શ્રીનગર : શનિવારે સવારના સમયે જ્યારે કાશ્મીર ખીણ શાંત હતી, ત્યારે અચાનક ધરતી ધ્રુજવા લાગતા લોકોમાં ગભરાટ ફેલાઈ ગયો હતો. રિક્ટર સ્કેલ પર 5.3ની તીવ્રતાના ભૂકંપના આંચકા અનુભવાતા લોકો પોતાના ઘર અને ઓફિસોમાંથી ખુલ્લા મેદાનમાં દોડી આવ્યા હતા. પંખા અને ઘરવખરીની વસ્તુઓ ધ્રુજવા લાગતા વર્ષો પહેલા આવેલા વિનાશક ભૂકંપની યાદો તાજી થઈ ગઈ હતી. સદનસીબે, હજુ સુધી આ ઘટનામાં કોઈ જાનહાનિ કે મોટા માળખાકીય નુકસાનના સમાચાર મળ્યા નથી.
અફઘાનિસ્તાન-તાજિકિસ્તાન સરહદ પર કેન્દ્રબિંદુ
આપત્તિ વ્યવસ્થાપન અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આ ભૂકંપનું કેન્દ્રબિંદુ અફઘાનિસ્તાનના બદખશાન પ્રાંતમાં જમીનથી 190 કિલોમીટરની ઊંડાઈએ સ્થિત હતું. આ અગાઉ 4 એપ્રિલે પણ જમ્મુ-કાશ્મીરના ઉધમપુર અને પૂંચ સહિતના વિસ્તારોમાં 5.9ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ અનુભવાયો હતો. વારંવાર આવતા આ આંચકાઓએ કાશ્મીરી જનતામાં મનોવૈજ્ઞાનિક રીતે ભયનો માહોલ પેદા કર્યો છે.
2005 ના ભૂકંપનો કાળો ઇતિહાસ
કાશ્મીરમાં જ્યારે પણ ધરતીકંપ આવે છે ત્યારે 8 ઓક્ટોબર, 2005નો એ કાળો દિવસ યાદ આવી જાય છે. 7.6ની તીવ્રતાના એ ભૂકંપમાં અંદાજે 80,000 થી વધુ લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા હતા અને મુઝફ્ફરાબાદ સહિત ઉરી જેવા સરહદી શહેરો કાટમાળમાં ફેરવાઈ ગયા હતા. ભૂકંપશાસ્ત્રીઓના મતે કાશ્મીર ખીણ ખૂબ જ સંવેદનશીલ ઝોનમાં આવે છે, તેથી નાની તીવ્રતાના આંચકા પણ ભવિષ્યના મોટા જોખમની ચેતવણી સમાન હોઈ શકે છે.
નિષ્ણાતોની ચેતવણી અને સલાહ
ભૂકંપ નિષ્ણાતો અને એન્જિનિયરો લાંબા સમયથી કાશ્મીરમાં ‘ભૂકંપ-પ્રતિરોધક’ (Earthquake-resistant) મકાનો બાંધવાની સલાહ આપી રહ્યા છે. નિષ્ણાતોના મતે, આધુનિક સિમેન્ટ-કોંક્રિટના મકાનોમાં આંચકા સહન કરવાની ક્ષમતા ઓછી હોય છે, જે ભૂકંપ સમયે જોખમી સાબિત થાય છે. વહીવટી તંત્ર દ્વારા લોકોને શાંતિ જાળવવા અને અફવાઓથી દૂર રહેવા અપીલ કરવામાં આવી છે, સાથે જ ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટની ટીમોને કોઈપણ કટોકટી માટે સજ્જ રહેવા આદેશ અપાયા છે.