તા. ૧૨ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૩ ગુરૂવાર
પાસપોર્ટ બનાવડાવવો હવે પડશે મોંઘોઃ ફીમાં મોટો વધારો
બાળકો માટે પણ બદલાયો નિયમ
નવી દિલ્હી તા.૧૮: વિદેશ મંત્રાલય (MEA) દ્વારા પાસપોર્ટ સંબંધિત નિયમો અને ફીમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યા છે. નવા નિયમો હેઠળ ખાસ કરીને ૧૫ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોના પાસપોર્ટની માન્યતામાં ફેરફાર થયો છે, જ્યારે સામાન્ય અને ‘તત્કાલ' પાસપોર્ટની ફીમાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે. આ ફેરફારો પાસપોર્ટ માટે અરજી કરવા જઈ રહેલા લોકો માટે સીધી અસર ધરાવે છે. જૂની ફી મુજબ અરજી કરવાની તૈયારી કરી રહેલા અરજદારો માટે હવે નવી ફી જાણવી મહત્વપૂર્ણ બની છે. ઉપલબ્ધ સત્તાવાર પાસપોર્ટ ફી દસ્તાવેજો અનુસાર અગાઉ સામાન્ય ૩૬ પાનાના પુખ્ત પાસપોર્ટની ફી ૧,૫૦૦ અને ૬૦ પાનાના પાસપોર્ટની ફી ૨,૦૦૦ હતી, જ્યારે તત્કાલ સેવા માટે અનુક્રમે ૩,૫૦૦ અને ૪,૦૦૦ ચૂકવવાના થતા હતા.
નવા ફેરફારોમાં બાળકોના પાસપોર્ટની માન્યતાનો નિયમ ખાસ મહત્વનો છે. ૧૫ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકને આપવામાં આવતો સામાન્ય ૩૬ પાનાનો પાસપોર્ટ હવે જારી થયાની તારીખથી પાંચ વર્ષ સુધી અથવા બાળક ૧૮ વર્ષનું થાય ત્યાં સુધી માન્ય રહેશે, જેમાંથી જે સમયગાળો વહેલો પૂર્ણ થાય તે લાગુ પડશે. એટલે કે નાના બાળક માટે પાસપોર્ટ બનાવતી વખતે તેની ઉંમર અને પાસપોર્ટની માન્યતા બંને બાબતો ધ્યાનમાં લેવી પડશે. અગાઉ પણ સગીરો માટે પાંચ વર્ષની અથવા ૧૮ વર્ષની ઉંમર સુધીની માન્યતા સંબંધિત જોગવાઈઓ હતી, પરંતુ નવા સુધારામાં આ નિયમોને વધુ સ્પષ્ટ રીતે નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યા છે. માતા-પિતાએ પોતાના બાળક માટે નવો પાસપોર્ટ બનાવતી વખતે અરજી પહેલાં વર્તમાન નિયમો અને જરૂરી દસ્તાવેજો ચકાસી લેવા જરૂરી છે. ખાસ કરીને વિદેશ પ્રવાસનું આયોજન હોય તો પાસપોર્ટની બાકી રહેલી માન્યતા પણ ધ્યાનમાં લેવી જોઈએ.
