લંડન :વિશ્વભરના દેશોના પાસપોર્ટની શક્તિ દર્શાવતા ‘હેનલી પાસપોર્ટ ઇન્ડેક્સ 2026’ ના તાજેતરના આંકડા જાહેર કરવામાં આવ્યા છે, જેમાં ભારતીય પાસપોર્ટ ધારકો માટે માઠા સમાચાર સામે આવ્યા છે. વર્ષ 2026ની શરૂઆતમાં શાનદાર સુધારો દર્શાવ્યા બાદ, મે મહિનાના તાજા રેન્કિંગમાં ભારતીય પાસપોર્ટની સ્થિતિ નબળી પડી છે. ફેબ્રુઆરીમાં જે રેન્કિંગ 75મા સ્થાને હતું, તે હવે પાંચ સ્થાન નીચે સરકીને 80મા ક્રમે પહોંચી ગયું છે. આ ફેરફાર છતાં, ભારતીય નાગરિકો હજુ પણ વિશ્વના અંદાજે 55 થી 58 દેશોમાં વિઝા-મુક્ત અથવા વિઝા-ઓન-અરાઇવલ સુવિધા સાથે મુસાફરી કરી શકશે, જે પ્રવાસીઓ માટે થોડી રાહતની વાત છે.

વૈશ્વિક સ્તરે સિંગાપોરનો પાસપોર્ટ ફરી એકવાર વિશ્વમાં સૌથી શક્તિશાળી સાબિત થયો છે, જેમના નાગરિકો 192 દેશોમાં કોઈપણ પૂર્વ વિઝા વગર પ્રવેશી શકે છે. આ યાદીમાં બીજા સ્થાને જાપાન, દક્ષિણ કોરિયા અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) જેવા એશિયન દેશોએ પોતાનું પ્રભુત્વ જાળવી રાખ્યું છે. યુરોપિયન દેશોમાં નોર્વે અને સ્વિટ્ઝર્લૅન્ડ પણ 185 દેશોની વિઝા-મુક્ત યાત્રા સાથે મોખરે છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે, વસ્તી અને વિદેશી સમુદાયોના પ્રભાવને કારણે વિવિધ દેશોની વિઝા નીતિઓમાં સતત બદલાવ જોવા મળી રહ્યો છે, જેની સીધી અસર આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રવાસન પર પડી રહી છે.

બીજી તરફ, સૌથી નબળા પાસપોર્ટ ધરાવતા દેશોમાં પાકિસ્તાનની હાલત અત્યંત દયનીય જોવા મળી રહી છે. પાકિસ્તાન 98મા ક્રમે રહીને વિશ્વના સૌથી ખરાબ પાસપોર્ટ પૈકીનો એક બન્યો છે, જ્યાં તેના નાગરિકો માત્ર 31 થી 35 દેશોમાં જ વિઝા વગર જઈ શકે છે. આફ્રિકન દેશો જેમ કે નાઇજીરીયા અને કોંગો પણ આ યાદીમાં નીચેના ક્રમે છે. નિષ્ણાતોના મતે, આર્થિક અસ્થિરતા અને રાજદ્વારી સંબંધોમાં આવતા ઉતાર-ચઢાવ પાસપોર્ટની મજબૂતી નક્કી કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. ભારત માટે રેન્કિંગમાં થયેલો આ ઘટાડો આગામી સમયમાં વિદેશ પ્રવાસના આયોજન પર મોટી અસર કરી શકે છે.