નવી દિલ્હી:  ભારતના રિયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્રમાં હાલમાં એક વિચિત્ર વિરોધાભાસ જોવા મળી રહ્યો છે. એક તરફ 'લક્ઝરી' અને 'પ્રીમિયમ' મકાનોનો ક્રેઝ વધ્યો છે, તો બીજી તરફ સામાન્ય માણસ માટે પરવડે તેવા  મકાનોની કટોકટી ઘેરી બની છે. ANAROCK Capital ના તાજેતરના ચોંકાવનારા અહેવાલ મુજબ, દેશભરમાં અંદાજે 1,500 થી વધુ હાઉસિંગ પ્રોજેક્ટ્સ વર્ષોથી અટકેલા પડ્યા છે. આ પ્રોજેક્ટ્સમાં મધ્યમ વર્ગના પરિવારોના આશરે 4.5 લાખ ઘરો ફસાયેલા છે. આ ઘરવિહોણા પરિવારોની આશાઓને ફરી જીવંત કરવા માટે આશરે ₹55,000 કરોડના તોતિંગ નાણાકીય સહાયની તાતી જરૂરિયાત છે, જેની સામે હાલમાં રોકાણકારોનો ઝોક માત્ર મોટા અને મોંઘા પ્રોજેક્ટ્સ તરફ જ જોવા મળી રહ્યો છે.

માર્કેટના આંકડાકીય વિશ્લેષણ પર નજર કરીએ તો પરિસ્થિતિ ચિંતાજનક છે. વર્ષ 2021 માં નવા લોન્ચ થતા મકાનોમાં ₹40 લાખથી ઓછી કિંમતના ઘરોનો હિસ્સો 26% હતો, જે 2026 ના પ્રથમ ક્વાર્ટર સુધીમાં ઘટીને માત્ર 10% જ રહી ગયો છે. વિકાસકર્તાઓ (Builders) હવે નાના નફાવાળા સસ્તા મકાનોને બદલે ₹1.5 કરોડથી વધુની કિંમતના લક્ઝરી પ્રોજેક્ટ્સમાં વધુ રસ લઈ રહ્યા છે, જેનો બજાર હિસ્સો વધીને 53% થઈ ગયો છે. ભારતને 2030 સુધીમાં વધારાના 25 મિલિયન પરવડે તેવા મકાનોની જરૂર પડશે, પરંતુ વર્તમાન ટ્રેન્ડ જોતા લાગે છે કે બજાર સામાન્ય જનતાની જરૂરિયાતોને બદલે માત્ર ધનિક વર્ગની માંગ સંતોષવા તરફ આગળ વધી રહ્યું છે.

આ સંકટને પહોંચી વળવા માટે આગામી દાયકામાં રિયલ એસ્ટેટ ક્ષેત્રને ₹50 લાખ કરોડ ($600 બિલિયન) ના મંગી રોકાણની જરૂર પડશે. હાલમાં હોમ લોન માર્કેટ ₹38 લાખ કરોડનું છે જે 2030 સુધીમાં બમણું થઈને ₹77 લાખ કરોડ પહોંચવાની અપેક્ષા છે, પરંતુ પડકાર એ છે કે આ નાણાં નાના શહેરો અને નાના બિલ્ડરો સુધી પહોંચશે કે કેમ? જોકે, સરકાર સમર્થિત SWAMIH ફંડ જેવી પહેલોએ અત્યાર સુધીમાં 58,600 થી વધુ અટકેલા મકાનો પૂર્ણ કરવામાં મદદ કરી છે, જે એક આશાનું કિરણ છે. તેમ છતાં, જો સંસ્થાકીય રોકાણકારો સસ્તા આવાસ યોજનાઓમાં રસ નહીં દાખવે, તો સામાન્ય ભારતીય માટે પોતાનું ઘર હોવું એ માત્ર એક મૃગજળ બની રહેશે.