ફીમાં થયેલા ફેરફાર બાદ પુખ્ત વયના અરજદારો માટે ૩૬ પાનાના સામાન્ય પાસપોર્ટની ફી ૧૫૦૦થી વધીને ૨૫૦૦ થઈ છે. જ્યારે ૬૦ પાનાના સામાન્ય પાસપોર્ટ માટે હવે ૩૫૦૦ ચૂકવવાના રહેશે, જે અગાઉ ૨૦૦૦ હતા. તત્કાલ સેવા પસંદ કરનારા અરજદારો માટે પણ ખર્ચ વધ્યો છે. ૩૬ પાનાના તત્કાલ પાસપોર્ટની ફી ૩૫૦૦થી વધીને ૫૦૦૦ થઈ છે, જ્યારે ૬૦ પાનાના તત્કાલ પાસપોર્ટ માટે હવે ૬૦૦૦ ચૂકવવાના રહેશે. આ ફેરફારનો અર્થ એ છે કે સામાન્ય અને ઝડપી બંને પ્રકારની પાસપોર્ટ સેવાઓ માટે અરજદારે અગાઉની સરખામણીએ વધુ બજેટ રાખવું પડશે. અગાઉની સત્તાવાર ફી યાદીમાં ૩૬ પાનાના સામાન્ય પાસપોર્ટ માટે ૧૫૦૦ અને ૬૦ પાનાના સામાન્ય પાસપોર્ટ માટે ૨૦૦૦ દર્શાવવામાં આવ્યા હતા. જ્યારે તત્કાલ ફી અનુક્રમે ૩૫૦૦ અને ૪૦૦૦ હતી.
સગીરો માટે પણ પાસપોર્ટ અરજી હવે અગાઉ કરતાં મોંઘી બની છે. ૩૬ પાનાના સામાન્ય પાસપોર્ટની ફી ૧૦૦૦થી વધારીને ૧૭૫૦ કરવામાં આવી છે. જ્યારે ૩૬ પાનાના તત્કાલ પાસપોર્ટ માટે હવે ૩૦૦૦ ચૂકવવાના રહેશે. આ ઉપરાંત, ખોવાયેલા અથવા ક્ષતિગ્રસ્ત ૬૦ પાનાના પાસપોર્ટને તત્કાલ સેવા હેઠળ બદલવા માટેની ફી ૫૫૦૦થી વધીને ૮૫૦૦ થઈ છે. એટલે પાસપોર્ટ ખોવાઈ જાય અથવા નુકસાન થાય ત્યારે તાત્કાલિક નવા દસ્તાવેજ માટે અરજદારને નોંધપાત્ર વધારાનો ખર્ચ કરવો પડી શકે છે. પાસપોર્ટ સંબંધિત અન્ય સેવાઓમાં પણ ફી માળખામાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યો હોવાની માહિતી આપવામાં આવી છે. તેથી માત્ર નવો પાસપોર્ટ બનાવનારા લોકો જ નહીં, પરંતુ રિન્યૂઅલ, રિપ્લેસમેન્ટ અથવા તત્કાલ સેવા લેતા અરજદારો માટે પણ નવી ફી જાણવી જરૂરી છે.
નવા પાસપોર્ટ માટે અરજી કરતી વખતે કેટલાક વર્ગના અરજદારોને ફીમાં રાહત પણ ઉપલબ્ધ છે. ૮ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકો અને ૬૦ વર્ષથી વધુ ઉંમરના વરિષ્ઠ નાગરિકો નવા પાસપોર્ટ માટેની ફીમાં ૧૦ ટકા છૂટ મેળવવા પાત્ર છે. જોકે, આ છૂટ પાસપોર્ટના પુનઃજારીકરણ એટલે કે રિન્યૂઅલ માટે લાગુ પડતી નથી. તેથી નવા પાસપોર્ટ માટે અરજી કરનારા પાત્ર અરજદારોએ છૂટની જોગવાઈનો લાભ લઈ શકાય છે કે નહીં તે અરજી કરતી વખતે ચકાસવું જોઈએ. પાસપોર્ટ માટે અરજી કરતા પહેલાં વર્તમાન ફી, દસ્તાવેજો, માન્યતા અને તત્કાલ સેવાની શરતો સત્તાવાર પાસપોર્ટ સેવા પોર્ટલ પર તપાસવી વધુ યોગ્ય રહેશે. વિદેશ મંત્રાલયની CitizenÓs Charterમાં પણ પાસપોર્ટ સેવા માટે સત્તાવાર ફી અને પ્રક્રિયા અંગેની માહિતી આપવામાં આવે છે.
(1:24 PM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
