હેગ : આંતરરાષ્ટ્રીય રાજનીતિના બદલાતા પ્રવાહો વચ્ચે ભારત અને યુરોપના સંબંધોને એક નવો વ્યૂહાત્મક વેગ મળ્યો છે. વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ શનિવારે નેધરલેન્ડ્સની રાજધાનીમાં આવેલા વિશ્વપ્રસિદ્ધ શાહી મહેલ ‘પેલેસ હુઇસ ટેન બોશ’ ની સત્તાવાર મુલાકાત લીધી હતી. આ હાઇ-પ્રોફાઇલ પ્રવાસ દરમિયાન તેમણે નેધરલેન્ડ્સના રાજા વિલેમ-એલેક્ઝાન્ડર અને રાણી મેક્સિમા સાથે અતિ સંવેદનશીલ વૈશ્વિક મુદ્દાઓ પર બંધ બારણે બેઠક યોજી હતી. પીએમઓ દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા સત્તાવાર પ્રકાશન અનુસાર, બંને દેશોના ટોચના નેતાઓએ પરસ્પર વ્યાપારી હિતો તેમજ લોકો-થી-લોકોના સદીઓ જૂના સંબંધોને વધુ મજબૂત અને અભેદ્ય બનાવવા માટે દ્રષ્ટિકોણનું આદાન-પ્રદાન કર્યું હતું. પ્રધાનમંત્રીના આદર અને સન્માનમાં શાહી દંપતી દ્વારા એક વિશેષ અને ભવ્ય રાત્રિભોજનનું પણ આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.
બેઠક દરમિયાન બંને દેશો વચ્ચે શિક્ષણ, ટેકનોલોજીકલ ઇનોવેશન, સેમી-કન્ડક્ટર અને ગ્રીન હાઇડ્રોજન જેવા અત્યંત આધુનિક ક્ષેત્રોમાં ચાલી રહેલી દ્વિપક્ષીય પહેલોની પ્રગતિ પર ઊંડો સંતોષ વ્યક્ત કરવામાં આવ્યો હતો. વડાપ્રધાને વર્ષ ૨૦૧૯ માં ડચ શાહી પરિવારની ભારત મુલાકાતને પ્રશંસા સાથે યાદ કરતા જણાવ્યું હતું કે તે મુલાકાતે બંને દેશો વચ્ચે પરસ્પર સદ્ભાવના વધારવામાં અને દ્વિપક્ષીય સંબંધોને નવી ગતિ આપવામાં માઈલસ્ટોન તરીકેની ભૂમિકા ભજવી હતી. આ હાઇ-લેવલ જોડાણ સંરક્ષણ, દરિયાઈ સુરક્ષા અને જળ સંસાધન વ્યવસ્થાપન જેવા વ્યાપક વ્યૂહાત્મક કરારોને આવરી લે છે, જે નવી ભારતીય સરકારના કાર્યકાળની શરૂઆતમાં બહુપક્ષીય ભાગીદારીને વધુ ગાઢ અને વિસ્તૃત કરવાની સુવર્ણ તક પૂરી પાડી રહ્યું છે.
આર્થિક આંકડાઓ તરફ નજર કરીએ તો યુરોપ ખંડમાં નેધરલેન્ડ્સ ભારત માટે સૌથી મહત્વપૂર્ણ અને મોટું વેપાર સ્થળ બની ચૂક્યું છે. નાણાકીય વર્ષ ૨૦store૪-૨૫ ના અહેવાલો મુજબ બંને દેશો વચ્ચેનો પરસ્પર દ્વિપક્ષીય વેપાર અંદાજે ૨૭.૮ અબજ અમેરિકી ડોલર સુધી પહોંચી ગયો છે, જ્યારે ૫૫.૬ અબજ ડોલરના સંચિત એફડીઆઈ (FDI) સાથે નેધરલેન્ડ્સ ભારતમાં ચોથો સૌથી મોટો વૈશ્વિક રોકાણકાર દેશ છે. વ્યાપારી સંબંધોની સાથે સાથે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પ્રજાની એકતા પણ આ કૂટનીતિનો મુખ્ય આધાર છે, કારણ કે આજે નેધરલેન્ડ્સની ધરતી પર ૯૦,૦૦૦ થી વધુ બિન-નિવાસી ભારતીયો (NRI) અને અંદાજે બે લાખથી વધુ સુરીનામ હિન્દુસ્તાની સમુદાયના લોકો વસી રહ્યા છે, જ્યારે ૩,૫૦૦ જેટલા ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ ત્યાંની પ્રતિષ્ઠિત યુનિવર્સિટીઓમાં ઉચ્ચ શિક્ષણ મેળવી રહ્યા છે.
