નવી દિલ્હી :દેશભરમાં 20 ટકા ઇથેનોલ-મિશ્રિત પેટ્રોલ (E20) ના અમલીકરણ અંગે વાહન માલિકો ઘણી ચિંતાઓ અને પ્રશ્નો ધરાવે છે. સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે શું ઇથેનોલ-આધારિત પેટ્રોલ વાહનના એન્જિનને નુકસાન પહોંચાડે છે. આ મુદ્દા પર ચાલી રહેલી ચર્ચા અને આશંકા વચ્ચે, ભારતની પ્રતિષ્ઠિત સંસ્થા, IIT કાનપુરના સંશોધકોએ એક મહત્વપૂર્ણ અને આશ્વાસન આપતો દાવો કર્યો છે.

    સંસ્થાના સંશોધકો કહે છે કે તેમના અભ્યાસમાં E20 પેટ્રોલના ઉપયોગને કારણે વાહનના માઇલેજમાં કોઈ નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો નથી. એવા કોઈ પુરાવા પણ નથી કે E20 ઇંધણ હાલના અથવા જૂના વાહનોના એન્જિનને કોઈ નુકસાન પહોંચાડે છે.

    તાજેતરમાં, પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલયે સ્પષ્ટતા કરી હતી કે E20 ઇંધણનો ઉપયોગ કેટલાક વાહનોમાં માઇલેજ 5 ટકા સુધી ઘટાડી શકે છે. જો કે, તેના ફાયદા આ નાના ગેરફાયદા કરતાં ઘણા વધારે છે. પીટીઆઈના અહેવાલ મુજબ, IIT કાનપુરના મિકેનિકલ એન્જિનિયરિંગ વિભાગમાં એન્જિન રિસર્ચ લેબોરેટરીના પ્રોજેક્ટ સાયન્ટિસ્ટ ધ્રુવ રાજ કરનાએ જણાવ્યું હતું કે IIT કાનપુરમાં હાથ ધરાયેલા સંશોધન સૂચવે છે કે E20 ઇંધણના ઉપયોગથી માઇલેજમાં ઘટાડો ખરેખર 5 ટકાથી ઓછો છે.

   ધ્રુવ રાજ કરનાએ સ્પષ્ટતા કરી હતી કે માઇલેજમાં આ 5 ટકાનો ઘટાડો ઇંધણ સિવાયના અન્ય પરિબળોને કારણે હોઈ શકે છે. જો નિયમિત અથવા શુદ્ધ પેટ્રોલ સાથે સતત બે પરીક્ષણો કરવામાં આવે તો પણ સમાન પરિણામો મેળવી શકાય છે.

   ઘટતા માઇલેજનું વાસ્તવિક કારણ: IIT અભ્યાસ મુજબ, માઇલેજમાં કોઈપણ ફેરફાર ઇંધણ કરતાં ડ્રાઇવરની ડ્રાઇવિંગ શૈલી, રસ્તાની સ્થિતિ અને વાહન જાળવણી પર વધુ આધાર રાખે છે

પ્રોજેક્ટ સાયન્ટિસ્ટ ધ્રુવ રાજ કરનાએ જણાવ્યું હતું કે વિગતવાર અને વ્યાપક પરીક્ષણથી સાબિત થયું છે કે E20 ઇંધણનો ઉપયોગ કરવાથી એન્જિનને કોઈ નુકસાન, કાટ અથવા અન્ય તકનીકી સમસ્યાઓ થતી નથી. તેમણે સોશિયલ મીડિયા પર ફરતા અહેવાલોને સંપૂર્ણપણે ફગાવી દીધા હતા જેમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે E20 પેટ્રોલ વાહનને નુકસાન પહોંચાડી રહ્યું છે.

   કરણે આ દાવાઓને વૈજ્ઞાનિક રીતે પાયાવિહોણા ગણાવ્યા અને ડ્રાઇવરોને સલાહ આપી કે તેઓ ઓનલાઈન શેર કરાયેલી અપ્રમાણિત પોસ્ટ્સ પર આધાર રાખવાને બદલે તેમના વાહન ઉત્પાદકના માર્ગદર્શિકા અને પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલયની માર્ગદર્શિકાનું પાલન કરે

   IIT કાનપુર ખાતે આ સંશોધન એન્જિન સંશોધન પ્રયોગશાળાના વડા પ્રોફેસર અવિનાશ કુમાર અગ્રવાલના નેતૃત્વ હેઠળ હાથ ધરવામાં આવી રહ્યું છે. તેમની ટીમ લાંબા સમયથી ઇથેનોલ-મિશ્રિત ઇંધણ પર વ્યાપક સંશોધન કરી રહી છે. ટીમે E85 ઇંધણ (જેમાં 85 ટકા ઇથેનોલ હોય છે)નું પણ સફળતાપૂર્વક પરીક્ષણ કર્યું છે. જો કે, ધ્રુવ રાજ કરણે એ પણ સ્પષ્ટતા કરી કે આવા ઉચ્ચ સ્તરના મિશ્રણ માટે ખાસ ડિઝાઇન કરેલા એન્જિન અને સુસંગત ઇંધણ પ્રણાલીઓની જરૂર પડે છે

   પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલયે તાજેતરમાં ઇથેનોલ મિશ્રિત પેટ્રોલ કાર્યક્રમની ટીકાનો જવાબ આપવા માટે એક વિગતવાર પ્રશ્ન અને જવાબ દસ્તાવેજ બહાર પાડ્યો હતો. મંત્રાલય અનુસાર, E20 પેટ્રોલ E10 અથવા શુદ્ધ પેટ્રોલ કરતાં વધુ સ્વચ્છ, ઉચ્ચ ગુણવત્તાનું અને વધુ કાર્યક્ષમ છે. સરકારે વર્ષો સુધી વૈજ્ઞાનિક પરીક્ષણો કર્યા, વાહન ઉત્પાદકો સાથે વ્યાપક પરામર્શ કર્યા અને દેશભરમાં તેનો અમલ કરતા પહેલા સ્થાનિક ઇથેનોલ ઉત્પાદનમાં વધારો કર્યો. આનાથી કાર્બન ઉત્સર્જનમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો છે, જે પર્યાવરણ માટે અત્યંત ફાયદાકારક છે.