સાન ફ્રાન્સિસ્કો, તા.૧૭: ઓપનએઆઈ (OpenAI) અને એન્થ્રોપિક (Anthropic) જેવી વિશ્વની ટોચની આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) પ્રયોગશાળાઓમાં મહત્ત્વપૂર્ણ યોગદાન આપનાર ૨૭ વર્ષીય વિજ્ઞાની જેકબ કોક્સન (Jacob Coxon) ના અચાનક રાજીનામાએ આખી દુનિયાનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬માં સાન ફ્રાન્સિસ્કોના અલામો સ્ક્વેર ખાતે એક પાર્ક બેન્ચ પર બેસીને શેર કરેલી એક સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટમાં તેમણે બંને દિગ્ગજ કંપનીઓ પર "માનવ જીવન સાથે જુગાર રમવાનો" અને અંધાધૂંધ રીતે સુપરઈન્ટેલિજન્સ તરફ દોડવાનો સનસનાટીભર્યો આરોપ મૂક્યો છે. આ વાયરલ રાજીનામાએ AI ટેકનોલોજીના અનિયંત્રિત વિકાસ અને તેનાથી માનવજાતના અસ્તિત્વ પર તોળાતા ખતરા અંગેની વૈશ્વિક ચર્ચાને ફરીથી જાગૃત કરી છે.

કોક્સને પોતાની કારકિર્દીનો મોટો હિસ્સો પ્રી-ટ્રેનિંગ રિસર્ચમાં વિતાવ્યો હતો, જે મોડેલોને સ્માર્ટ બનાવવાનો મુખ્ય આધાર છે. તેઓ OpenAI ખાતે GPT-4o ના નિર્માણમાં મુખ્ય સહયોગી રહ્યા હતા. ત્યારબાદ ૨૦૨૬ની શરૂઆતમાં તેઓ સુરક્ષાને પ્રાથમિકતા આપવાના દાવા સાથે કામ કરતી એન્થ્રોપિક કંપનીમાં જોડાયા હતા. જોકે, ત્યાં પણ કંપનીઓની આંતરિક સ્પર્ધા અને સુરક્ષા પ્રોટોકોલની અવગણના જોઈને તેમણે ઇક્વિટી વેસ્ટ થવાના બે મહિના પહેલાં જ કરોડો રૂપિયાનો નાણાકીય ફેવર છોડીને રાજીનામું આપવાનો સાહસિક નિર્ણય લીધો હતો.

વાયર્ડ અને સીબીએસ ન્યૂઝ જેવા અગ્રણી માધ્યમોને આપેલા ઇન્ટરવ્યુમાં કોક્સને ભય વ્યક્ત કર્યો હતો કે, જો અત્યંત આધુનિક અને સુપર સ્માર્ટ એઆઈ સિસ્ટમ્સને દેશની મુખ્ય ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર કે ગ્રીડ સિસ્ટમ્સ સાથે જોડવામાં આવશે, તો તે માનવજાતનો સફાયો કરી શકે છે. તેમના આ પ્રસ્થાન બાદ ટેક જગતના અન્ય નિષ્ણાતો પણ સમર્થનમાં આવ્યા છે. એન્થ્રોપિકના સંરેખણ સંશોધન વડા ઇવાન હ્યુબિન્ગરે પણ સ્વીકાર્યું હતું કે નિયંત્રણ વગર એઆઈ દ્વારા માનવ લુપ્ત થવાની સંભાવના ૧૦ ટકાથી વધુ છે. કોક્સનના આ એક નિર્ણયથી હવે સેમ ઓલ્ટમેન અને સત્ય નાડેલા જેવા ટેક લીડર્સ પર પણ AI વિકાસની સ્પીડ પર લગામ લગાવવાનું ભારે દબાણ ઊભું થયું છે.