અમદાવાદ: તા.૦૬ આજની યુવા પેઢી, જે હજુ માંડ કોરોનાના કપરા કાળમાંથી બહાર આવીને પોતાના કરિયરની શરૂઆત કરવા જઈ રહી છે, તેમની સામે એક નવો અને ભયાનક પડકાર આવીને ઊભો રહ્યો છે. નિષ્ણાતો આ પેઢીને 'ધ કર્સડ જનરેશન' (શ્રાપિત પેઢી) તરીકે ઓળખાવી રહ્યા છે. જે રીતે સુનામી આવતા પહેલા દરિયો શાંત થઈ જાય છે, તેવી જ રીતે અત્યારે આર્થિક બજારમાં એક ગંભીર શાંતિ છે, જે આવનારા મોટા તોફાનનો સંકેત આપી રહી છે.
શિક્ષણ મોંઘું પણ કમાણી ઓછી
એક સમય હતો જ્યારે કોલેજની ડિગ્રી એટલે સુખ-સાહ્યબી અને સ્થિરતાની ગેરંટી ગણાતી હતી. પરંતુ આજે સ્થિતિ ઉલટી છે. એજ્યુકેશન લોનના બોજ નીચે દબાયેલા યુવાનો હવે સ્ટારબક્સ કે એપલ સ્ટોર જેવા રિટેલ આઉટલેટ્સમાં કામ કરવા મજબૂર બન્યા છે. 'મ્યુટિની' પુસ્તકના લેખક નોમ શીબર જણાવે છે કે અમેરિકા સહિત વિશ્વભરમાં શિક્ષિત મધ્યમ વર્ગનું પતન થઈ રહ્યું છે. ડિગ્રી હોવા છતાં પગાર સ્થિર છે અને જીવનધોરણ કથળી રહ્યું છે.
AI: નોકરીઓ ગળી જનારું મશીન?
ન્યૂયોર્ક ટાઈમ્સના પત્રકાર જોડી કેન્ટોર અને અન્ય વિદ્વાનો વચ્ચે અત્યારે એક મોટી ચર્ચા છે. એક પક્ષ માને છે કે માનવી હંમેશા ટેકનોલોજી સાથે અનુકૂલન સાધી લેશે, જ્યારે બીજો પક્ષ માને છે કે AI (આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ) માત્ર કામ કરવાની રીત જ નહીં બદલે, પણ લાખો લોકોની જરૂરિયાત જ ખતમ કરી દેશે. જો મશીન માણસ કરતાં વધુ સારું અને સસ્તું કામ કરશે, તો આ લાખો સ્નાતકોનું શું થશે? સેનેટર માર્ક વોર્નરના મતે, આગામી બે વર્ષમાં નવા ગ્રેજ્યુએટ્સમાં બેરોજગારીનો દર ૩૦ ટકા સુધી પહોંચી શકે છે.
એકલા નહીં, સાથે મળીને લડવું પડશે
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જૂની પેઢી જે સલાહ આપે છે કે 'સખત મહેનત કરો અને પોતાનો રસ્તો પોતે બનાવો', તે કદાચ હવે પૂરતી નથી. આજના જટિલ સમયમાં વ્યક્તિગત સફળતા કરતા સામુહિક શક્તિ વધુ મહત્ત્વની છે. યુવાનો હવે યુનિયનો બનાવી રહ્યા છે અને એકબીજાનો સાથ આપી રહ્યા છે. કોરોનાએ જે રીતે સામાજિક સંબંધો તોડ્યા હતા અને AI જે રીતે માનવતા સામે પડકાર ફેંકી રહ્યું છે, તેની સામે ટકી રહેવા માટે નવી પેઢીએ હવે 'સાથે મળીને' જીતવાનું શીખવું પડશે.