બર્લિન : યુરોપના સૌથી શક્તિશાળી અને આર્થિક રીતે સમૃદ્ધ દેશ જર્મનીમાં લાંબા ગાળાના ભવિષ્યની યોજના બનાવી રહેલા ભારતીય વ્યાવસાયિકો, વિદ્યાર્થીઓ અને અન્ય સ્થળાંતરકારો માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને ખુશીના સમાચાર આવ્યા છે. તાજેતરના વર્ષોમાં જર્મની સરકારે પોતાના કડક નાગરિકતા નિયમોમાં ધરખમ ફેરફારો કરીને તેને વધુ ઉદાર અને સરળ બનાવ્યા છે. નવા કાયદા હેઠળ, હવે કોઈપણ લાયક વિદેશી નાગરિક જર્મનીમાં માત્ર પાંચ વર્ષ કાયદેસર રીતે રહ્યા પછી ત્યાંની નાગરિકતા (Naturalization) માટે અરજી કરી શકે છે. અગાઉ આ પ્રક્રિયા માટે લાંબો સમય રાહ જોવી પડતી હતી. જો કે, આ માટે અરજદારે જર્મન ભાષા, નાણાકીય સ્થિરતા અને સામાજિક એકીકરણની જરૂરી શરતો પૂરી કરવી પડશે.
જર્મન નાગરિકતા મેળવવા માટેના મુખ્ય માપદંડ અને પરીક્ષણ
જર્મનીના કાયમી નિવાસી બનવા અને પાસપોર્ટ મેળવવા માટે અરજદારો પાસે કાયમી નિવાસનો અધિકાર (Permanent Residency) હોવો અનિવાર્ય છે. આ ઉપરાંત, તેઓ સરકારી આર્થિક ભથ્થા કે લાભો પર નિર્ભર ન હોવા જોઈએ અને પોતાની જાતને આર્થિક રીતે ટેકો આપવા સક્ષમ હોવા જોઈએ. ભાષાની વાત કરીએ તો, અરજદારો પાસે ઓછામાં ઓછું B1 સ્તરનું જર્મન ભાષાનું જ્ઞાન હોવું જરૂરી છે.
સાથે જ, ૧૬ થી ૬૭ વર્ષની વયના અરજદારો માટે ફેડરલ ઓફિસ ફોર માઇગ્રેશન એન્ડ રેફ્યુજીઝ (BAMF) દ્વારા લેવામાં આવતી 'નેચરલાઈઝેશન ટેસ્ટ' (નાગરિકતા પરીક્ષણ) પાસ કરવી ફરજિયાત છે. આ પરીક્ષામાં દેશની કાનૂની વ્યવસ્થા, સંસ્કૃતિ, ઇતિહાસ અને લોકશાહી પ્રણાલી અંગેના મૂળભૂત જ્ઞાનની ચકાસણી કરવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત, અરજદારનો ગુનાહિત રેકોર્ડ સંપૂર્ણ સ્વચ્છ હોવો જોઈએ અને તેમણે દેશના લોકશાહી સિદ્ધાંતોનું સમર્થન કરવું પડે છે.
અરજી પ્રક્રિયા, જરૂરી દસ્તાવેજો અને ફીનું માળખું
નાગરિકતા મેળવવાની પ્રક્રિયા સ્થાનિક રાષ્ટ્રીયતા સત્તામંડળ, જેને જર્મન ભાષામાં Staatsangehörigkeitsbehörde કહેવામાં આવે છે, તેનો સંપર્ક કરવાથી શરૂ થાય છે. જરૂરી દસ્તાવેજો એકત્રિત કર્યા પછી અરજી ઓનલાઈન અથવા રૂબરૂ સબમિટ કરી શકાય છે. દસ્તાવેજોમાં મુખ્યત્વે:
•    ઓળખનો પુરાવો (માન્ય પાસપોર્ટ)
•    નાગરિક સ્થિતિના રેકોર્ડ (જન્મ પ્રમાણપત્ર, લગ્ન કે છૂટાછેડાના દસ્તાવેજો)
•    સતત રહેઠાણનો પુરાવો (પેન્શન વીમો, સેલરી સ્લિપ, બેંક સ્ટેટમેન્ટ વગેરે)
•    આર્થિક સ્વતંત્રતા સાબિત કરવા માટે રોજગાર કરાર અને ટેક્સ રેકોર્ડ.
આ પ્રક્રિયા માટે પુખ્ત વયના લોકોએ €૨૫૫ અને ૧૮ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકો માટે €૫૫ ની અરજી ફી ચૂકવવી પડે છે. સત્તાવાળાઓ દ્વારા તમામ દસ્તાવેજોની ઝીણવટભરી સમીક્ષા કરવામાં આવે છે, જેમાં આશરે ૧૮ મહિના જેટલો સમય લાગી શકે છે. મંજૂરી મળ્યા બાદ એક સત્તાવાર સમારોહમાં નાગરિકત્વ પ્રમાણપત્ર એનાયત કરવામાં આવે છે.
બેવડી નાગરિકતાની ઐતિહાસિક મંજૂરી અને તેના અદભુત ફાયદા
આ નવા કાયદાની સૌથી મોટી અને ક્રાંતિકારી વિશેષતા એ છે કે જર્મની હવે 'બેવડી નાગરિકતા' (Dual Citizenship) ને મંજૂરી આપે છે. આનો અર્થ એ થયો કે ભારતીય કે અન્ય વિદેશી મૂળના લોકોએ જર્મન નાગરિક બનવા માટે પોતાની મૂળ નાગરિકતા છોડવી નહીં પડે (જો કે ભારતીય કાયદા મુજબ ભારતીયોએ ઓવરસીઝ સિટીઝનશિપ ઓફ ઇન્ડિયા - OCI કાર્ડનો વિકલ્પ પસંદ કરવો પડે છે). જર્મન નાગરિકતા મળતાની સાથે જ વ્યક્તિને સંપૂર્ણ રાજકીય અને મતદાનના અધિકારો, શ્રમ બજારમાં કોઈપણ રોકટોક વિના પ્રવેશ અને શક્તિશાળી જર્મન પાસપોર્ટ મળે છે, જેનાથી સમગ્ર યુરોપિયન યુનિયન (EU) માં મુક્તપણે રહેવા અને કામ કરવાનો અબાધિત અધિકાર પ્રાપ્ત થાય છે.
🇩🇪 જર્મન નાગરિકતા કાયદાની હાઇલાઇટ્સ:
•    રહેઠાણની મુદત: અગાઉના વર્ષો કરતા ઘટાડીને માત્ર ૫ વર્ષ કરાઈ.
•    અરજી ફી: પુખ્ત વયના લોકો માટે €૨૫૫ અને બાળકો માટે €૫૫.
•    ભાષાની જરૂરિયાત: લઘુત્તમ B1 લેવલનું સત્તાવાર પ્રમાણપત્ર જરૂરી.
•    મોટો ફાયદો: બેવડી નાગરિકતાની મંજૂરી અને સમગ્ર યુરોપમાં વિઝા-મુક્ત અવરજવર.