વોશિંગ્ટન ડી.સી.: અમેરિકાના રાજકીય માહોલમાં રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના એક તાજેતરના એક્ઝિક્યુટિવ ઓર્ડરે ભારે ચર્ચા જગાવી છે. રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ દેશભરના તમામ રાજ્યોમાં નાગરિકોની એક સત્તાવાર યાદી તૈયાર કરવા માગે છે, જેનો મુખ્ય હેતુ મતદાનની પ્રક્રિયામાં બિન-નાગરિકોના પ્રવેશને રોકવાનો છે. રાષ્ટ્રપતિના મતે, આ પગલું ચૂંટણી પ્રક્રિયાને વધુ સુરક્ષિત અને પારદર્શક બનાવશે. જોકે, તેમના આ દાવાને સાબિત કરવા માટે વહીવટીતંત્ર પાસે કોઈ ઠોસ પુરાવા ન હોવાથી વિપક્ષો અને નાગરિક અધિકાર જૂથોએ આ પગલાને 'રાજકીય સ્ટંટ' ગણાવ્યો છે.
આ યોજનાનો પાયો માર્ચ મહિનામાં નખાયો હતો, જ્યારે રાષ્ટ્રપતિએ હોમલેન્ડ સિક્યોરિટી વિભાગને આદેશ આપ્યો હતો કે તેઓ ફેડરલ ડેટાબેઝનો ઉપયોગ કરીને તમામ રાજ્યોમાં નાગરિકોની યાદી બનાવે. ટ્રમ્પના મતે, આ યાદી મતદાર પાત્રતા નક્કી કરવામાં એક પાયાનું સાધન બનશે. નોંધનીય છે કે, રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ પોતાના પ્રથમ કાર્યકાળથી જ નાગરિકતા અને મતદાનના મુદ્દા પર કડક વલણ અપનાવતા આવ્યા છે. 2019માં વસ્તી ગણતરીમાં નાગરિકતાને લગતા પ્રશ્નનો સમાવેશ કરવાના તેમના પ્રયાસો નિષ્ફળ રહ્યા હતા, જે બાદ હવે આ નવો મોરચો ખોલવામાં આવ્યો છે.
આ યોજના સામે ડેમોક્રેટિક નેતૃત્વવાળા રાજ્યો અને મતદાન અધિકાર સંગઠનોએ અદાલતના દ્વાર ખખડાવ્યા છે. તેમનો તર્ક છે કે બંધારણ મુજબ ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં એક્ઝિક્યુટિવ શાખાને આટલી હદે દખલગીરી કરવાનો અધિકાર નથી. વોશિંગ્ટનની ફેડરલ ડિસ્ટ્રિક્ટ કોર્ટમાં ચાલી રહેલી સુનાવણી દરમિયાન એક ચોંકાવનારી બાબત સામે આવી છે; સ્વયં ન્યાય વિભાગે સ્વીકાર્યું છે કે આવી યાદીઓ તૈયાર કરવી માત્ર મુશ્કેલ જ નથી, પરંતુ તેના આધારે મતદાર પાત્રતા નક્કી કરવી પણ 'અવિશ્વસનીય' સાબિત થઈ શકે છે.
હાલમાં આ મુદ્દો સેનેટમાં અટવાયેલા કડક મતદાર ઓળખ બિલ સાથે પણ જોડાયેલો છે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર આ યોજનાને ચૂંટણી જીતવા માટેની એક મોટી સફળતા માની રહ્યું છે, જ્યારે વિરોધીઓ તેને નાગરિકોના મતદાન અધિકારો પર હુમલો ગણાવી રહ્યા છે. અમેરિકન ચૂંટણીના ઈતિહાસમાં નાગરિકતા અને મતદાનના આ મુદ્દા પરનો આ કાયદાકીય જંગ આગામી દિવસોમાં વધુ તીવ્ર બને તેવા સ્પષ્ટ સંકેતો મળી રહ્યા છે.