નવી મુંબઈ : નવી મુંબઈના જાણીતા ડીપીએસ (DPS) ફ્લેમિંગો તળાવને આવાસ અભ્યાસ માટે બહાર પાડવામાં આવેલા ટેન્ડરમાં 'ખાલી જમીન' તરીકે વર્ણવવામાં આવતા પર્યાવરણવિદો અને સામાજિક સંસ્થાઓએ સિડકો (CIDCO) સામે ભારે નારાજગી અને વિરોધ વ્યક્ત કર્યો છે. રાજ્ય સરકાર દ્વારા આ પર્યાવરણીય રીતે સંવેદનશીલ વેટલેન્ડ વિસ્તારને સંરક્ષણ અનામત તરીકે જાહેર કરવાનો નિર્ણય લેવા છતાં સિડકો દ્વારા તેને જમીન તરીકે દર્શાવવામાં આવતા વિવાદ સર્જાયો છે.

નેટકનેક્ટ ફાઉન્ડેશન દ્વારા મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસને સત્તાવાર પત્ર પાઠવીને આક્ષેપ કરવામાં આવ્યો છે કે સિડકોનું આ પગલું મહારાષ્ટ્ર રાજ્ય વન્યજીવન બોર્ડના સંરક્ષણ અનામત જાહેર કરવાના નિર્ણયને નબળો પાડે છે. વન વિભાગના સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ સંરક્ષણ અનામતનો દરજ્જો આપતો સરકારી ઠરાવ છેલ્લા એક વર્ષથી મંજૂરી અર્થે પડતર રહ્યો છે, જેના કારણે ભીનાશવાળા આ કુદરતી વિસ્તારને ગંભીર પર્યાવરણીય જોખમ ઊભું થઈ રહ્યું છે.

આ મામલે પર્યાવરણીય સંસ્થા વનશક્તિ અને અન્ય સ્થાનિક સંગઠનો દ્વારા પણ સુપ્રીમ કોર્ટના તાજેતરના નિર્દેશો ટાંકીને વેટલેન્ડ તથા જળ સંસ્થાઓનું સીમાંકન ઝડપથી પૂરું કરવા પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. નવી મુંબઈ પર્યાવરણ સુરક્ષા સોસાયટીના અગ્રણીઓએ જણાવ્યું હતું કે આ તળાવ હાઇકોર્ટના સ્પષ્ટ ચુકાદા દ્વારા વેટલેન્ડ તરીકે સુરક્ષિત હોવા છતાં સિડકો દ્વારા કોર્ટના આદેશોનો અનાદર કરીને જમીન ગણવાનું ચાલુ રાખવામાં આવ્યું છે.

સિડકો દ્વારા તાજેતરમાં નવી મુંબઈ આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટની નજીક આવેલા આ વિસ્તારમાં છ મહિનાના ફ્લેમિંગો આવાસ અભ્યાસ માટે નિષ્ણાતની નિમણૂક કરવા બાબતે ટેન્ડર બહાર પાડવામાં આવ્યું છે. આ અભ્યાસ એરપોર્ટ સુરક્ષા અને પક્ષીઓના જોખમને ધ્યાનમાં રાખીને કરાઈ રહ્યો છે, પરંતુ પર્યાવરણવિદોનું માનવું છે કે બોમ્બે નેચરલ હિસ્ટ્રી સોસાયટીની ભલામણો મુજબ એરપોર્ટ સલામતી અને જૈવવિવિધતા સંરક્ષણ બંને સાથે મળીને કામ કરી શકે છે.

અગાઉ પણ આ વિસ્તારમાં પક્ષીઓની ફ્લાઇટ-પેટર્ન અને તેની ઊંચાઈ અંગેના અભ્યાસોમાં સ્પષ્ટ થયું છે કે વિમાનો સામાન્ય રીતે થાણે ક્રીક અભ્યારણ્ય અને આસપાસના પક્ષીઓની ઉડાન સપાટીથી ઉપરથી પસાર થાય છે. તેમ છતાં વહીવટી સ્તરે થતા વિલંબના કારણે આ સંવેદનશીલ ઇકોસિસ્ટમના અસ્તિત્વ સામે મોટા સવાલો ખડા થઈ રહ્યા છે, જેને લઈને પર્યાવરણ પ્રેમીઓમાં ચિંતા ફેલાઈ છે.

આ સમગ્ર વિવાદના અંત લાવવા માટે પર્યાવરણવિદોએ સરકાર સમક્ષ માંગ કરી છે કે ડીપીએસ ફ્લેમિંગો તળાવને સંરક્ષણ અનામત તરીકે ઘોષિત કરતી ઔપચારિક સૂચના ત્વરિત ધોરણે જારી કરવામાં આવે. જો વહીવટી તંત્ર દ્વારા આ દિશામાં નક્કર પગલાં નહીં ભરાય, તો આગામી સમયમાં આ આંદોલન વધુ ઉગ્ર બનવાની સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.