિવિધ અદાલતોમાં હાલના પેન્ડિંગ કેસોનો ખુલાસો થયો હતો. જ્યારે સંયુક્ત કરવામાં આવે છે, ત્યારે સુપ્રીમ કોર્ટ, હાઈકોર્ટ અને નીચલી અદાલતોમાં પેન્ડિંગ કેસોની કુલ સંખ્યા ૫૦ મિલિયન સુધી પહોંચે છે. સરકારે હાઈકોર્ટની સ્થિતિ વિશે પણ માહિતી આપી હતી.
રાજ્યસભાના સાંસદ દિલીપ કુમાર રાયના પ્રશ્નના જવાબમાં, કાયદા અને ન્યાય રાજ્યમંત્રી (સ્વતંત્ર હવાલો) અર્જુન રામ મેઘવાલે નેશનલ જ્યુડિશિયલ ડેટા ગ્રીડ (NJDG) ને ટાંકીને આ માહિતી આપી હતી. સુપ્રીમ કોર્ટ વિશે વાત કરીએ તો, અહીં ઘણા કેસ ૩ દાયકાથી પેન્ડિંગ છે. સુપ્રીમ કોર્ટમાં ૩૦ વર્ષથી વધુ સમયથી ૨૬ કેસ પેન્ડિંગ છે. ૫૫૮ કેસ ૨૦ વર્ષથી વધુ સમયથી પેન્ડિંગ છે.
૨૮ જુલાઈ, ૨૦૨૬ સુધીમાં, દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતમાં કુલ ૯૫,૯૩૬ કેસ પેન્ડિંગ છે. દેશની ૨૫ હાઈકોર્ટમાં કુલ ૬૩.૭૬ લાખ કેસ પેન્ડિંગ છે. જો આપણે જિલ્લા અને અન્ય નીચલી અદાલતોની વાત કરીએ તો, પેન્ડિંગ કેસોની સંખ્યા ૪.૯૮ કરોડને વટાવી ગઈ છે. સંસદમાં રજૂ કરાયેલા આંકડા મુજબ, સુપ્રીમ કોર્ટમાં કેસોનો નિકાલ કરવામાં વર્ષો લાગી રહ્યા છે. સુપ્રીમ કોર્ટમાં હાલમાં પેન્ડિંગ કેસોનું સંપૂર્ણ વિભાજન
૩૦ વર્ષથી વધુ જૂનાઃ ૨૬ કેસ
૨૦ થી ૩૦ વર્ષ જૂનાઃ ૫૫૮ કેસ
૧૦ વર્ષથી વધુ જૂનાઃ ૧૦,૦૯૪ કેસ
૫ વર્ષથી વધુ જૂનાઃ ૨૪,૬૧૧ કેસ
૧ વર્ષથી વધુ જૂનાઃ ૪૯,૨૪૮ કેસ
અલાહાબાદ હાઈકોર્ટ અગ્રણી દેશભરની ૨૫ હાઈકોર્ટમાં પણ કેસોનો મોટો બેકલોગ પડી રહ્યો છે. કુલ ૬૩.૭૬ લાખ પેન્ડિંગ કેસમાંથી, ૮૦,૬૩૪ કેસ ૩૦ વર્ષથી વધુ સમયથી ન્યાયની રાહ જોઈ રહ્યા છે. ૪.૫૧ લાખથી વધુ કેસ ૨૦ વર્ષથી વધુ સમયથી અને ૧૬ લાખથી વધુ કેસ ૧૦ વર્ષથી વધુ સમયથી પેન્ડિંગ છે. વ્યક્તિગત હાઈકોર્ટની વાત કરીએ તો, અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટ યાદીમાં ટોચ પર છે, જેમાં કુલ ૧૨.૨૮ લાખ પેન્ડિંગ કેસ છે. આમાંથી, ૫૩,૭૮૭ કેસ ૩૦ વર્ષથી વધુ જૂના છે, ૧.૬૧ લાખ કેસ ૨૦ વર્ષથી વધુ જૂના છે, અને ૪.૮૮ લાખ કેસ એક દાયકાથી વધુ સમયથી પેન્ડિંગ છે. અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટ પછી, કલકત્તા હાઈકોર્ટ બીજા ક્રમે છે, જેમાં ૩૦ વર્ષથી વધુ સમયથી ૧૧,૪૧૭ કેસ પેન્ડિંગ છે.
બોમ્બે હાઈકોર્ટમાં કુલ ૬.૫૭ લાખ પેન્ડિંગ કેસ છે, જેમાંથી ૩,૯૦૧ કેસ ૩૦ વર્ષથી વધુ જૂના છે. પટના હાઈકોર્ટમાં ૩,૫૧૩ કેસ છે, અને મદ્રાસ હાઈકોર્ટમાં ૩૦ વર્ષથી વધુ સમયથી ૩,૧૧૮ કેસ પેન્ડિંગ છે. કુલ પેન્ડિંગ કેસોની દ્રષ્ટિએ, ૬.૯૬ લાખ કેસ સાથે રાજસ્થાન હાઈકોર્ટ અને ૫.૬૭ લાખ કેસ સાથે મદ્રાસ હાઈકોર્ટ ટોચના રાજ્યોમાં શામેલ છે.
દેશભરની જિલ્લા અને નીચલી અદાલતોમાં પરિસ્થિતિ અલગ નથી. અહીં કુલ ૪.૯૮ કરોડ કેસ પેન્ડિંગ છે. સામાન્ય નાગરિકો સાથે સંકળાયેલા આ કેસોમાં ૮૧,૨૭૫ કેસ એવા છે જે ૩૦ વર્ષથી વધુ સમયથી પેન્ડિંગ છે.
(3:16 PM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
