વોશિંગ્ટન : અમેરિકાના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટમાં અમેરિકન ચૂંટણી પ્રક્રિયાની ટીકા કરતી વખતે એક મોટી ભૂલ કરી દેતાં ભારે ચર્ચા જાગી છે. રવિવારે તેમણે બ્રાઝિલમાં યોજાયેલી રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણીના ડેટાને ભૂલથી ભારતની રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણી તરીકે રજૂ કરી દીધા હતા. પોતાની સોશિયલ મીડિયા પ્રોફાઈલ પર નિવેદન આપતા ટ્રમ્પે દાવો કર્યો હતો કે 'આજે ભારતમાં રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણીના પ્રથમ તબક્કામાં ૧૨.૫ કરોડ લોકોએ મતદાન કર્યું અને થોડા જ સમયમાં પરિણામો આવી ગયા', જ્યારે હકીકતમાં આ મતદાન બ્રાઝિલમાં યોજાયું હતું.

ટ્રમ્પ આ સરખામણી દ્વારા અમેરિકાના કેટલાક રાજ્યોમાં મત ગણતરીમાં લાગતા અઠવાડિયાઓનો સમય અને ત્યાંની ચૂંટણી પ્રણાલીમાં કથિત ગડબડીઓ પર નિશાન સાધી રહ્યા હતા. તેમણે અમેરિકન શહેરો જેવા કે ડેટ્રોઇટ, ફિલાડેલ્ફિયા અને કેલિફોર્નિયાની ટીકા કરતા કહ્યું હતું કે 'બહુ ઓછી સંખ્યા હોવા છતાં અહીં પરિણામો લાવવામાં અઠવાડિયા લાગે છે'. જોકે, ભારતમાં રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી સીધી જનતા દ્વારા યોજાતી નથી પરંતુ સાંસદો અને વિધાયકો દ્વારા થાય છે, તે વાતથી અજાણ રહીને ટ્રમ્પે આ નિવેદન આપ્યું હતું.

બ્રાઝિલમાં રવિવારે યોજાયેલી રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણીના પ્રથમ તબક્કામાં જ ૧૨.૫૨ કરોડ માન્ય મતો નોંધાયા હતા અને સાંજે મતદાન પૂરું થતાં જ પરિણામો અપડેટ થવા લાગ્યા હતા. ટ્રમ્પે બ્રાઝિલના આ જ આંકડાઓને ભારત સાથે જોડી દીધા હતા. બ્રાઝિલમાં વર્તમાન નેતા લુઈઝ ઈનાસિયો લુલા દા સિલ્વા અને ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિના પુત્ર ફ્લેવિયો બોલ્સોનારો વચ્ચે મુખ્ય મુકાબલો હતો અને કોઈને સ્પષ્ટ બહુમતી ન મળતા હવે ૨૫ ઓક્ટોબરે અંતિમ તબક્કાની 'રન-ઓફ' ચૂંટણી યોજાનાર છે.

ભારતના ચૂંટણી સંબંધિત તથ્યો જોઈએ તો, વર્ષ ૨૦૨૪ની લોકસભા ચૂંટણીમાં ભારતમાં આશરે ૯૮ કરોડ નોંધાયેલા મતદારો હતા, જે ટ્રમ્પના આંકડા કરતા ઘણા વધારે છે. વળી, ભારતમાં રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ ૨૦૨૨થી હોદ્દો સંભાળી રહ્યા છે. આ ઘટનાથી સ્પષ્ટ થાય છે કે ભૌગોલિક અને રાજકીય તથ્યો ચકાસ્યા વિના ઉતાવળમાં નિવેદન આપવાને કારણે ટ્રમ્પ ફરી એકવાર આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ગેરસમજનો ભોગ બન્યા છે.

નોંધનીય છે કે આ અગાઉ પણ ૧૭ ઓગસ્ટે ટ્રમ્પે અમેરિકામાં 'સેવ અમેરિકા એક્ટ'ના સમર્થનમાં ભારતની ચૂંટણી પ્રણાલી અને મતદાર ઓળખપત્રના કડક નિયમોની પ્રશંસા કરી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે ભારતની છેલ્લી ચૂંટણીમાં ૬૪ કરોડથી વધુ લોકોએ મતદાન કર્યું હતું અને લગભગ તમામ લોકો પાસે માન્ય ફોટો આઈડી હતા. જોકે, આ વખતે બ્રાઝિલ અને ભારત વચ્ચેની આ ગૂંચવણના કારણે વૈશ્વિક સ્તરે તેમનો વિરોધ અને મજાક ઉડી રહી છે.

આ ઘટના બાદ અમેરિકા અને આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયામાં ટ્રમ્પના ભૌગોલિક જ્ઞાન અંગે વિવિધ સવાલો ઉભા થઈ રહ્યા છે. અગાઉ તેમણે સ્પેન અંગે પણ આવી ગેરસમજ વ્યક્ત કરી હતી. હાલમાં ચૂંટણી પ્રચાર ચરમસીમા પર છે ત્યારે વિરોધી પક્ષો આ ભૂલનો ઉપયોગ ટ્રમ્પની ગંભીરતા અને ભૌગોલિક જાણકારી પર પ્રશ્નાર્થ ચિહ્ન મૂકવા માટે કરી રહ્યા છે, જ્યારે ટ્રમ્પની ટીમે આ અંગે હજુ સુધી કોઈ સ્પષ્ટતા રજૂ કરી નથી.