મુંબઈ: ભારતીય ટેલિકોમ ક્ષેત્રની જાયન્ટ કંપની વોડાફોન-આઈડિયા (Vi) આજે તેના ઈતિહાસના સૌથી નિર્ણાયક વળાંક પર ઉભી છે. એક સમયે દેશની સૌથી મોટી ટેલિકોમ કંપની બનવાનું સપનું જોનાર આ બ્રાન્ડ આજે પોતાના અસ્તિત્વને ટકાવી રાખવા માટે ₹50,000 કરોડના જંગી ફંડની શોધમાં છે. જો આ ફંડિંગ મળશે તો કંપની શાનદાર 'કમબેક' કરશે, અન્યથા તે કોર્પોરેટ ઈતિહાસની મોટી નિષ્ફળતા સાબિત થઈ શકે છે.
પતનના મુખ્ય કારણો અને પડકારો
વોડાફોન-આઈડિયાના પતનની શરૂઆત 2016માં રિલાયન્સ જીઓની એન્ટ્રી સાથે થઈ હતી. જીઓના ફ્રી ડેટા અને પ્રાઇસ વોર સામે વોડાફોન અને આઈડિયા ટકી શક્યા નહીં. 2018 માં થયેલા મર્જર બાદ પણ કલ્ચરલ ક્લેશ અને ટેકનિકલ સમસ્યાઓને કારણે ગ્રાહકો જીઓ અને એરટેલ તરફ વળી ગયા. ઉપરાંત, સુપ્રીમ કોર્ટના AGR (એડજસ્ટેડ ગ્રોસ રેવન્યુ) ના બાકી લેણાં અને વ્યાજના બોજે કંપનીની કમર તોડી નાખી છે.
કોણ બનશે સંકટમોચન?
બજારમાં એવી પ્રબળ ચર્ચા છે કે હવે કંપનીમાં કોઈ મોટા 'એન્કર ઇન્વેસ્ટર'ની એન્ટ્રી થશે. જેમાં ત્રણ મુખ્ય શક્યતાઓ જોવામાં આવી રહી છે:
•    સજ્જન જિંદલ: JSW ગ્રુપના સજ્જન જિંદલ પોતાનું ડિજિટલ ઇકોસિસ્ટમ બનાવવા માટે ટેલિકોમમાં દાવ લગાવી શકે છે.
•    ગૌતમ અદાણી: જો અદાણી ગ્રુપ આમાં રોકાણ કરશે, તો ભારતીય ટેલિકોમ બજાર 'અંબાણી વિરુદ્ધ અદાણી'ના રોમાંચક યુદ્ધક્ષેત્રમાં ફેરવાઈ જશે.
•    બિરલાની હિસ્સેદારી: જો નવું રોકાણ આવશે, તો કુમાર મંગલમ બિરલાની હિસ્સેદારી ઘટશે અને તેઓ માલિકને બદલે માત્ર સહ-યાત્રી બનીને રહી જશે.
ગ્રાહકો માટે કેમ જરૂરી છે ત્રીજો વિકલ્પ?
નિષ્ણાતોના મતે ભારતીય બજારમાં સ્પર્ધા જળવાઈ રહે તે માટે Vi નું ટકવું ખૂબ જ જરૂરી છે. જો Vi બંધ થાય તો એરટેલ અને જીઓની 'ડ્યુપોલી' (બે કંપનીઓનું રાજ) સ્થપાશે, જેના કારણે કોલ અને ડેટાના ભાવ કંપનીઓની મરજી મુજબ વધી શકે છે. આ ઉપરાંત, બેંકોનું હજારો કરોડનું દેવું પણ આ કંપનીમાં ફસાયેલું છે, જે ડૂબવાથી બેંકિંગ સેક્ટરને પણ મોટો ફટકો પડી શકે તેમ છે.
 
ટેલિકોમ દિગ્ગજોનું રિપોર્ટ કાર્ડ (અંદાજિત)
પેરામીટર    રિલાયન્સ જીઓ    ભારતી એરટેલ    વોડાફોન-આઈડિયા (Vi)
યુઝર બેઝ    48 કરોડ    38 કરોડ    22 કરોડ (ઘટી રહ્યો છે)
મુખ્ય તાકાત    ડેટા ઇકોસિસ્ટમ    પ્રીમિયમ ગ્રાહકો    રિસર્ચ અને જૂની શાખ
વર્તમાન સ્થિતિ    કેશ રિચ (ભરપૂર)    મજબૂત    ₹50,000 કરોડની અછત
મુખ્ય લક્ષ્ય    માસ માર્કેટ    હાઈ વેલ્યુ ગ્રાહક    અસ્તિત્વની લડાઈ