નવી દિલ્હી : મધ્ય પૂર્વમાં ફાટી નીકળેલા યુદ્ધને આજે 86 દિવસ પૂર્ણ થયા છે, પરંતુ અમેરિકા, ઈરાન અને ઈઝરાયલ વચ્ચેનો સંઘર્ષ શાંત થવાને બદલે વધુ જટિલ બની રહ્યો છે. 28 ફેબ્રુઆરીના રોજ ઈરાન પર અમેરિકા અને ઈઝરાયલના સંયુક્ત હુમલા બાદ શરૂ થયેલી આ જંગની જ્વાળાઓ આજે સમગ્ર વિશ્વના અર્થતંત્રને પોતાની ચપેટમાં લઈ રહી છે. ત્રણ મહિનાનો લાંબો સમય વીતવા છતાં આ યુદ્ધનો કોઈ નક્કર ઉકેલ ન મળતા વૈશ્વિક નેતાઓ અને સંસ્થાઓની ચિંતામાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે.
આ સંઘર્ષનું સૌથી ગંભીર પાસું 'હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ' પર લાદવામાં આવેલી નાકાબંધી છે. દુનિયાની ક્રૂડ ઓઈલ અને ગેસ સપ્લાય ચેઈન માટે આ માર્ગ અત્યંત મહત્વનો છે, પરંતુ ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચેના ખેંચતાણમાં આ માર્ગ અવરોધાતા વિશ્વના ઘણા દેશોમાં ઉર્જા સંકટ ઉભું થયું છે. નિષ્ણાતોના મતે, હોર્મુઝ પરની આ નાકાબંધી માત્ર લશ્કરી નથી, પરંતુ તે એક આર્થિક હથિયાર બની ગઈ છે જેનો ઉપયોગ બંને પક્ષો પોતાના ફાયદા માટે કરી રહ્યા છે.
શાંતિ મંત્રણા કેમ અટકી રહી છે? આ એક મોટો સવાલ છે. ઈરાન તેના યુરેનિયમ કાર્યક્રમ અને ક્ષેત્રીય પ્રભુત્વને જાળવી રાખવા માટે મક્કમ છે, જ્યારે અમેરિકા અને ઈઝરાયલ ઈરાનના પરમાણુ મહત્વાકાંક્ષાઓને અંકુશમાં લેવા માટે દબાણ કરી રહ્યા છે. બંને પક્ષોની આ જીદ અને એકબીજા પરના અવિશ્વાસને કારણે કોઈ પણ સંધિ કે સોદો હજુ સુધી સફળ થઈ શક્યો નથી.
યુદ્ધના કારણે માત્ર મધ્ય પૂર્વ જ નહીં, પરંતુ ભારત સહિતના વિકાસશીલ દેશોએ પણ મોંઘવારી અને ઈંધણની તંગી જેવી અસરો ભોગવવી પડી રહી છે. જે રીતે પરિસ્થિતિ વણસી રહી છે, તે જોતા યુદ્ધના આ વાદળો નજીકના ભવિષ્યમાં છૂટા પડે તેવા કોઈ સ્પષ્ટ સંકેતો દેખાતા નથી. સમગ્ર વિશ્વ હવે એ રાહ જોઈ રહ્યું છે કે ક્યારે આ દેશો વાસ્તવિકતા સ્વીકારીને ટેબલ પર આવશે અને લાખો લોકોના હિતમાં કોઈ શાંતિપૂર્ણ ઉકેલ લાવશે.