બેઇજિંગ: દુનિયાની બે સૌથી મોટી આર્થિક અને સૈન્ય શક્તિઓ વચ્ચેના સંબંધોમાં ફરી એકવાર ગરમાવો જોવા મળી રહ્યો છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ૧૩ થી ૧૫ મે દરમિયાન યોજાનારી બેઇજિંગની મુલાકાત પહેલા ચીને વૈશ્વિક સ્તરે "વધુ સ્થિરતા" લાવવા માટે અમેરિકા સાથે ખભેખભા મિલાવીને કામ કરવાની તૈયારી દર્શાવી છે. ટ્રમ્પના બીજા કાર્યકાળની આ પ્રથમ ચીન મુલાકાત હશે, જેના પર આખા વિશ્વની નજર ટકેલી છે.
 
રાજદ્વારી મડાગાંઠ ઉકેલવા ચીનનો માસ્ટરપ્લાન
ચીનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા ગુઓ જિયાકુને નિયમિત બ્રીફિંગમાં જણાવ્યું હતું કે, ચીન અને અમેરિકા વચ્ચેના સંબંધોમાં ટોચના સ્તરની રાજદ્વારી વ્યૂહાત્મક માર્ગદર્શક ભૂમિકા ભજવે છે. ચીન સમાનતા અને પરસ્પર આદરના આધારે અમેરિકા સાથે મળીને વેપાર વિવાદો ઉકેલવા અને અસ્થિર વિશ્વમાં નિશ્ચિતતા દાખલ કરવા આતુર છે. ઉલ્લેખનીય છે કે, ગત ઓક્ટોબરમાં દક્ષિણ કોરિયામાં મળેલી બેઠક બાદ બંને દેશો વચ્ચે ટેરિફ યુદ્ધને શાંત પાડવા પર સહમતી સધાઈ હતી.
 
શું છે આ મુલાકાતનો એજન્ડા?
આગામી બેઠકમાં કોઈ એકાદ મુદ્દો નહીં, પણ પ્રશ્નોની આખી યાદી પર ચર્ચા થવાની છે:
•    વેપાર અને ટેરિફ: યુએસ ટેરિફને કારણે ખોરવાયેલા વેપાર સંબંધોને પાટા પર લાવવા.
•    ટેકનોલોજી અને માર્કેટ: BYD જેવી ચીની કંપનીઓ માટે અમેરિકી બજાર અને બોઇંગ વિમાનના સોદાઓ.
•    સુરક્ષા અને ખનીજ: તાઇવાનનો મુદ્દો, પરમાણુ સુરક્ષા અને દુર્લભ પૃથ્વી ખનિજો (Rare Earth Minerals) ની ઍક્સેસ.
•    ઈરાન ફેક્ટર: મધ્ય-પૂર્વમાં ચાલી રહેલા તણાવને ઘટાડવા ચીનની મધ્યસ્થી ભૂમિકા.
 
ઈરાન સાથેના યુદ્ધના વાદળો અને ચીનની ભૂમિકા
મહત્વની વાત એ છે કે, ઈરાનમાં યુદ્ધ જેવી સ્થિતિ સર્જાતા અગાઉ ટ્રમ્પની આ મુલાકાત મુલતવી રાખવી પડી હતી. હવે જ્યારે પાકિસ્તાન મધ્યસ્થી તરીકે ઉભરી આવ્યું છે, ત્યારે એવું મનાય છે કે ચીને પડદા પાછળ રહીને ઈરાનને વાટાઘાટોના ટેબલ પર લાવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી છે. ચીન ઈરાની તેલનો મોટો ગ્રાહક છે અને અમેરિકી પ્રતિબંધો છતાં તે વ્યવહાર ચાલુ રાખીને તેહરાન પર પોતાનો પ્રભાવ જાળવી રાખવામાં સફળ રહ્યું છે.
 
પીએમ મોદીની રાષ્ટ્રોને અપીલ અને વૈશ્વિક સ્થિતિ
એકબાજુ નેતન્યાહૂ ઈરાનના પરમાણુ મથકો તોડી પાડવાની ચેતવણી આપી રહ્યા છે, તો બીજીબાજુ પીએમ મોદીએ વિશ્વના રાષ્ટ્રોને આર્થિક કટોકટીમાંથી બહાર આવવા માટે ઇંધણનો ઉપયોગ ઘટાડવા અને બિનજરૂરી ખર્ચ ટાળવા અપીલ કરી છે. આવા તણાવપૂર્ણ વૈશ્વિક માહોલમાં ટ્રમ્પ અને શી જિનપિંગની મુલાકાત જો સફળ રહે છે, તો તે ૨૧મી સદીની સૌથી મોટી રાજદ્વારી જીત ગણાશે.