બર્લિન : વિદેશમાં સ્થાયી થવા માંગતા લોકો માટે જર્મની આકર્ષણનું કેન્દ્ર રહ્યું છે, ત્યારે 'જર્મન સેટલમેન્ટ પરમિટ' (Niederlassungserlaubnis) લાયક વિદેશી નાગરિકોને દર વખતે રહેઠાણ પરમિટ રિન્યુ કરાવ્યા વિના જ કાયમી ધોરણે જર્મનીમાં રહેવાનો કાનૂની અધિકાર આપે છે. જોકે, તે જર્મન નાગરિકત્વથી તદ્દન અલગ છે અને તેના પોતાના વિશિષ્ટ અધિકારો, લાભો અને શરતોનું માળખું છે. આ સ્ટાન્ડર્ડ પરમિટ ઉપરાંત, લાયક રહેવાસીઓ 'યુરોપિયન સેટલમેન્ટ પરમિટ' (Erlaubnis zum Daueraufenthalt-EU) માટે પણ ખાસ વિનંતી કરીને અરજી કરી શકે છે, જે આપમેળે મળતી નથી. આ વિશેષ પરમિટ ધારકોને ડેનમાર્ક અને આયર્લેન્ડ સિવાયના અન્ય યુરોપિયન યુનિયન (EU) દેશોના ઇમિગ્રેશન નિયમોને આધીન ત્યાં રહેવા, ભણવા કે નોકરી કરવાની શાનદાર તક આપે છે.
આ પ્રક્રિયામાં સફળ થનારા અરજદારોને એક વિશિષ્ટ ઇલેક્ટ્રોનિક રહેઠાણ પરમિટ કાર્ડ આપવામાં આવે છે, જેને 'eAT' (elektronischer Aufenthaltstitel) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ આધુનિક બાયોમેટ્રિક કાર્ડમાં ધારકનો ફોટોગ્રાફ, પરમિટનો પ્રકાર, રહેઠાણની સ્થિતિ, લાગુ શરતો અને ફિંગરપ્રિન્ટ્સ જેવો વ્યક્તિગત ડેટા ધરાવતી એક ખાસ ડિજિટલ ચિપ લગાડેલી હોય છે. આ પરમિટ મેળવવાથી વિદેશીઓને ઘણા લાંબા ગાળાના આર્થિક અને સામાજિક ફાયદા મળે છે, જેમાં જર્મનીમાં કાયમી રહેઠાણ, વ્યવસાય કે નોકરી પર કોઈ કાર્ય પ્રતિબંધો ન હોવા, સરળતાથી કુટુંબનું પુનઃ એકીકરણ કરવું, સરકારી સામાજિક લાભો મેળવવા અને ભવિષ્યમાં જર્મન નાગરિકત્વ મેળવવાનો માર્ગ આસાન થવાનો સમાવેશ થાય છે.
શું આ પરમિટ જર્મન નાગરિકત્વ સમાન છે? ના, આ બંને વચ્ચે મોટો તફાવત છે. સેટલમેન્ટ પરમિટ વ્યક્તિને અનિશ્ચિત સમય માટે રહેવાની સત્તા આપે છે પરંતુ તે વ્યક્તિને જર્મનીનો સત્તાવાર નાગરિક બનાવતી નથી. આ કાયમી રહેવાસીઓને જર્મન પાસપોર્ટ મળતો નથી, તેમજ તેઓ ફેડરલ ચૂંટણીઓમાં મતદાન કરી શકતા નથી કે કોઈ જાહેર વહીવટી પદ કે ચૂંટણી માટે ઉમેદવારી નોંધાવી શકતા નથી. નાગરિકત્વ મેળવવા માટે આખી અલગ અરજી અને કડક મંજૂરી પ્રક્રિયામાંથી પસાર થવું પડે છે.
ભાષાની લાયકાત અંગે વાત કરીએ તો, કેટલાક ખાસ કિસ્સાઓમાં B1-સ્તરના કડક જર્મન ભાષાના પ્રમાણપત્ર વિના પણ આ પરમિટ મેળવી શકાય છે, જેમાં માત્ર પ્રાથમિક A1-સ્તરનું જ્ઞાન પણ પૂરતું ગણાય છે. જેમણે એકીકરણ અભ્યાસક્રમ (Integration Course) પૂર્ણ કર્યો હોય, જર્મનીમાં શાળા કે વ્યાવસાયિક તાલીમ લીધી હોય, અથવા કોઈ તબીબી રીતે પ્રમાણિત શારીરિક કે માનસિક સ્થિતિના કારણે ભાષા શીખી શકવા અસમર્થ હોય તેમને આમાં મુક્તિ મળે છે. આ ઉપરાંત ૧ જાન્યુઆરી, ૨૦૦૫ પહેલાં જેમણે નિવાસ પરવાનગી મેળવી લીધી હતી, તેઓ પણ લાગુ નિયમો હેઠળ A1-સ્તરની ભાષા સાથે પાત્ર બની શકે છે. મહત્વની વાત એ છે કે આ પરમિટ કોઈ નિશ્ચિત અંતિમ તારીખ વિના આજીવન જારી કરાય છે, પરંતુ જો ધારક ખોટી માહિતીના આધારે તેને મેળવે અથવા ભવિષ્યમાં અન્ય કોઈ EU દેશમાં કાયમી રહેઠાણ મેળવી લે, તો સત્તાવાળાઓ આ પરમિટ રદ પણ કરી શકે છે.