નવી દિલ્હી, તા.૧૧: ભારતની યજમાનીમાં નવી દિલ્હી ખાતે શરૂ થઈ રહેલી ૧૮મી બ્રિક્સ (BRICS) સમિટ આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં અત્યારે સૌથી મોટો ચર્ચાનો વિષય બની ગઈ છે. વિશ્વના શક્તિશાળી ઉભરતા અર્થતંત્રો એક મંચ પર એકઠા થઈ રહ્યા છે ત્યારે અમેરિકા અને પશ્ચિમી દેશોની ચિંતાઓ સાતમા આસમાને પહોંચી ગઈ છે. અમેરિકી અખબારો અને મીડિયા રિપોર્ટ્સમાં આ સંમેલનને લઈને વ્યાપક દુષ્પ્રચાર અને ખટપટ શરૂ થઈ ગઈ છે. ન્યૂ યોર્ક ટાઈમ્સ જેવા અખબારોએ એવો દાવો કર્યો છે કે બ્રિક્સ દેશો ભલે પશ્ચિમી દેશોનો વિકલ્પ શોધવાનો દાવો કરતા હોય, પરંતુ આંતરિક મતભેદો અને યુદ્ધના કારણે આ ગઠબંધનમાં તિરાડો પડી રહી છે.

અમેરિકી મીડિયાના આ પ્રચાર પાછળનું મુખ્ય કારણ એ છે કે બ્રિક્સ જૂથ વૈશ્વિક સ્તરે અમેરિકાના દબદબાવાળી વ્યવસ્થાને બદલવા અને પશ્ચિમી સંસ્થાઓ પરની નિર્ભરતા ઘટાડવા માંગે છે. આ સંગઠનમાં ચીન, રશિયા, બ્રાઝિલ ઉપરાંત ઇરાન અને યુએઈ જેવા દેશો પણ સામેલ છે, જેમના પોતાના પરસ્પર સમીકરણો છે. ઈરાન દ્વારા ઊભી કરાયેલી સુરક્ષા ચિંતાઓ અને ઓઈલની વધતી કિંમતો વચ્ચે આ સમિટ યોજાઈ રહી છે. ન્યૂ યોર્ક ટાઈમ્સે ખાસ કરીને યજમાન દેશ ભારતના વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની ભૂમિકાને ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ ગણાવતા લખ્યું છે કે, પીએમ મોદી માટે આ સંમેલન ભૌગોલિક-રાજકીય સંતુલન જાળવવાની એક અત્યંત નાજુક અને કુશળ કવાયત સમાન છે.

ભારત હંમેશાં ચીનને પોતાનો વ્યૂહાત્મક હરીફ માનતું આવ્યું છે, છતાં વૈશ્વિક મંચ પર સ્વતંત્ર વિદેશ નીતિ અપનાવીને ભારત તમામ પક્ષો વચ્ચે મજબૂત સમતુલા જાળવી રહ્યું છે. વર્ષ ૨૦૦૬માં સ્થપાયેલા અને ૨૦૧૦માં દક્ષિણ આફ્રિકાના જોડાવાથી 'BRICS' બનેલા આ સંગઠનમાં આજે ૧૧ મુખ્ય દેશો સામેલ છે. ભારત અગાઉ ૨૦૧૨, ૨૦૧૬ અને ૨૦૨૧માં પણ સફળતાપૂર્વક બ્રિક્સની અધ્યક્ષતા કરી ચૂક્યું છે. હાલમાં ભારતના નેતૃત્વમાં થઈ રહેલા આ ભવ્ય આયોજનથી પશ્ચિમી દેશો ભલે પેટમાં તેલ રેડાયાની અનુભૂતિ કરતા હોય, પરંતુ વૈશ્વિક દક્ષિણ (ગ્લોબલ સાઉથ) ના નેતા તરીકે ભારતનો પ્રભાવ આખી દુનિયામાં મજબૂતીથી સ્થાપિત થઈ રહ્યો છે.