નવી દિલ્‍હી,તા.૧૮: કેન્‍દ્ર સરકાર હેઠળની સીધી ભરતી અને નોકરીમાં આર્થિક રીતે નબળા વર્ગ (EWS)ના ઉમેદવારો માટે વય છૂટછાટ અને વધારાના પ્રયાસોની માંગ કરતી અરજીને ફગાવી દેતા દિલ્‍હી હાઇકોર્ટે જણાવ્‍યું હતું કે UPSCમાં EWS ઉમેદવારોને SC/ST/OBC ઉમેદવારોની જેમ વયમાં છૂટછાટ મેળવવાનો હક નથી.

ન્‍યાયાધીશ અનિલ ક્ષેત્રપાલ અને ન્‍યાયાધીશ અમિત મહાજનની બનેલી ડિવિઝન બેન્‍ચે ચુકાદો આપ્‍યો હતો કે EWS ઉમેદવારોને ઉંમર અને પ્રયાસમાં  છૂટછાટ ન આપવાનો કેન્‍દ્ર સરકારનો નીતિવિષયક નિર્ણય મનસ્‍વી કે ગેરબંધારણીય નથી.

કોર્ટે EWS કેટેગરીના વિવિધ ઉમેદવારોએ દાખલ કરેલી સંખ્‍યાબંધ અરજીઓને ફગાવી દીધી હતી. તેમણે ૩૧ જાન્‍યુઆરી, ૨૦૧૯ના DoPTના ઓફિસ મેમોરેન્‍ડમ, ૨૦૨૨ના FAQ અને યુનિયન પબ્‍લિક સર્વિસ કમિશન (UPSC)ના સિવિલ સર્વિસીસ પરીક્ષા, ૨૦૨૪ના નોટિફિકેશનને પડકાર્યું હતું. તેમણે દલીલ કરી હતી કે બંધારણ (૧૦૩મો સુધારો) ધારા ૨૦૧૯ હેઠળ EWS ઉમેદવારોને ૧૦ ટકા અનામત આપવામાં આવી છે, પરંતુ SC/ST/OBC ઉમેદવારોથી વિપરીત, ઉપલી વય મર્યાદા અથવા પ્રયાસોની સંખ્‍યામાં કોઈ છૂટછાટ આપવામાં આવી નથી. અરજદારોના મતે આ સ્‍થિતિ ભારતના બંધારણની કલમ ૧૪ અને ૧૬નું ઉલ્‍લંઘન કરે છે.

જોકે કોર્ટે સ્‍પષ્ટતા કરી હતી કે આર્થિક રીતે નબળા વર્ગોમાં ઉમેદવારોના વર્ગીકરણને આધારિત સામાજિક-આર્થિક વાસ્‍તવિકતાઓથી કોર્ટ બેખબર નથી. આ કેટેગરીમાં સમાવેશ માટે નિર્ધારિત પાત્રતા મર્યાદા ખાતરી કરે છે કે તેમાં માત્ર ખરેખર આર્થિક વંચિતતાથી પીડિત છે તેનો સમાવેશ થાય. આની સાથે જ આ કોર્ટે ન્‍યાયિક સમીક્ષાના ઉપયોગને મર્યાદિત કરતી સંસ્‍થાકીય સીમાઓથી વાકેફ રહેવું જોઈએ. સરકારે ચ્‍ષ્‍લ્‍ કેટેગરીના ઉમેદવારોની મુશ્‍કેલને ધ્‍યાનમાં રાખીને અનામત આપી છે. જોકે અરજદારો દ્વારા માંગવામાં આવેલી વધારાની છૂટછાટોમાં બહુપક્ષીય મૂલ્‍યાંકનનો જરૂરી છે. તેમાં વહીવટી સંભવિતતા અને નાણાકીય અસરોથી લઈને હાલના અનામત માળખા પર સંભવિત અસર સુધીની બાબતોનો સમાવેશ થાય છે. આવા નિર્ણયો નિર્વિવાદ રીતે સંસદ અને વિધાનસભા લઈ શકે છે.