રામપુર. વિભાગમાં નિરાધાર અને ત્યજી દેવાયેલા પશુઓના રક્ષણ તરફ કાર્ય ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે. વિભાગીય કમિશનર અંજનેય કુમાર સિંહની અધ્યક્ષતામાં મંગળવારે યોજાયેલી ગૌશાળા સમીક્ષા બેઠકના ડેટા વિભાગનું ખૂબ જ સકારાત્મક અને મજબૂત ચિત્ર રજૂ કરે છે. માહિતી અનુસાર, વિભાગના 218 ગૌશાળાઓમાં કુલ 65,113 પશુઓને સુરક્ષિત આશ્રય પૂરો પાડવામાં આવ્યો છે. મુખ્યમંત્રી નિરાધાર ગાય ભાગીદારી યોજના હેઠળ, વિભાગે અભૂતપૂર્વ સફળતા પ્રાપ્ત કરી છે, 4,125 ના લક્ષ્યાંક સામે 7,703 પશુઓને પશુપાલકોને સોંપવામાં આવ્યા છે, જે 186.76 ટકાનો સીમાચિહ્નરૂપ સિદ્ધિ હાંસલ કરે છે. વધુમાં, ગૌશાળાઓને આત્મનિર્ભર બનાવવા, લીલા ચારાનો પુરવઠો સુનિશ્ચિત કરવા અને ઉનાળા દરમિયાન પશુઓનું રક્ષણ કરવા માટે વ્યાપક ગ્રાઉન્ડ-લેવલ વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. 

  ગૌ સંરક્ષણમાં સંભાલ જિલ્લો સૌથી વધુ 27,768 પશુઓનું રક્ષણ સાથે અગ્રેસર છે. આ પછી, બિજનોરમાં ૧૪,૬૫૮, મુરાદાબાદમાં ૧૦,૭૮૧, અમરોહામાં ૮,૬૪૭ અને રામપુરમાં ૩,૨૫૯ પશુઓને આશ્રય મળ્યો છે. વિભાગીય કમિશનરના જણાવ્યા અનુસાર, શહેરી અને ગ્રામીણ વિસ્તારો સહિત વિભાગમાં માત્ર ૬૮૪ રખડતા પશુઓ બાકી છે, જેમને આશ્રયસ્થાનોમાં લઈ જવામાં આવ્યા નથી. આમાં ગ્રામીણ વિસ્તારોના ૪૭૧ અને શહેરી વિસ્તારોના ૨૧૩ પશુઓનો સમાવેશ થાય છે, જેમને ટૂંક સમયમાં સુરક્ષિત રાખવાની યોજના છે.

પશુઓના ભરણપોષણ માટે સ્ટ્રો સંગ્રહ અને લીલો ચારો ઉગાડવા પર ખાસ ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે. વિભાગમાં કુલ ૫૩૬,૩૯૬.૨ ક્વિન્ટલ સ્ટ્રો એકત્રિત કરવાના લક્ષ્યાંક સામે, અત્યાર સુધીમાં ૪૨૪,૪૭૮ ક્વિન્ટલ (૭૯.૧૪ ટકા) સ્ટ્રોની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. અમરોહા જિલ્લાએ તેના લક્ષ્યાંકના 100.31 ટકા હાંસલ કર્યા છે, જ્યારે મુરાદાબાદે 94.64 ટકા હાંસલ કર્યા છે. લીલા ઘાસચારાના અવિરત પુરવઠાને સુનિશ્ચિત કરવા માટે, 372.62 હેક્ટર ચરાણ જમીન પર ઘાસચારો ઉત્પન્ન કરવામાં આવી રહ્યો છે. વધુમાં, બાબુગઢ પ્રોજેક્ટ, હાપુરમાંથી નેપિયર મૂળ અને કાપલીઓ ખરીદવા અને લાભાર્થીઓને તેનું વિતરણ કરવા માટે એક ખાસ ઝુંબેશ શરૂ કરવામાં આવી હતી. કુલ 610,000 મૂળનું વિતરણ કરવામાં આવ્યું હતું, જે 16 હેક્ટર વિસ્તારને આવરી લે છે.

ગાય આશ્રયસ્થાનોને ફક્ત સરકારી અનુદાન પર આધાર રાખવાને બદલે આત્મનિર્ભર બનાવવા માટે નક્કર પગલાં લેવામાં આવ્યા છે. મુરાદાબાદ, અમરોહા અને રામપુરમાં કાન્હા અને વૃહદ ગાય સંરક્ષણ કેન્દ્રોમાં CBG (કોબ્ગો ગેસ પ્લાન્ટ) સફળતાપૂર્વક કાર્યરત છે. રામપુરમાં કિરા ગાય આશ્રયસ્થાનમાં, ગાયના છાણ ગેસ પ્લાન્ટ 15 kV જનરેટરને પણ પાવર આપી રહ્યો છે. વિભાગ ગાયના ઉત્પાદનો અને ગાયના છાણના વેચાણમાંથી નોંધપાત્ર આવક ઉત્પન્ન કરી રહ્યો છે. રામપુરે ગોબર વ્યવસ્થાપનમાંથી સૌથી વધુ આવક મેળવી, ₹617,636, અમરોહા ₹540,600 અને મુરાદાબાદ ₹82,829 ની કમાણી કરી. આ ઉપરાંત, મુરાદાબાદ, બિજનોર અને સંભલમાં ગાયના છાણમાંથી લાકડું (ગોકસ્ત), મૂર્તિઓ, દીવા અને ધૂપ લાકડીઓ બનાવવામાં આવી રહી છે

કમિશનરના જણાવ્યા મુજબ, આગામી ગરમીના પ્રકોપ અને તીવ્ર ગરમીને ધ્યાનમાં રાખીને ગૌશાળાઓમાં પૂરતી વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. તમામ જિલ્લાઓમાં ગૌશાળાઓમાં દરવાજા અને બારીઓને કોથળા અને બોરીઓથી ઢાંકવામાં આવ્યા છે, અને તાપમાન નિયંત્રણ જાળવવા માટે નિયમિતપણે તેમના પર પાણીનો છંટકાવ કરવામાં આવી રહ્યો છે. સંરક્ષિત પશુઓ માટે છાંયો અને મીઠા પાણીની પૂરતી વ્યવસ્થા સુનિશ્ચિત કરવામાં આવી છે. સુરક્ષા અને દેખરેખ અંગે વિભાગ પણ ખૂબ સતર્ક છે; 216 ગૌશાળાઓમાંથી 210 ને પશુઓની દરેક પ્રવૃત્તિ પર નજર રાખવા માટે CCTV કેમેરાથી સજ્જ કરવામાં આવ્યા છે.