નવી દિલ્હી : દિલ્હીમાં સતત વધતા પ્રદૂષણને નાથવા અને પર્યાવરણીય સુરક્ષાને મજબૂત કરવા માટે દિલ્હી સરકારે એક મોટું કદમ ઉઠાવ્યું છે. મુખ્યમંત્રી રેખા ગુપ્તાએ દિલ્હીના હાર્દ સમાન સેન્ટ્રલ રિજ (Central Ridge) ના ૬૭૩.૩૨ હેક્ટર વિસ્તારને 'આરક્ષિત વન' (Reserved Forest) જાહેર કરવાનો ઐતિહાસિક નિર્ણય લીધો છે. આ નિર્ણય સાથે છેલ્લા ૩૦ વર્ષથી લટકતી પ્રક્રિયાનો અંત આવ્યો છે, જેનાથી હવે આ વિશાળ હરિયાળા વિસ્તારને મજબૂત કાયદાકીય સુરક્ષા પ્રાપ્ત થશે.
૩ દાયકાનો લાંબો ઈંતજાર હવે પૂરો
સત્તાવાર માહિતી મુજબ, દિલ્હી સરકારે ભારતીય વન અધિનિયમ ૧૯૨૭ની કલમ ૨૦ હેઠળ આ જાહેરાત કરી છે. મુખ્યમંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે વર્ષ ૧૯૯૪માં રિજ વિસ્તારો માટે પ્રારંભિક નોટિફિકેશન બહાર પાડવામાં આવ્યું હતું, પરંતુ તેને અંતિમ કાયદાકીય મંજૂરી મળી શકી નહોતી. હવે આ પ્રક્રિયા પૂર્ણ થવાથી દિલ્હીની જૈવ વિવિધતા અને પર્યાવરણ સુરક્ષા ક્ષેત્રે એક નવો અધ્યાય શરૂ થશે.
દિલ્હીના 'ગ્રીન લંગ્સ' નું સંરક્ષણ
સેન્ટ્રલ રિજ વિસ્તાર દિલ્હીની મધ્યમાં આવેલો છે અને તે પ્રાચીન અરવલ્લી પર્વતમાળાનો એક ભાગ છે. આ વિસ્તારને રાજધાનીના ‘ગ્રીન લંગ્સ’ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તે વાયુ પ્રદૂષણ ઘટાડવામાં અને ક્લાયમેટ ચેન્જ સામે લડવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. અત્યાર સુધીમાં દિલ્હી સરકાર કુલ ૪૭૫૪.૧૪ હેક્ટર રિજ વિસ્તારને આરક્ષિત વનનો દરજ્જો આપી ચૂકી છે, જેમાં દક્ષિણી રિજ ક્ષેત્રનો પણ સમાવેશ થાય છે.
વૃક્ષારોપણ અને અતિક્રમણ પર લગામ
આરક્ષિત વન જાહેર થયા બાદ હવે આ વિસ્તારમાં ખાલી પડેલી જમીનો પર મોટા પાયે વૃક્ષારોપણ કરવામાં આવશે. પર્યાવરણને અનુકૂળ રહે તે માટે લીમડો, પીપળો, સીસમ, જામુન, આંબલી અને આંબા જેવા દેશી વૃક્ષો વાવવાનું આયોજન છે. આ દરજ્જો મળવાથી હવે જમીન પચાવી પાડવી કે કોઈ પણ પ્રકારની ગેરકાયદે પ્રવૃત્તિ કરવી શક્ય બનશે નહીં, કારણ કે હવે આ વિસ્તાર વન વિભાગની સીધી અને કડક દેખરેખ હેઠળ રહેશે.