નવી દિલ્‍હી,તા.૦૭: પેટ્રોલમાં ઇથેનોલના વધતા ઉપયોગને લઈને મોદી સરકાર સોશિયલ મીડિયા પર ઘણી ટીકાઓનો સામનો કરી રહી છે. હવે, એવી શક્‍યતા છે કે સરકાર ચ્‍૨૫ પર પીછેહઠ કરી શકે છે. ચ્‍૨૫ નો અર્થ એ છે કે ઇંધણમાં ૭૫% પેટ્રોલ અને ૨૫% ઇથેનોલ હશે.

કેન્‍દ્ર સરકારે ૨૦૩૦ સુધીમાં પેટ્રોલમાં ફક્‍ત ૨૦% ઇથેનોલ ભેળવવાની યોજના બનાવી હતી, પરંતુ ચ્‍૨૦ ઇંધણ પહેલાથી જ દેશભરમાં ઉપલબ્‍ધ છે. સરકારે હજુ સુધી ચ્‍૨૫ પેટ્રોલ રજૂ કરવાની તારીખ જાહેર કરી નથી, પરંતુ છેલ્‍લા છ અઠવાડિયામાં લેવામાં આવેલા બે નિર્ણયોએ કેટલીક ચિતાઓ ઉભી કરી છે.

પહેલો નિર્ણય ૨૨% થી ૩૦% ઇથેનોલ મિશ્રણવાળા ઇંધણને એક્‍સાઇઝ ડ્‍યુટીમાંથી મુક્‍તિ આપવાનો છે, અને બીજો નિર્ણય ભારતીય માનક બ્‍યુરો દ્વારા આ મિશ્રણને સૂચિત કરવાનો છે.

આ સૂચવે છે કે સરકાર ઇથેનોલના આગામી તબક્કાને અમલમાં મૂકવા માટે તૈયાર છે, પરંતુ તે ડ્રાઇવરો અને ઉત્‍પાદકોમાં કેટલીક ચિતાઓ પણ ઉભી કરે છે.

લોકોએ ફરિયાદ કરી છે કે ચ્‍૨૦ પેટ્રોલથી તેમના વાહનનું માઇલેજ ઓછું થયું છે. એવી પણ ફરિયાદ કરવામાં આવી છે કે જૂના વાહનોમાં ઇથેનોલ મિશ્રિત પેટ્રોલનો ઉપયોગ કરવાથી એન્‍જિન અને અન્‍ય ભાગોને નુકસાન થયું છે. આ મુદ્દા અંગે તાજેતરમાં એક ઉચ્‍ચ સ્‍તરીય સરકારી બેઠક યોજાઈ હતી, અને ઓટો કમ્‍પોનન્‍ટ ઉત્‍પાદકોને ફરિયાદોનું નિરાકરણ લાવવા માટે કહેવામાં આવ્‍યું હતું. સરકારી અધિકારીઓ એમ પણ કહે છે કે કેટલાક મુદ્દાઓને અતિશયોક્‍તિપૂર્ણ રીતે રજૂ કરવામાં આવી રહ્યા છે.

એક વરિષ્ઠ અધિકારીએ ધ ઇન્‍ડિયન એક્‍સપ્રેસને જણાવ્‍યું હતું કે સરકારમાં એવી માન્‍યતા છે કે E20 થી આગળનું સંક્રમણ ધીમે ધીમે થવું જોઈએ. બીજી તરફ, ઓટોમોટિવ ઉદ્યોગના લોકોને પણ ચ્‍૨૫ ઇંધણ અંગે પોતાની ચિતાઓ છે. આ પાછળનું કારણ એ છે કે E10 થી E20 માં સંક્રમણ ખૂબ જ ઝડપથી અને યોગ્‍ય વાતચીત વિના કરવામાં આવ્‍યું હતું. આનાથી જૂના વાહન માલિકો અને ટુ-વ્‍હીલર માલિકોને કેટલીક અસુવિધા થઈ છે.

પેટ્રોલમાં ઉમેરવામાં આવતી ઇથેનોલની મોટી માત્રા આ પ્રકારના ઇથેનોલ મિશ્રિત ઇંધણ માટે ડિઝાઇન ન કરાયેલા એન્‍જિનના પ્રદર્શનને અસર કરે છે, અને આ અસર જૂના વાહનોમાં વધુ સ્‍પષ્ટ થાય છે. E10 પેટ્રોલનો ઉપયોગ કરતી વખતે, કારના પ્રદર્શનમાં થોડો તફાવત જોવા મળ્‍યો હતો, જ્‍યારે E20 નો ઉપયોગ આમાં નોંધપાત્ર વધારો કરે છે.

પેટ્રોલમાં ઉચ્‍ચ ઇથેનોલ ઉમેરવાથી ઇંધણ માઇલેજ ઘટી શકે છે અને શિયાળામાં પેટ્રોલ કાર શરૂ કરવી મુશ્‍કેલ બની શકે છે, કારણ કે ઇથેનોલ પેટ્રોલ કરતા વધુ તાપમાને બળે છે. ઓટો કંપનીઓએ ચિતા વ્‍યક્‍ત કરી છે કે જૂના વાહનોમાં ચ્‍૨૫ ઇંધણનો ઉપયોગ વાહનના ભાગોને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે કારણ કે ઇથેનોલ પાણીને શોષી લે છે.

ઇથેનોલના ફાયદાઓમાં તેની ઓછી કાર્બન સામગ્રીનો સમાવેશ થાય છે અને તેથી તે પર્યાવરણ માટે સારું માનવામાં આવે છે. મહત્‍વનું છે કે, ઇથેનોલ સાથે મિશ્રણ કરવાથી પેટ્રોલ આયાત પર નિર્ભરતા ઓછી થશે.

ઘણા ભારતીય ઓટોમોબાઈલ ઉત્‍પાદકો હવે ઉચ્‍ચ કમ્‍પ્રેશન રેશિયોવાળા એન્‍જિન વિકસાવી રહ્યા છે, જે ઇથેનોલ સાથે બળતણ હોવા છતાં પણ વધુ સારી ઇંધણ કાર્યક્ષમતા માટે પરવાનગી આપે છે. જો કે, લોકો હાલમાં E25 વિશે ચિતિત છે. ચિતા એ છે કે તેના ઉતાવળિયા અમલીકરણથી નુકસાન થશે. સરકાર કહે છે કે તે તમામ હિસ્‍સેદારો સાથે સલાહ લેશે.

કેન્‍દ્ર સરકારનો નવો ઇથેનોલ મિશ્રણ કાર્યક્રમ સામાન્‍ય વાહનચાલકો માટે એક નવો પડકાર ઉભો કરી રહ્યો છે.