લંડન : યુનાઇટેડ કિંગડમ (યુકે) માં વિદ્યાર્થી વિઝા માટેના નિયમો વધુ કડક બનતાની સાથે જ યુનિવર્સિટીઓ અને વિદેશી વિદ્યાર્થીઓ માટે નવા પડકારો ઊભા થયા છે. યુકે સરકાર દ્વારા લાગુ કરવામાં આવેલા કડક પાલન ધોરણોને પૂર્ણ કરવામાં નિષ્ફળ જતી શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ સામે દંડ અને પ્રતિબંધોનું જોખમ તોળાઈ રહ્યું છે. આ ફેરફારોની સૌથી વધુ અસર ભારત સહિતના મુખ્ય આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થી બજારો પર પડી રહી છે, જેના કારણે અરજીઓથી લઈને વિઝા મંજૂરી સુધીની પ્રક્રિયા અત્યંત જટિલ બની ગઈ છે.

ગત ૧ જૂન, ૨૦૨૬ થી અમલમાં આવેલા હોમ ઓફિસના 'બેઝિક કમ્પ્લાયન્સ એસેસમેન્ટ' (BCA) હેઠળ યુનિવર્સિટીઓએ આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓની ભરતી બાબતે કડક શરતોનું પાલન કરવાનું રહે છે. મૂલ્યાંકન મુજબ વિઝા ઇનકાર દર ૫ ટકાથી નીચે જાળવવો અનિવાર્ય છે, જ્યારે નોંધણી દર ઓછામાં ઓછો ૯૫ ટકા હોવો જરૂરી છે. આ ધોરણોનું પાલન ન કરનારી યુનિવર્સિટીઓને રેડ-એમ્બર-ગ્રીન રેટિંગ સિસ્ટમ હેઠળ કડક પ્રતિબંધોનો સામનો કરવો પડે છે, જેના કારણે ઘણી સંસ્થાઓએ વિદ્યાર્થીઓના 'કન્ફર્મેશન ઓફ એક્સેપ્ટન્સ ફોર સ્ટડીઝ' (CAS) દસ્તાવેજો મોટા પાયે પાછા ખેંચવા શરૂ કરી દીધા છે.

આ કડકાઈની સીધી અસર ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ પર જોવા મળી રહી છે. જાન્યુઆરીથી જૂન ૨૦૨૬ દરમિયાન પ્રાયોજિત અભ્યાસ વિઝા માટેની ભારતીય અરજીઓમાં ગત વર્ષની સરખામણીમાં ૩૧ ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો છે, જ્યારે ભારતીયોને જારી કરાયેલા વિઝામાં ૩૬ ટકાનો ઘટાડો થયો છે. આંકડા દર્શાવે છે કે ભારતીય અરજીઓનો ઇનકાર બમણો થઈ ગયો છે અને વિઝા અરજી પાછી ખેંચવાનો (Withdrawal) દર તો ૨૧૪ ટકા જેટલો જબરદસ્ત વધ્યો છે. ૨૦૨૬ ના પ્રથમાર્ધમાં તમામ અરજીઓમાંથી ૧૦.૫ ટકા અરજીઓ પાછી ખેંચી લેવામાં આવી હતી, જે અગાઉ માત્ર ૨.૩ ટકા હતી.

પાકિસ્તાન, બાંગ્લાદેશ અને નાઈજીરીયા જેવા દેશોમાંથી પણ અરજીઓમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. યુનિવર્સિટી સ્કોટલેન્ડના કન્વીનર જેમ્સ મિલરે જણાવ્યું હતું કે વિઝા વિલંબના કારણે નોંધણી અને અભ્યાસક્રમ પૂર્ણ થવાના દરમાં પણ અસર પડી રહી છે, જેના પર સંસ્થાઓનું નિયંત્રણ રહેવું મુશ્કેલ બને છે. નિષ્ણાતોએ ભારતીય વિદ્યાર્થીઓને સલાહ આપી છે કે તેઓ યુકેમાં અભ્યાસ માટેની યોજના બનાવતા પહેલા પોતાની વિઝા તૈયારીઓ, નાણાકીય વ્યવસ્થા અને યુનિવર્સિટીની રિફંડ નીતિઓ વિશે સંપૂર્ણ સ્પષ્ટતા કરી લે.

અંતમાં, યુકેનું આંતરરાષ્ટ્રીય શિક્ષણ ક્ષેત્ર સરકાર પાસે વધુ પારદર્શક માહિતી અને સમયસર ડેટાની માંગ કરી રહ્યું છે જેથી વાસ્તવિક વિદ્યાર્થીઓની તકો પર નકારાત્મક અસર ન પડે. આ બદલાયેલા માહોલમાં વિદ્યાર્થીઓએ પણ અત્યંત સાવચેતીપૂર્વક આગળ વધવું અનિવાર્ય બન્યું છે.