તેહરાન: ઈરાનના દિવંગત સર્વોચ્ચ નેતા આયતુલ્લાહ અલી ખામેનીને ૨૮ ફેબ્રુઆરીના રોજ યુએસ-ઈઝરાયલી હવાઈ હુમલામાં ગુમાવ્યા બાદ, તેમના અંતિમ સંસ્કાર માટે દેશને ૧૨૫ દિવસ સુધી રાહ જોવી પડી હતી. આટલા લાંબા સમય સુધી મૃતદેહને સુરક્ષિત રાખવા માટે તેહરાને પરંપરાગત રાસાયણિક એમ્બેલિંગને બદલે અત્યાધુનિક રેફ્રિજરેટેડ મેડિકલ કોલ્ડ સ્ટોરેજનો ઉપયોગ કર્યો હતો, જે આધુનિક ઇતિહાસની સૌથી અસામાન્ય અંતિમ સંસ્કાર કામગીરીમાંની એક માનવામાં આવે છે.
શિયા ઇસ્લામિક ન્યાયશાસ્ત્રમાં સામાન્ય રીતે મૃતદેહને ૨૪ કલાકમાં દફનાવવાની પરંપરા છે, પરંતુ યુદ્ધ અને અસ્થિર સુરક્ષા સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને વરિષ્ઠ મૌલવીઓએ વિશેષ કાનૂની છૂટ આપી હતી. ઈરાનના અંતિમ સંસ્કાર મુખ્યાલયના પ્રવક્તા ઈમાન અત્તરઝાદેહે જણાવ્યું હતું કે, મૃતદેહને ઇસ્લામિક ધોરણો મુજબ અત્યંત આદર સાથે સાચવવામાં આવ્યો હતો. આ પ્રક્રિયામાં કુદરતી તાપમાનને ૨°C થી ૪°C ની વચ્ચે જાળવી રાખવામાં આવ્યું હતું, જેથી કોષીય વિઘટન અટકાવી શકાય.
૧૨૫ દિવસના વિલંબ પાછળનું મુખ્ય કારણ તેહરાનના કમ્પાઉન્ડને થયેલું નુકસાન અને સતત બોમ્બમારો હતો, જે જાહેર અંતિમ સંસ્કાર માટે જોખમી હતા. ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) ની કિલ્લેબંધી હેઠળ મૃતદેહને સુરક્ષિત રાખવામાં આવ્યો હતો. હુમલામાં ખામેની સાથે તેમના પરિવારના ચાર સભ્યોના પણ મૃત્યુ થયા હતા, જેમના મૃતદેહને પણ સમાન પ્રોટોકોલ હેઠળ સાચવવામાં આવ્યા હતા, જેથી તમામના સામૂહિક અંતિમ સંસ્કાર થઈ શકે.
હવે જ્યારે ખામેનીની અંતિમ વિધિ તેહરાનના ગ્રાન્ડ મોસલ્લા ખાતે શરૂ થઈ છે, ત્યારે આ ઘટના ઈરાનની બદલાતી રાજકીય સ્થિતિ અને યુદ્ધ પછીના નવા નેતૃત્વ માટે એક નિર્ણાયક વળાંક બની રહેશે. આ લાંબા સંઘર્ષ અને તૈયારી પછીના અંતિમ સંસ્કાર વિશ્વભરની નજર પોતાની તરફ ખેંચી રહ્યા છે, જે ભવિષ્યમાં ઈરાનની આંતરિક સુરક્ષા અને ધાર્મિક પરંપરાઓ પર ઊંડી અસર પાડશે.