નવી દિલ્હી. વૈશ્વિક વાતાવરણમાં થઈ રહેલા ઝડપી પરિવર્તન વચ્ચે, અલ નિનોએ સમગ્ર વિશ્વને ચેતવણી આપી છે. આ ઋતુ પરિવર્તન ભારત માટે બેવડો પડકાર ઉભો કરી રહ્યું છે.

ચોમાસા દરમિયાન વરસાદમાં 13 ટકાનો ઘટાડો થયા પછી, હવે બધાની નજર તેના પર છે કે શું આ હવામાન ઘટના શિયાળાના તાપમાનમાં વધારો કરશે, વરસાદની પેટર્નને વિક્ષેપિત કરશે અને ખેતી પર દબાણ વધારશે.

ઇન્ડોનેશિયામાં જંગલોમાં ભયાનક આગથી લઈને પેસિફિક મહાસાગરમાં અસામાન્ય રીતે સક્રિય વાવાઝોડા સુધી, અલ નિનોની અસરો વિશ્વના લગભગ દરેક ખૂણામાં અનુભવાઈ રહી છે. હવે પ્રશ્ન એ છે કે આગામી મહિનાઓમાં અલ નિનો મજબૂત થવાથી ભારત પર શું અસર પડી શકે છે.

વિશ્વ હવામાન સંગઠન (WMO) ના અહેવાલ મુજબ, અલ નીનો ઘણા મહિનાઓથી સતત મજબૂત થઈ રહ્યો છે. WMO એ ચેતવણી આપી છે કે 2026 ના અંત સુધીમાં આ ઘટના વધુ તીવ્ર બની શકે છે અને તેની અસરો 2027 સુધી રહી શકે છે.

આ અસામાન્ય હવામાન પ્રવૃત્તિએ આગામી દિવસોમાં વિશ્વભરના વિવિધ પ્રદેશોમાં અતિશય તાપમાન, અનિયમિત વરસાદ અને અન્ય કુદરતી આફતોનું જોખમ નોંધપાત્ર રીતે વધાર્યું છે.

ભારત માટે સૌથી મોટી ચિંતા એ છે કે શું અલ નિનો મજબૂત થવાથી ચોમાસાની ખાધની અસર વધશે. શું તે આગામી મહિનાઓમાં શિયાળાના તાપમાન, વરસાદ અને કૃષિ પરિસ્થિતિઓને પણ અસર કરશે?

અલ નિનો એ એક હવામાન ઘટના છે જેમાં મધ્ય અને પૂર્વીય વિષુવવૃત્તીય પેસિફિક મહાસાગરમાં સમુદ્ર સપાટીનું તાપમાન અસામાન્ય રીતે ગરમ થઈ જાય છે. તે અલ નિનો-દક્ષિણ ઓસિલેશન (ENSO) નો ગરમ તબક્કો છે. તે એક કુદરતી હવામાન પેટર્ન છે જે વિશ્વભરમાં વાતાવરણીય પરિભ્રમણ, પવન પેટર્ન અને વરસાદના વિતરણને પ્રભાવિત કરે છે.

ભારતમાં અલ નિનો પર નજીકથી નજર રાખવામાં આવે છે કારણ કે તે સામાન્ય રીતે દક્ષિણપશ્ચિમ ચોમાસા દરમિયાન સામાન્ય કરતા ઓછા વરસાદનું જોખમ વધારે છે

પેસિફિક મહાસાગરના પાણીના તાપમાનમાં વધારો વૈશ્વિક પવન અને વાતાવરણીય પરિભ્રમણ પેટર્નમાં ફેરફાર કરે છે. આ ફેરફાર ભારતીય ચોમાસાને ટેકો આપતી હવામાન પરિસ્થિતિઓને નોંધપાત્ર રીતે નબળી પાડે છે, જેના કારણે લાંબા સમય સુધી દુષ્કાળ અને વરસાદની ખાધની શક્યતા વધી જાય છે.