તા. ૧૨ નવેમ્બર ર૦ર૬ વિક્રમ સંવત ર૦૮૩ કારતક સુદ – ૩ ગુરૂવાર
મહાયુધ્ધ સમાપ્ત થવાના પૂરેપુરા એંધાણ
યુધ્ધ સમાપ્ત થયેલું ગણોઃ ટ્રમ્પનો દાવો : અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચે આ સપ્તાહે શાંતિવાર્તા શરૂ થશેઃ ટ્રમ્પનું એલાનઃ ઈઝરાયલ-લેબનાને પણ સીધી વાતચીત કરવા માટે તૈયારઃ મધ્યપૂર્વમાં શાંતિની શક્યતાઓ : ટ્રમ્પે વાટાઘાટો માટે ૨ શરતો મુકી
નવી દિલ્હી,તા.૧૫: મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે, રાજદ્વારી ઉકેલની આશા ફરી એકવાર જાગી છે. યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે સંકેત આપ્યો છે કે ઈરાન સાથે શાંતિ વાટાઘાટો ટૂંક સમયમાં ફરી શરૂ થઈ શકે છે. દરમિયાન, ઇઝરાયલ અને લેબનોન વચ્ચે સીધી વાટાઘાટો માટે તૈયારીઓ ચાલી રહી છે. યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે જણાવ્યું છે કે ઈરાન સાથે નવી શાંતિ વાટાઘાટો આગામી બે દિવસમાં ફરી શરૂ થઈ શકે છે. તેમણે કહ્યું કે આ વાટાઘાટો પાકિસ્તાનમાં થઈ શકે છે. ટ્રમ્પનું નિવેદન સૂચવે છે કે તાજેતરના નિષ્ફળતા છતાં, બંને દેશો ફરીથી વાતચીતમાં જોડાવા માટે તૈયાર છે.
અમેરિકા-ઈરાન સંઘર્ષ હવે નિર્ણાયક વળાંક પર પહોંચતો દેખાય છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે દાવો કર્યો હતો કે ઈરાન સાથે ચાલી રહેલ યુદ્ધ હવે ખતમ થવાની ખૂબ નજીક છે. ટ્રમ્પનું આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે બંને દેશો વચ્ચે તણાવ ઓછો કરવા માટે પાકિસ્તાનની રાજધાનીમાં વાટાઘાટો ફરી શરૂ કરવાના પ્રયાસો ચાલી રહ્યા છે.
એક મુલાકાતમાં ટ્રમ્પે જણાવ્યું હતું કે જો અમેરિકાએ કાર્યવાહી ન કરી હોત, તો આજે ઈરાન પાસે પરમાણુ શષો હોત. તેમણે કહ્યું, જો આપણે હસ્તક્ષેપ ન કર્યો હોત, તો ઈરાન આજે પરમાણુ શક્તિ બની ગયું હોત. અને જો એવું થયું હોત, તો વિશ્વનું સંતુલન સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગયું હોત. જ્યારે તેમને સીધા પૂછવામાં આવ્યું કે શું યુદ્ધ સમાપ્ત થઈ ગયું છે, ત્યારે તેમણે જવાબ આપ્યો, મને લાગે છે કે તે સમાપ્ત થવાની ખૂબ નજીક છે.
પﾍમિ એશિયામાં ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે, યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે એક મહત્વપૂર્ણ નિવેદન આપ્યું છે. તેમણે જણાવ્યું છે કે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે શાંતિ વાટાઘાટો આ અઠવાડિયે ફરી શરૂ થઈ શકે છે. એક મુલાકાતમાં, ટ્રમ્પે સંકેત આપ્યો છે કે આગામી બે દિવસમાં પાકિસ્તાનમાં નવી વાટાઘાટો થઈ શકે છે. ગલ્ફ, પાકિસ્તાની અને ઈરાની અધિકારીઓએ એમ પણ કહ્યું છે કે બંને દેશોની ટીમો આ અઠવાડિયે વાટાઘાટો માટે પાકિસ્તાન પરત ફરી શકે છે, જોકે હજુ સુધી કોઈ તારીખ નક્કી કરવામાં આવી નથી. આ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે ઇસ્લામાબાદમાં અગાઉની નિષ્ફળ વાટાઘાટો છતાં, વાતચીતનો દરવાજો સંપૂર્ણપણે બંધ થયો નથી. જોકે, પરિસ્થિતિ તંગ છે. ઇસ્લામાબાદમાં વાટાઘાટો નિષ્ફળ ગયા બાદ, યુએસએ સોમવારે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં ઈરાની બંદરો સામે નૌકાદળ નાકાબંધી લાદી દીધી, જેનાથી વૈશ્વિક તેલ પુરવઠા અને બજારો પર સંભવિત અસર થવાની આશંકા વ્યક્ત થઈ.
દરમિયાન, અન્ય એક મહત્વપૂર્ણ ઘટનાક્રમમાં, ઇઝરાયલ અને લેબનોન પણ સીધી વાટાઘાટો ફરી શરૂ કરવા સંમત થયા છે. વોશિગ્ટનમાં બેઠકમાં મધ્યસ્થી કરનાર માર્કો રુબિયોએ બેઠકને સકારાત્મક ગણાવી હતી, અને બંને દેશો વાતચીત ચાલુ રાખવા સંમત થયા હતા. દાયકાઓથી તણાવમાં રહેલા આ બંને દેશો વચ્ચે આ એક દુર્લભ અને મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે. ૪૩ વર્ષ પછી બંને દેશો વચ્ચે વાતચીત ફરી શરૂ થઈ છે.
