નવી મુંબઈ : દેશભરમાં યુવા પેઢીને પોતાના ભરડામાં લઈ રહેલા માદક પદાર્થોના દૂષણ સામે ભારતીય મહેસૂલ સેવાના વરિષ્ઠ અધિકારી સમીર વાનખેડેએ લાલ આંખ કરી છે. નવી મુંબઈના વાશી વિસ્તારમાં આયોજિત એક વિશેષ જાગૃતિ કાર્યક્રમ દરમિયાન તેમણે યુવાનોને ડ્રગ્સના ખતરનાક દલદલથી દૂર રહેવા કડક શબ્દોમાં આહવાન કર્યું હતું. મુંબઈમાં નાર્કોટિક્સ કંટ્રોલ બ્યુરોના ઝોનલ ડિરેક્ટર તરીકે અનેક હાઇ-પ્રોફાઇલ ઓપરેશનો પાર પાડી ચૂકેલા આ અધિકારીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે ડ્રગ્સ પાછળ ખર્ચાતો દરેક રૂપિયો આખરે આંતરરાષ્ટ્રીય આતંકવાદી સંગઠનો અને સંગઠિત ગુનાખોરી આચરતી ગેંગને વધુ મજબૂત બનાવવાનું કામ કરે છે.
હાલમાં ચેન્નાઈ ખાતે એડિશનલ રેવન્યુ કમિશનર તરીકે પોતાની સેવાઓ આપી રહેલા વાનખેડેએ દેશના કડક કાયદાઓનો હવાલો આપતા જણાવ્યું હતું કે ભારતમાં નાર્કોટિક્સ સંબંધિત ગુનાઓમાં ડ્રગ્સની માત્રાના આધારે આજીવન કેદથી લઈને મૃત્યુદંડ સુધીની કડક સજાની જોગવાઈ છે. તેમણે ઉમેર્યું કે પોલીસ અને એનસીબી જેવી એજન્સીઓ રાત-દિવસ આ દૂષણને નાબૂદ કરવા માટે અવિરત પ્રયાસો કરી રહી છે, પરંતુ જ્યાં સુધી સામાન્ય નાગરિકો, શાળાઓ અને કોલેજો આ બાબતે જાગૃત નહીં થાય ત્યાં સુધી આ જંગ જીતવો મુશ્કેલ છે. સમાજે હવે મૂક પ્રેક્ષક બનવાનું છોડીને પડોશમાં ચાલતી આવી શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિઓ સામે અવાજ ઉઠાવવો જ પડશે.
આજના આધુનિક યુગમાં યુવા વર્ગમાં ઝડપથી વિકસી રહેલી વેપિંગ અને હુક્કા સંસ્કૃતિ પ્રત્યે ઊંડી ચિંતા વ્યક્ત કરતા સંરક્ષણ અને સુરક્ષા ક્ષેત્રના નિષ્ણાતોએ પણ સૂર પુરાવ્યો છે. વાનખેડેના મતે, શરૂઆતમાં મોજશોખ માટે કે મિત્રોના દબાણમાં આવીને નશો કરતા યુવાનો જ્યારે આર્થિક રીતે બરબાદ થઈ જાય છે, ત્યારે તેઓ પોતે જ ડ્રગ્સની હેરાફેરી એટલે કે પેડલિંગના રવાડે ચડી જાય છે. આ એક એવું ભયાનક અને જીવલેણ ચક્ર છે જેને શરૂઆતમાં જ તોડવું અનિવાર્ય છે, અન્યથા દેશની આખી પેઢી તબાહીના આરે આવીને ઊભી રહી જશે તે નક્કી છે.
માદક પદાર્થોના સેવનથી યુવાનોના ભવિષ્ય પર પડનારી લાંબાગાળાની અસરો અંગે પ્રકાશ પાડતા સત્તાવાળાઓએ જણાવ્યું કે ડ્રગ્સ કેસમાં પકડાયેલા નાગરિકો સરકારી નોકરીઓ, વિદેશમાં ઉચ્ચ શિક્ષણની તકો અને પાસપોર્ટ મેળવવાનો અધિકાર હંમેશા માટે ગુમાવી બેસે છે. આ કાર્યક્રમમાં ઉપસ્થિત સામાજિક કાર્યકરોએ પણ મીડિયા અને નાગરિક સંગઠનોને અપીલ કરી હતી કે ડ્રગ્સના કેસોને માત્ર સામાન્ય ગુનાખોરીની વાર્તા તરીકે જોવાને બદલે તેના આખા સપ્લાય ચેઈન નેટવર્કનો પર્દાફાશ કરવો જોઈએ. કિશોરોને આ વ્યસનની ગર્તામાં ધકેલાતા બચાવવા માટે પારિવારિક સંવાદ અને સમય ફાળવવો સૌથી મોટું હથિયાર સાબિત થઈ શકે છે.
સૃજન સંવેદના ફાઉન્ડેશન અને સજ્જન શક્તિ સમર્થ સમાજના સંયુક્ત ઉપક્રમે યોજાયેલા આ અભિયાનનો મુખ્ય હેતુ દેશભરની શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં મોટા પાયે જાગૃતિ લાવવાનો છે. આ પ્રકારના કાર્યક્રમો આગામી દિવસોમાં દેશના ખૂણે-ખૂણે યોજીને "ડ્રગ-મુક્ત ભારત" ના રાષ્ટ્રવ્યાપી સંકલ્પને સાકાર કરવા માટે એક જન આંદોલન ઊભું કરવામાં આવશે. યુવાનોને રમતગમત અને સકારાત્મક પ્રવૃત્તિઓ તરફ વાળીને આ સામાજિક બદીને કાયમ માટે જડમૂળથી ઉખાડી ફેંકવા માટે વહીવટી તંત્ર અને જનતા બંનેએ સાથે મળીને કદમ મિલાવવા પડશે.