કાઠમંડુ : નેપાળની રાજનીતિમાં ક્યારેય ન જોયો હોય તેવો ગરમાવો જોવા મળી રહ્યો છે. ૨૦૨૨માં કાઠમંડુના મેયર તરીકે સત્તા પર આવેલા અને બાદમાં વડાપ્રધાન બનેલા બાલેન શાહ, જેઓ એક સમયે 'જનરલ ઝેડ' (Gen-Z) અને યુવા મતદારો માટે આશાનું કિરણ અને પરિવર્તનનું પ્રતીક હતા, આજે તેઓ તે જ પેઢીના કડક વિરોધનો સામનો કરી રહ્યા છે. એક રાઇડ-શેરિંગ ડ્રાઇવરના આત્મદાહ બાદ સર્જાયેલી દુર્ઘટનાએ દેશભરમાં સરકાર વિરોધી આંદોલનને વેગ આપ્યો છે.

આ વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન લોકોનું એક સૂત્ર સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થઈ રહ્યું છે: "તમારા કાળા ચશ્મા ઉતારો!" વિરોધ કરી રહેલા યુવાનો અને વિપક્ષી નેતાઓનો આક્ષેપ છે કે પીએમ બાલેન શાહ પોતાની શાસનશૈલીના 'કાળા ચશ્મા' પહેરીને બેઠા છે અને સામાન્ય નાગરિકોની વાસ્તવિક મુશ્કેલીઓથી સંપૂર્ણપણે અલિપ્ત થઈ ગયા છે.

શું હતી ઘટના?

આ આક્રોશની શરૂઆત ગણેશ નેપાળી નામના ૨૫ વર્ષીય રાઇડ-શેરિંગ ડ્રાઇવરના મૃત્યુથી થઈ હતી. કાઠમંડુ મેટ્રોપોલિટન પોલીસે પાર્કિંગના ઉલ્લંઘનને કારણે તેની મોટરસાઇકલનું વ્હીલ લોક કરી દીધું હતું. આ ઘટનાથી ક્ષુબ્ધ થઈને ડ્રાઇવરે કથિત રીતે પોતાને આગ લગાવી દીધી હતી. ગંભીર રીતે દાઝેલા ગણેશને સારવાર માટે નવી દિલ્હી એરલિફ્ટ કરવામાં આવ્યા હતા, પરંતુ ત્યાં તેમનું મૃત્યુ થયું. આ ઘટનાએ નેપાળમાં પોલીસિંગની અસંવેદનશીલતા અને વહીવટી તંત્રની નિષ્ફળતા પર ગંભીર સવાલો ઉભા કર્યા છે.

રાજકીય પતન કે જાગૃતિ?

ભૂતપૂર્વ રેપર અને એન્જિનિયર બાલેન શાહ જ્યારે સ્વતંત્ર ઉમેદવાર તરીકે ચૂંટણી જીત્યા ત્યારે યુવાનોને તેમનામાં પારદર્શિતા અને નિર્ણાયક નેતૃત્વ દેખાતું હતું. પરંતુ હવે એ જ યુવાનો તેમના કડક અમલીકરણ અભિયાનો અને તાનાશાહી વલણ સામે મેદાને પડ્યા છે. સંસદમાં પણ વિપક્ષી ધારાસભ્યોએ પીએમના રાજીનામાની માંગ કરીને સરકારની હાલત કફોડી કરી દીધી છે.

નેપાળના વિવિધ ભાગોમાં ફેલાયેલા આ વિરોધ પ્રદર્શનો માત્ર એક ડ્રાઇવરના મૃત્યુ પૂરતા સીમિત નથી, પરંતુ તે વહીવટી જવાબદારી અને સરકારના 'ગ્રાઉન્ડ રિયાલિટી' થી દૂર રહેવાના વલણ સામેનો જન આક્રોશ છે. જે યુવા પેઢીએ બાલેન શાહને સત્તાના શિખરે બેસાડ્યા હતા, તે જ પેઢી હવે તેમના નેતૃત્વ સામે પ્રશ્નાર્થ ચિન્હો મૂકી રહી છે, જે નેપાળના રાજકીય ભવિષ્ય માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.