મુંબઈ : મહારાષ્ટ્રમાં થોડા સમયના વિરામ બાદ દક્ષિણ-પશ્ચિમ ચોમાસાની (Monsoon) ધમાકેદાર વાપસી થતાં જ રાજ્યભરના ધરતીપુત્રોમાં ભારે હરખની હેલી જોવા મળી રહી છે. વરસાદના આ બીજા રાઉન્ડની સાથે જ સમગ્ર મહારાષ્ટ્રમાં ખરીફ પાકની વાવણીની કામગીરીએ જોરદાર વેગ પકડ્યો છે. રાજ્યના કૃષિ કમિશનર કાર્યાલય દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા સત્તાવાર આંકડા મુજબ, ૭ જુલાઈ સુધીમાં જ મહારાષ્ટ્રમાં રેકોર્ડબ્રેક ૬.૫૧ મિલિયન (૬૫.૧ લાખ) હેક્ટરથી વધુ જમીન પર ખરીફ વાવણી સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ થઈ ગઈ છે.

આ આંકડો મહારાષ્ટ્રના શેરડી સિવાયના કુલ સરેરાશ ખરીફ વિસ્તાર (૧૪.૪૪ મિલિયન હેક્ટર) ના આશરે ૪૫ ટકા જેટલો થાય છે. જો આમાં શેરડીના વાવેતરના આંકડા પણ ઉમેરવામાં આવે, તો અત્યાર સુધીમાં કુલ ૬.૫૮ મિલિયન હેક્ટરમાં વાવણી અને વાવેતરની કામગીરી આટોપી લેવામાં આવી છે, જે કુલ કૃષિ ક્ષેત્રના ૪૨ ટકા હિસ્સો ધરાવે છે. મોડા આવેલા વરસાદે શરૂઆતમાં ચિંતા વધારી હતી, પરંતુ હવે સ્થિતિ સંપૂર્ણપણે સુધરી ગઈ છે.

પ્રદેશવાર આંકડા: અમરાવતી ટોચ પર, કોંકણમાં હજુ ધીમી ગતિ

મહારાષ્ટ્રના જુદા જુદા વિભાગોમાં વરસાદની તીવ્રતાના આધારે વાવણીના આંકડા પણ ચોંકાવનારા અને પ્રોત્સાહક છે. રાજ્યમાં પ્રદેશવાર વાવણીની સ્થિતિ નીચે મુજબ છે:

મહારાષ્ટ્રનો વાવણી ગ્રાઉન્ડ રિપોર્ટ (વિભાગવાર):

· અમરાવતી વિભાગ: સમગ્ર રાજ્યમાં સૌથી વધુ ૫૮ ટકા વાવણી સાથે મોખરે છે.

· છત્રપતિ સંભાજીનગર અને નાસિક: આ બંને મહત્વના કૃષિ વિસ્તારોમાં ૫૦ ટકા વાવણી પૂર્ણ થઈ છે.

· લાતુર અને નાગપુર: લાતુરમાં ૪૪ ટકા અને નાગપુર વિભાગમાં ૩૯ ટકા કામગીરી પૂરી થઈ છે.

· પુણે, કોલ્હાપુર અને કોંકણ: પુણેમાં ૨૨ ટકા, કોલ્હાપુરમાં ૧૫ ટકા જ્યારે કોંકણ કિનારાના વિસ્તારમાં મોડા વરસાદને કારણે માત્ર ૪ ટકા વાવણી થઈ છે. જોકે, તાજેતરના ભારે વરસાદથી હવે કોંકણમાં પણ પ્રવૃત્તિઓ તેજ થઈ છે.

કપાસ અને તેલીબિયાં પાક તરફ ખેડૂતોની પહેલી પસંદગી

પાકની દ્રષ્ટિએ વાત કરીએ તો આ વર્ષે મહારાષ્ટ્રના ખેડૂતોએ તેલીબિયાં (Oilseeds) ના વાવેતરને સર્વોચ્ચ અગ્રિમતા આપી છે, જ્યાં સૌથી વધુ ૬૦ ટકા વાવણી થઈ ચૂકી છે. આ સિવાય મહારાષ્ટ્રના મુખ્ય રોકડીયા પાક ગણાતા કપાસ (Cotton) નું ૪૯ ટકા, કઠોળનું ૩૭ ટકા અને અનાજનું ૩૦ ટકા વાવેતર પૂર્ણ થયું છે.

કૃષિ વિભાગના વરિષ્ઠ અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે કે, હાલમાં મોટાભાગના વાવેલા પાકો અંકુરણ (Germination) અને પ્રારંભિક વિકાસના ખૂબ જ સારા તબક્કામાં છે. રાજ્યભરમાં હાલમાં જે પ્રકારે સાર્વત્રિક અને અનુકૂળ વરસાદ વરસી રહ્યો છે, તેને જોતાં આગામી દિવસોમાં વાવણીની ગતિ બમણી થઈ જશે અને આ વર્ષે મહારાષ્ટ્રમાં બમ્પર કૃષિ ઉત્પાદન થાય તેવી પૂરેપૂરી સંભાવના છે.