શિકાગો: વર્તમાન સમયમાં જ્યારે આખું વિશ્વ ક્લાઈમેટ ચેન્જ અને અણધારી કુદરતી આફતોનો સામનો કરી રહ્યું છે, ત્યારે સોશિયલ મીડિયા પર વર્ષ ૨૦૨૬માં દુનિયાના અંતને લઈને એક જૂની વૈજ્ઞાનિક આગાહી ભારે વાયરલ થઈ રહી છે. જાણીતા સાયન્સ જર્નલમાં પ્રકાશિત થયેલા એક અહેવાલે લોકોને વિચારતા કરી દીધા છે કે શું ખરેખર માનવ સભ્યતા તેના અંતિમ ચરણમાં છે. આ કોઈ કાલ્પનિક કે ધાર્મિક માન્યતા નથી પરંતુ દાયકાઓ પહેલાં વિજ્ઞાનના માપદંડો પર કસાયેલી એક ગંભીર ચેતવણી છે જે અત્યારની વૈશ્વિક પરિસ્થિતિ સાથે સુસંગત દેખાઈ રહી છે.

આ સળગતી ચર્ચા પાછળ વર્ષ ૧૯૬૦માં થયેલો એક અત્યંત મહત્વનો સંશોધન લેખ છે, જેમાં અમેરિકાના પ્રખ્યાત ભૌતિકશાસ્ત્રી હેઇન્ઝ વોન ફોર્સ્ટર અને તેમની ટીમે પૃથ્વી પર માનવ વસ્તીના વિસ્ફોટ અંગે ગંભીર ગણતરીઓ માંડી હતી. વૈજ્ઞાનિકોએ કમ્પ્યુટર મોડેલિંગ અને જટિલ ગાણિતિક સૂત્રોનો ઉપયોગ કરીને તારણ કાઢ્યું હતું કે જો વૈશ્વિક વસ્તી આ જ ભયજનક ગતિએ વધતી રહેશે, તો પૃથ્વી એક દિવસ માનવજાતનો બોજ સહન કરવા સક્ષમ નહીં રહે. આ અભ્યાસમાં ચોક્કસ તારીખો સાથે દાવો કરાયો હતો કે કુદરતી સંસાધનો ખૂટી પડતાં સમગ્ર સભ્યતા જોખમમાં મુકાઈ જશે.

વૈજ્ઞાનિક ફોર્સ્ટરના એ ઐતિહાસિક અહેવાલમાં ૧૩ નવેમ્બરની તારીખને પૃથ્વી માટે સૌથી કટોકટીભરી ગણાવવામાં આવી હતી, જેને લઈને હાલમાં લોકોમાં ભારે કુતૂહલ જોવા મળી રહ્યું છે. સૂત્ર મુજબ વસ્તીનો આંકડો એવા સ્તરે પહોંચી જશે જ્યાં ખોરાક, પાણી અને આશ્રયની તીવ્ર અછત સર્જાશે. પરિણામે દુષ્કાળ, આંતરિક યુદ્ધો, રોગચાળો અને પર્યાવરણીય સંતુલન બગડવાથી એક અણધાર્યો વિનાશક વિસ્ફોટ થશે, જે કરોડો વર્ષો જૂની આ સૃષ્ટિની જીવંતતાને પલભરમાં સમાપ્ત કરી દેવા માટે પૂરતો સાબિત થઈ શકે છે.

ચોંકાવનારી બાબત એ છે કે વર્તમાન વૈશ્વિક આંકડા આ ભવિષ્યવાણીની નજીક પહોંચતા દેખાય છે, કારણ કે વિશ્વની વસ્તી ૮ અબજને પાર કરી ચૂકી છે અને સંસાધનો પરનું દબાણ ચરમસીમાએ છે. ગ્લોબલ વોર્મિંગ, પીવાના પાણીની કટોકટી, પ્રદૂષણ અને વારંવાર આવતા ભૂકંપ તેમજ વાવાઝોડાએ વૈજ્ઞાનિકોના એ ડરને સાચો ઠેરવવાની શરૂઆત કરી દીધી હોય તેવું વાતાવરણ સર્જાયું છે. પ્રકૃતિ પર માનવીના અત્યાચારે વિનાશની પ્રક્રિયાને વધુ ઝડપી બનાવી દીધી છે તેમ પર્યાવરણવિદો પણ સ્વીકારી રહ્યા છે.

જો કે, આ ભયાનક અહેવાલ પાછળનો સાચો હેતુ માનવજાતને ડરાવવાનો નહીં પરંતુ સમય રહેતા જગાડવાનો હતો, જેથી વિનાશના આ માર્ગને કાયમ માટે બદલી શકાય. ફોર્સ્ટરે વસ્તી નિયંત્રણ માટે કડક આર્થિક અને સામાજિક પગલાં લેવા તેમજ ગ્રીન એનર્જી તરફ વળવાની સખત ભલામણ કરી હતી. જો વૈશ્વિક સ્તરે હજુ પણ પર્યાવરણની સુરક્ષા અને કુટુંબ નિયોજનને ગંભીરતાથી લેવામાં આવે, તો આ વર્ષ આપત્તિનું નહીં પરંતુ પૃથ્વીના પુનરુદ્ધાર અને માનવતાના નવજીવનનું પ્રતીક બની શકે છે.