અમેરિકાએ ઈરાન સાથે વાતચીત ફરી શરૂ કરવા માટે બે શરતો મૂકી છે.
પહેલી શરત એ છે કે સામાન્ય શિપિગને મંજૂરી આપવા માટે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ સંપૂર્ણપણે ખુલ્લું રાખવું જોઈએ.
બીજી શરત એ છે કે ઇસ્લામાબાદમાં થયેલા કોઈપણ કરારને ઈરાનના ટોચના નેતૃત્વ દ્વારા મંજૂરી આપવી જોઈએ.
એકંદરે, જ્યારે લશ્કરી દબાણ અને નાકાબંધી ચાલુ છે, ત્યારે રાજદ્વારી પ્રયાસો પણ તીવ્ર બની રહ્યા છે. આવનારા દિવસો નક્કી કરશે કે આ વાતચીત તણાવ ઘટાડે છે કે પરિસ્થિતિને વધુ ખરાબ કરે છે. દરમિયાન, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે દાવો કર્યો છે કે યુદ્ધ તેના અંતની નજીક છે.
જોકે, ટ્રમ્પના નિવેદનોનો એક રસપ્રદ પાસું એ છે કે તેમણે વાટાઘાટોની શક્યતાને સંપૂર્ણપણે નકારી કાઢી નથી. તેમણે સંકેત આપ્યો કે આગામી બે દિવસમાં ઈસ્લામાબાદમાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે વાટાઘાટોનો નવો રાઉન્ડ શરૂ થઈ શકે છે. તેમણે કહ્યું, જો હું હવે હાર માની લઉં, તો તેમને તે દેશનું પુનર્નિર્માણ કરવામાં ૨૦ વર્ષ લાગશે, અને અમે હજી પૂર્ણ કર્યું નથી, અને આપણે જોઈશું કે શું થાય છે. મને લાગે છે કે તેઓ (ઈરાન) સોદો કરવા માંગે છે.
ટ્રમ્પે પણ પાકિસ્તાનની ભૂમિકાની ખુલ્લેઆમ પ્રશંસા કરી. ખાસ કરીને, તેમણે અસીમ મુનીરને શાનદાર ગણાવીને કહ્યું કે તેમની મધ્યસ્થીથી વાટાઘાટોનો માર્ગ ખુલ્યો. ટ્રમ્પે તો એમ પણ કહ્યું કે જો વાટાઘાટો આગળ વધે છે, તો અમેરિકા ઈસ્લામાબાદ પરત ફરી શકે છે.
હકીકતમાં, ગયા સપ્તાહના અંતે ઈસ્લામાબાદમાં યોજાયેલી ૨૧ કલાકની વાટાઘાટો કોઈ નક્કર કરાર વિના સમાપ્ત થઈ. યુએસ ઉપપ્રમુખ જે.ડી. વાન્સે વાટાઘાટો છોડીને કહ્યું કે ઈરાન તેનો પરમાણુ કાર્યક્રમ છોડવા તૈયાર નથી. વાટાઘાટોની નિષ્ફળતા બાદ, યુએસએ દબાણ વધારવા માટે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટની આસપાસ નૌકાદળ નાકાબંધી લાદી છે. યુએસ નેવીએ ઈરાન સાથે જોડાયેલા જહાજોને અટકાવવાનું શરૂ કર્યું, જેનાથી તેલ પુરવઠા પર અસર પડી.
અહેવાલ મુજબ, નાકાબંધીના પહેલા દિવસે ઘણા જહાજોએ પોતાના રૂટ બદલ્યા હતા, અને કેટલાકને પાછા ફરવું પડ્યું હતું. જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય શિપિગ સંપૂર્ણપણે બંધ થયું ન હતું, ત્યારે આ પગલાથી બજારની ચિતાઓમાં વધારો થયો હતો. આની સીધી અસર તેલના ભાવ પર પડી હતી. યુદ્ધ અને પુરવઠામાં વિક્ષેપને કારણે, ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ પ્રતિ બેરલ ઼૧૦૦ થી ઉપર પહોંચી ગયા હતા. જો કે, વાટાઘાટો ફરી શરૂ થવાના સમાચાર મળતાં, ભાવ થોડા ઓછા થયા, જે ઼૯૫ ની આસપાસ સ્થિર થયા.
ઈરાન પણ તેની શરતો પર અડગ છે, ખાસ કરીને યુરેનિયમ સંવર્ધન અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટના નિયંત્રણ અંગે. પરિણામે, બંને દેશો વચ્ચેના મતભેદો હજુ સુધી સંપૂર્ણપણે ઉકેલાયા નથી. આવનારા દિવસોમાં શું થાય છે તે જોવા માટે વિશ્વ નજીકથી જોઈ રહ્યું છે. જો ઈસ્લામાબાદમાં નવી વાટાઘાટો સફળ થાય છે, તો તે લાંબા સમયથી ચાલતા તણાવને સમાપ્ત કરવા તરફ એક મોટું પગલું હોઈ શકે છે. જો કે, જો વાટાઘાટો ફરીથી નિષ્ફળ જાય, તો વધુ બગાડ થવાની શક્યતાને નકારી શકાય નહીં.
(10:38 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
