લંડન: વૈશ્વિક માનવ અધિકાર સંગઠન એમ્નેસ્ટી ઇન્ટરનેશનલે તેના વાર્ષિક અહેવાલમાં પાકિસ્તાનની વર્તમાન સ્થિતિ અંગે ચોંકાવનારા ખુલાસા કર્યા છે. અહેવાલ મુજબ, પાકિસ્તાનમાં નાગરિક સ્વતંત્રતાઓ પર ગંભીર પ્રતિબંધો લાદવામાં આવ્યા છે, જેના કારણે વાણી સ્વાતંત્ર્ય અને શાંતિપૂર્ણ વિરોધ પ્રદર્શન કરવાના અધિકારો જોખમમાં મુકાયા છે. એમ્નેસ્ટીએ ચેતવણી આપી છે કે પાકિસ્તાની સત્તાવાળાઓ હવે વિરોધનો અવાજ દબાવવા માટે કાયદાકીય માળખાનો હથિયાર તરીકે ઉપયોગ કરી રહ્યા છે.

સાયબર કાયદા અને ધરપકડનો દોર

એમ્નેસ્ટીના અહેવાલમાં જણાવ્યા અનુસાર, પાકિસ્તાનમાં ઓનલાઈન અભિવ્યક્તિ અને આતંકવાદ વિરોધી કાયદાઓમાં કરવામાં આવેલા ફેરફારો બાદ પત્રકારો, સામાજિક કાર્યકરો અને વિપક્ષી નેતાઓની ધરપકડમાં મોટો ઉછાળો આવ્યો છે.

• ડિજિટલ સેન્સરશીપ: સાયબર ક્રાઈમ અને સુરક્ષા કાયદાઓનો ઉપયોગ કરીને સામાન્ય નાગરિકોને સોશિયલ મીડિયા પર સરકાર વિરોધી પોસ્ટ કરવા બદલ નિશાન બનાવવામાં આવી રહ્યા છે.
• ઇન્ટરનેટ શટડાઉન: મનસ્વી રીતે ઇન્ટરનેટ સેવાઓ બંધ કરવી અને ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મ્સ પર પ્રતિબંધ લાદવો એ હવે પાકિસ્તાનમાં સામાન્ય બાબત બની ગઈ છે.

બલુચિસ્તાન અને સિંધમાં દમન

અહેવાલમાં સૌથી ચિંતાજનક બાબત 'બળજબરીથી ગુમ થવા' (Enforced Disappearances) ની પ્રથા છે.

1. વિરોધનું દમન: બલુચિસ્તાન અને સિંધ પ્રાંતમાં પોતાના અધિકારો માટે લડતા કાર્યકરોને ગુપ્ત રીતે ઉઠાવી લેવામાં આવે છે અને તેમનો કોઈ પત્તો લાગતો નથી.
2. ન્યાયિક સ્વતંત્રતા પર જોખમ: પાકિસ્તાનના ૨૭મા બંધારણીય સુધારાની ટીકા કરતા એમ્નેસ્ટીએ કહ્યું કે આ સુધારાએ ન્યાયતંત્રની શક્તિ ઘટાડી દીધી છે અને ઉચ્ચ સરકારી હોદ્દાઓ પર બેઠેલા લોકો માટે કાનૂની રક્ષણ (Immunity) વધારી દીધું છે.

લોકશાહીની ગરિમાને ઠેસ

એમ્નેસ્ટી ઇન્ટરનેશનલના મતે, જ્યારે કોઈ દેશમાં ન્યાયિક સ્વતંત્રતા નબળી પડે અને રાજ્ય કાર્યાલયો જવાબદારીમાંથી મુક્ત થઈ જાય, ત્યારે સામાન્ય નાગરિકો માટે ન્યાય મેળવવો અશક્ય બની જાય છે. પાકિસ્તાનમાં વધતી જતી સેન્સરશીપ અને વિરોધ પક્ષો પરની કડક કાર્યવાહી તેના લોકશાહી હોવાના દાવા સામે મોટા સવાલો ઊભા કરે છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદાય હવે પાકિસ્તાન પર નાગરિક અધિકારોની પુનઃસ્થાપના માટે દબાણ કરે તેવી શક્યતા છે, પરંતુ હાલના સંજોગોમાં પાકિસ્તાની નાગરિકો માટે સ્વતંત્રતા એક દૂરનું સ્વપ્ન બની રહી હોય તેવું લાગે છે.