કાનપુર:  ઉત્તર પ્રદેશના બુંદેલખંડ પ્રદેશમાં આવેલા બાંદા જિલ્લામાં આ વર્ષે ઉનાળાની સીઝનમાં તાપમાન તમામ જૂના રેકોર્ડ તોડી રહ્યું છે અને ભયાનક હીટ ક્રાઈસિસ (ગરમીની કટોકટી) સર્જાઈ છે. પર્યાવરણવિદો અને સરકારી અહેવાલો મુજબ, બાંદાના તાપમાનનું કુદરતી સંતુલન સંપૂર્ણપણે ખોરવાઈ જવા પાછળ માનવસર્જિત ભૂલો મુખ્યત્વે જવાબદાર છે. ક્ષેત્રમાં મોટા પાયે ચાલી રહેલું ગેરકાયદેસર ખનન, નદીઓનું સતત સૂકાઈ જવું અને જંગલોના વિસ્તારમાં થઈ રહેલો ચિંતાજનક ઘટાડો આ ભયાનક પર્યાવરણીય વિનાશના મુખ્ય કારણો છે.

સ્થાનિક સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, બાંદા અને તેની આસપાસની જીવાદોરી સમાન નદીઓમાંથી રેતી અને પથ્થરોનું બેફામ અને ગેરકાયદેસર ખોદકામ કરવામાં આવી રહ્યું છે, જેના કારણે નદીઓના તળ સાવ ઊંડા ઉતરી ગયા છે અને જળ સ્ત્રોતો સંપૂર્ણપણે સૂકા ભઠ્ઠ થઈ ગયા છે. નદીઓમાં પાણી ન હોવાના લીધે ગરમ પવનોની તીવ્રતા બમણી થઈ જાય છે અને સમગ્ર વિસ્તાર ભઠ્ઠીની જેમ શેકાવા લાગે છે. આ ઉપરાંત, વિકાસ અને ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના નામે લીલાછમ જંગલોનું નિકંદન કાઢી નાખવામાં આવ્યું હોવાથી કુદરતી ઠંડક આપનારો ગ્રીન કવર સાવ સંકોચાઈ ગયો છે.

આ અસંતુલિત હવામાનના કારણે સામાન્ય નાગરિકો, પશુ-પક્ષીઓ અને ખેતીવાડી પર અત્યંત વિપરીત અસરો પડી રહી છે. બપોરના સમયે તાપમાન એટલું આક્રમક હોય છે કે લોકો ઘરમાંથી બહાર નીકળી શકતા નથી અને લૂ લાગવાના કેસોમાં સતત વધારો થઈ રહ્યો છે. ભૂગર્ભ જળના સ્તર (Water Table) પણ તળિયે બેસી જતાં પીવાના પાણીની તીવ્ર અછત ઊભી થઈ છે, જેના લીધે ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં લોકો પાણી માટે કિલોમીટરો સુધી ભટકવા મજબૂર બન્યા છે.

પર્યાવરણ ક્ષેત્રના નિષ્ણાતોએ સરકાર અને સ્થાનિક વહીવટી તંત્રને ચેતવણી આપી છે કે જો તાત્કાલિક અસરથી ગેરકાયદેસર ખનન માફિયાઓ પર કડક તાળાબંધી કરવામાં નહીં આવે અને મોટા પાયે વૃક્ષારોપણ કરીને નદીઓનું પુનઃજીવન કરવામાં નહીં આવે, તો આગામી વર્ષોમાં આ પ્રદેશ સંપૂર્ણપણે રહેવા લાયક નહીં રહે. પ્રકૃતિ સાથે થઈ રહેલા આ આંધળા ચેડાંને રોકવા માટે હવે સ્થાનિક પ્રજા પણ જાગૃત થઈને કડક કાયદાકીય કદમ ઉઠાવવાની માગ કરી રહી છે.