બર્લિન: સમગ્ર વિશ્વને પર્યાવરણ અને ક્લાઈમેટ ચેન્જ પર જ્ઞાન પીરસતા વિકસિત અને શ્રીમંત દેશોના બેવડા ધોરણો સામે ભારતે જર્મનીની ધરતી પરથી સીધો અને આકરો હુમલો બોલાવ્યો છે. બર્લિન ગ્લોબલ ડાયલોગ દરમિયાન કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી પીયૂષ ગોયલે વૈશ્વિક પ્રદૂષણમાં સિંહફાળો આપનારા ધનિક દેશોનો પર્દાફાશ કરતા સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું કે, જે દેશોએ દાયકાઓ સુધી પ્રદૂષણ ફેલાવીને પોતાના ખિસ્સા ભર્યા, તેઓ હવે વિકાસશીલ દેશોને નાણાકીય મદદ કરવાના પોતાના વચનોથી સંપૂર્ણપણે પાછળ હટી રહ્યા છે. 2015ના પેરિસ કરારમાં વાર્ષિક 100 અબજ ડોલરનું ક્લાઈમેટ ફંડ આપવાની ભવ્ય જાહેરાત કરવામાં આવી હતી, પરંતુ 11 વર્ષ વીતી જવા છતાં વિકાસશીલ દેશોના હાથમાં એક રૂપિયો પણ આવ્યો નથી અને આ તમામ વચનો માત્ર કાગળ પરના કાગળિયા સાબિત થયા છે.

જર્મનીની રાજધાની બર્લિનમાં યોજાયેલી હાઈ-લેવલ રાઉન્ડ ટેબલ ચર્ચા દરમિયાન પીયૂષ ગોયલે આંકડાકીય તથ્યો રજૂ કરીને પશ્ચિમી દેશોને ભારે મુંઝવણમાં મૂકી દીધા હતા. તેમણે યુરોપિયન યુનિયન દ્વારા લાદવામાં આવી રહેલા વિવાદિત કાર્બન બોર્ડર એડજસ્ટમેન્ટ મિકેનિઝમ (CBAM) પર તીખા પ્રશ્નો ઉઠાવતા કહ્યું કે, ભારત સમગ્ર વિશ્વની 17% વસ્તી ધરાવે છે પરંતુ વૈશ્વિક કાર્બન ઉત્સર્જનમાં આપણો હિસ્સો 3% કરતાં પણ ઓછો છે, જ્યારે યુરોપના દેશોમાં માથાદીઠ કાર્બન ઉત્સર્જન ભારત કરતાં અનેક ગણું વધારે છે. આટલી ઓછી ગ્રીનહાઉસ અસર છતાં અને 1.4 અબજ નાગરિકોની ઉર્જા અને ખાદ્ય સુરક્ષાની મોટી જવાબદારી હોવા છતાં, ભારત સ્વચ્છ અને ગ્રીન એનર્જી તરફ ખૂબ ઝડપથી આગળ વધી રહ્યું છે, પરંતુ ધનિક દેશો પોતાની આર્થિક તથા ટેકનોલોજીકલ જવાબદારીઓ નિભાવવામાં સાવ નિષ્ફળ રહ્યા છે.

પોતાના બર્લિન પ્રવાસ દરમિયાન કેન્દ્રીય મંત્રીએ માત્ર રાજદ્વારી અને પર્યાવરણીય મુદ્દાઓ જ નહીં, પરંતુ ભારતના આર્થિક વિકાસના એજન્ડાને પણ આગળ ધપાવ્યો હતો. તેમણે ક્નાઉફ (Knauf) ગ્રુપના ગ્લોબલ જનરલ પાર્ટનર મુરત અકીલ્દિઝ સાથે એક મહત્વપૂર્ણ બેઠક યોજી હતી, જેમાં ભારતમાં ટકાઉ મકાન સામગ્રી, ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટરના વિસ્તરણ અંગે ફળદાયી ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. ગોયલે પુનરોચ્ચાર કર્યો હતો કે ભારત પોતાની પ્રાથમિકતાઓ સાથે કોઈ સમાધાન કર્યા વિના પર્યાવરણ પ્રત્યે કટિબદ્ધ છે, પરંતુ વિશ્વના ધનિક દેશોએ હવામાં વાતો કરવાને બદલે ગ્રીન ટેકનોલોજી અને આબોહવા ફંડના નાણાં તાત્કાલિક રીલીઝ કરીને પોતાની નૈતિક જવાબદારી સાબિત કરવી જ પડશે.