નવી દિલ્હી: દેશની સર્વોચ્ચ અદાલતે એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સુનાવણી દરમિયાન કેન્દ્ર સરકાર અને સેન્ટ્રલ બોર્ડ ઓફ સેકન્ડરી એજ્યુકેશન (CBSE) ને વિદ્યાર્થીઓના હિતમાં મોટી સૂચના આપી છે. સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું છે કે ધોરણ-૯ માં અભ્યાસ કરતા વિદ્યાર્થીઓ પર અચાનક જ કોઈ નવી ભાષા શીખવાનો વધારાનો બોજ લાદવો જોઈએ નહીં. કોર્ટે શિક્ષણ બોર્ડને વિદ્યાર્થીઓની ક્ષમતા અને માનસિક સ્થિતિનો વિચાર કરવાની તાકીદ કરી છે.

અદાલતમાં દાખલ કરવામાં આવેલી એક અરજી પર સુનાવણી કરતી વખતે જસ્ટિસની બેન્ચે આ કડક વલણ અપનાવ્યું હતું. આ કેસમાં શૈક્ષણિક નીતિઓ અંતર્ગત મધ્ય સત્રમાં અથવા અચાનક જ ભાષાકીય વિષયોમાં ફેરફાર કરીને વિદ્યાર્થીઓ માટે ત્રીજી કે નવી ભાષા ફરજિયાત બનાવવાની હિલચાલને પડકારવામાં આવી હતી. સુપ્રીમ કોર્ટે આ મામલે કેન્દ્ર સરકારના શિક્ષણ મંત્રાલય અને CBSE ના અધિકારીઓ પાસે ખુલાસો માંગ્યો હતો.

સુનાવણી દરમિયાન સર્વોચ્ચ અદાલતે અવલોકન કર્યું હતું કે ધોરણ-૯ એ વિદ્યાર્થીઓના શૈક્ષણિક કરિયરનો એક અત્યંત મહત્વનો પાયો છે. આ તબક્કે વિદ્યાર્થીઓ પર પહેલેથી જ ગણિત, વિજ્ઞાન અને અન્ય મુખ્ય વિષયોનો ભારે શૈક્ષણિક તણાવ હોય છે. તેવામાં જો તેમના પર કોઈ તદ્દન નવી ભાષા શીખવાનું દબાણ કરવામાં આવશે, તો તેનાથી તેમનો સર્વાંગી વિકાસ રૂંધાશે અને માનસિક બોજમાં અસહ્ય વધારો થશે.

સુપ્રીમ કોર્ટે કેન્દ્ર સરકાર અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓને ટકોર કરતા કહ્યું કે, શિક્ષણ નીતિઓ એવી હોવી જોઈએ જે વિદ્યાર્થીઓને પ્રોત્સાહિત કરે, નહીં કે તેમના પર બિનજરૂરી દબાણ ઉભું કરે. નવી ભાષાઓ શીખવવી એ સારી બાબત હોઈ શકે છે પરંતુ તેની અમલવારી યોગ્ય ઉંમરે અને તબક્કાવાર પદ્ધતિથી થવી જોઈએ. ધોરણ-૯ માં આવીને અચાનક મોટો ફેરફાર કરવો શૈક્ષણિક દ્રષ્ટિએ યોગ્ય નથી.

આ ચુકાદા અને ટિપ્પણી બાદ હવે કેન્દ્ર સરકાર તેમજ CBSE એ પોતાની શૈક્ષણિક પદ્ધતિ અને ભાષાકીય નિયમોની સમીક્ષા કરવી પડશે. સર્વોચ્ચ અદાલતના આ વલણથી દેશભરના લાખો વિદ્યાર્થીઓ અને તેમના વાલીઓને મોટી રાહત મળી છે, જેઓ સતત બદલાતી શિક્ષણ નીતિઓ અને અભ્યાસના વધતા ભારણને કારણે ચિંતિત રહેતા હતા.