​વોશિંગ્ટન: આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણના વર્તમાન સમીકરણોમાં ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના સંબંધો એક નાજુક તબક્કામાંથી પસાર થઈ રહ્યા છે. લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા વ્યાપારિક મતભેદો વચ્ચે હવે અમેરિકી સંસદના કેટલાક વર્તુળોમાં ભારત વિરુદ્ધ આકરાં પગલાં લેવા માટેનું દબાણ સતત વધી રહ્યું છે. અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના વહીવટી તંત્ર દ્વારા વિવિધ દેશો પર લાદવામાં આવી રહેલા ટેરિફના દાયરામાં હવે ભારત પણ મુખ્ય કેન્દ્રબિંદુ બની ગયું છે, જેણે નવી દિલ્હી માટે ચિંતાનું મોજું ફેલાવ્યું છે.

​રશિયા સાથેના તેલ સોદા મુદ્દે અમેરિકાની નારાજગી

અમેરિકી સંસદમાં ભારતને લઈને જે પ્રકારના પ્રસ્તાવ અને ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે, તેની પાછળનું મુખ્ય કારણ રશિયા પાસેથી ભારત દ્વારા કરવામાં આવતી ક્રૂડ ઓઈલની ખરીદી છે. યુક્રેન યુદ્ધ બાદ રશિયા પર પશ્ચિમી દેશો દ્વારા લાદવામાં આવેલા પ્રતિબંધો છતાં ભારતનું રશિયન તેલ આયાત કરવાનું ચાલુ રાખવું એ વોશિંગ્ટનમાં રોષનું કારણ બન્યું છે. અમેરિકી સાંસદોના એક જૂથનું સ્પષ્ટ માનવું છે કે, આ નીતિ વૈશ્વિક વ્યૂહાત્મક સ્થિતિને નબળી પાડે છે અને તેને નિયંત્રિત કરવા માટે ભારત પર કડક આર્થિક પ્રતિબંધો મૂકવા અનિવાર્ય છે.

​ટેરિફમાં વધારાની તૈયારી અને સંસદીય દબાણ

અમેરિકી રાજકારણમાં ભારતને લક્ષ્ય બનાવીને 'સેન્ક્શનિંગ રશિયા એક્ટ' જેવી કાયદાકીય જોગવાઈઓ હેઠળ કાર્યવાહી કરવાની માંગ ઉઠી રહી છે. તાજેતરના અહેવાલો મુજબ, ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર ભારતની નિકાસ પર અત્યંત ઉંચા ટેરિફ લાદવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે, જેનાથી ભારતીય ઉદ્યોગોને મોટો આંચકો લાગી શકે છે. જોકે, અમેરિકી સંસદના હાઉસ ઓફ રિપ્રેઝન્ટેટિવ્સમાં આ મુદ્દે બે ધાર્યા વલણો જોવા મળી રહ્યા છે. એક તરફ જ્યાં ભારત વિરોધી પ્રસ્તાવ રજૂ કરી ટેરિફ વધારવાની વાત થઈ રહી છે, તો બીજી તરફ કેટલાક સાંસદો આ નીતિને અમેરિકાના પોતાના અર્થતંત્ર અને ગ્રાહકો માટે હાનિકારક ગણાવી રહ્યા છે.

​વ્યાપારિક યુદ્ધની આશંકા અને કૂટનીતિક પ્રયાસો

અમેરિકાના આ આકરા તેવરને કારણે વૈશ્વિક બજારમાં પણ અનિશ્ચિતતાનો માહોલ છે. ભારત સરકારે આ ગંભીર સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને સક્રિય કૂટનીતિક પ્રયાસો શરૂ કર્યા છે. ભારતીય વિદેશ મંત્રાલય અને ઉચ્ચ સ્તરીય કૂટનીતિક અધિકારીઓ અમેરિકી સમકક્ષો સાથે સતત સંપર્કમાં છે, જેથી આ વ્યાપારિક વિવાદને સંવાદના માર્ગે ઉકેલી શકાય.

​હાલની સ્થિતિએ અમેરિકાનું વલણ ભારત માટે ચોક્કસપણે એક મોટો પડકાર છે. આગામી દિવસોમાં અમેરિકી સંસદમાં આ પ્રસ્તાવને લઈને શું નિર્ણય લેવાય છે અને ભારત સરકાર તેની સામે કેવા પ્રકારના વ્યૂહાત્મક પગલાં ભરે છે, તેના પર સમગ્ર વિશ્વની મીટ મંડાયેલી છે. ભારત હાલમાં સંતુલિત અભિગમ અપનાવીને પોતાના આર્થિક હિતોનું રક્ષણ કરવા માટે કટિબદ્ધ જણાય છે.