આ પ્રવાસ દરમિયાન વડાપ્રધાને હેગમાં આયોજિત એક ભવ્ય ભારતીય સમુદાય કાર્યક્રમમાં પ્રવાસી ભારતીયોને સંબોધિત કર્યા હતા. ત્યાં ઉપસ્થિત જનમેદનીનો અભૂતપૂર્વ પ્રેમ, આદર અને ઉત્સાહ જોઈને પીએમ મોદી ભાવુક થઈ ગયા હતા અને તેમણે પોતાના વક્તવ્યમાં જણાવ્યું હતું કે આ અદભુત વાતાવરણ જોઈને તેઓ એક ક્ષણ માટે ભૂલી ગયા હતા કે તેઓ વિદેશની ધરતી પર છે. હેગ જાણે ભારતીય મિત્રતા અને સંસ્કૃતિનું જીવંત પ્રતીક બની ગયું હોય તેવો ભાસ થઈ રહ્યો હતો. તેમણે બંને દેશોની સાંસ્કૃતિક સમાનતા દર્શાવતા ખૂબ જ સુંદર સરખામણી કરી કે જેમ ભારતની ઓળખ કમળના ફૂલ સાથે જોડાયેલી છે, તેમ નેધરલેન્ડ્સ વૈશ્વિક સ્તરે ટ્યૂલિપ્સ માટે પ્રખ્યાત છે અને આ બંને પુષ્પો આપણને શીખવે છે કે મૂળ ગમે ત્યાં હોય પરંતુ સુંદરતા અને શક્તિ હંમેશા ખીલી ઉઠે છે.
વૈશ્વિક પરિદ્રશ્ય પર ચિંતા વ્યક્ત કરતા વડાપ્રધાને પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલી ગંભીર કટોકટી અને તેના કારણે ઉભા થયેલા ઉર્જા સંકટ તરફ વિશ્વનું ધ્યાન દોર્યું હતું. તેમણે આકરા શબ્દોમાં ચેતવણી આપી હતી કે વર્તમાન દાયકો ભયંકર આંતરરાષ્ટ્રીય પડકારો, કોરોના રોગચાળો અને વિનાશક યુદ્ધોથી ઘેરાયેલો રહ્યો છે. જો સમયસર વૈશ્વિક પરિસ્થિતિઓમાં સકારાત્મક બદલાવ લાવવામાં નહીં આવે, તો માનવજાતે પાછલા કેટલાક દાયકાઓમાં મેળવેલી આર્થિક સિદ્ધિઓ અને પ્રગતિ સંપૂર્ણપણે ભૂંસી જશે અને વિશ્વની એક બહુ મોટી વસ્તી ફરીથી ગરીબીની કાળી ખાઈમાં ધકેલાઈ જશે. આવા અનિશ્ચિત સમયમાં ભારત અને નેધરલેન્ડ્સ સંયુક્ત રીતે ભવિષ્ય માટે સંપૂર્ણ તૈયાર હોય તેવી મજબૂત સપ્લાય ચેઇન સ્થાપિત કરવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે.
શાહી મુલાકાત પૂર્ણ કર્યા બાદ પ્રધાનમંત્રીએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ એક્સ પર એક પોસ્ટ શેર કરતા આ દ્વિપક્ષીય મંત્રણાને અત્યંત અદ્ભુત અને સકારાત્મક ગણાવી હતી. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ભારત અને નેધરલેન્ડ્સ માત્ર ભૌગોલિક અને રાજકીય સ્વાર્થથી નહી, પરંતુ સહિયારા લોકશાહી હિતો અને ભવિષ્ય માટે ટકાઉ પૃથ્વીના નિર્માણના પવિત્ર સંકલ્પ દ્વારા પરસ્પર જોડાયેલા છે. આ મુલાકાતથી બંને દેશો વચ્ચે ટેકનોલોજીકલ ક્ષેત્રે ભવિષ્ય માટે તૈયાર નવા સંબંધોનો પાયો નંખાયો છે, જે આગામી સમયમાં સમગ્ર વિશ્વમાં આર્થિક સ્થિરતા અને પર્યાવરણીય સંતુલન જાળવવામાં ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ ચાલક બળ સાબિત થશે તે હવે સંપૂર્ણપણે સુનિશ્ચિત થઈ ગયું છે.