નવી દિલ્હી : કોવિડ-19 મહામારી બાદથી દુનિયાભરમાં બદલાઈ રહેલા આર્થિક સમીકરણો વચ્ચે હવે ઈંધણના વધતા ભાવ અને વૈશ્વિક પુરવઠા શૃંખલા (Supply Chain) માં આવેલા બદલાવોને કારણે વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પર ગંભીર જોખમ ઉભું થયું છે. રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ અને મધ્ય પૂર્વ (પશ્ચિમ એશિયા) ની ચાલી રહેલી કટોકટીના કારણે ક્રૂડ ઓઈલ અને ઈંધણની નિકાસ-આયાત પર માઠી અસર પડી છે, જેનાથી આગામી સમયમાં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને યુરોપ જેવા વિકસિત દેશોમાં ફુગાવો (Inflation) વધુ ભડકવાની પ્રબળ શક્યતા છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય આર્થિક નિષ્ણાતોના મતે, જો આ ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ લાંબો સમય ચાલશે તો વૈશ્વિક સ્તરે ગંભીર ઈંધણ કટોકટી સર્જાઈ શકે છે. આ સ્થિતિને પહોંચી વળવા અને ફુગાવાને કાબૂમાં રાખવા માટે યુએસ ફેડરલ રિઝર્વ સહિતની પ્રમુખ કેન્દ્રીય બેંકો વ્યાજ દરોમાં વધારો કરી રહી છે, જેના કારણે ગ્રાહકોની ખરીદશક્તિ ઘટશે અને વૈશ્વિક વપરાશમાં મંદી આવશે. આ સિવાય આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને રોબોટિક્સ જેવી ઝડપથી બદલાતી ટેકનોલોજી પણ ઘણી અર્થવ્યવસ્થાઓ સામે નવા પડકારો ઊભા કરી રહી છે.

બીજી તરફ, વિશ્વની સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા ધરાવતું અમેરિકા છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી ઊંચા ફુગાવાનો સામનો કરી રહ્યું છે, અને હવે અમેરિકા દ્વારા ડીઝલની નિકાસ અટકાવવાની યોજનાના અહેવાલો પણ સામે આવી રહ્યા છે, જે વૈશ્વિક બજારમાં ઈંધણના પુરવઠાને વધુ પ્રભાવિત કરી શકે છે. જો કે, આ વૈશ્વિક ઉથલપાથલ વચ્ચે ભારત જેવા વિકાસશીલ દેશો મજબૂત સ્થાનિક માંગ અને આર્થિક વૃદ્ધિ જાળવી રાખવા પ્રયાસરત છે.