નવી દિલ્હી:ભારતીય રેલ્વે હાલમાં આધુનિકીકરણના મોટા દોરમાંથી પસાર થઈ રહી છે, જ્યાં વંદે ભારત જેવી હાઇટેક ટ્રેનો અને અમૃત ભારત સ્ટેશન પ્રોજેક્ટ હેઠળ સ્ટેશનોનો કાયાકલ્પ કરવામાં આવી રહ્યો છે. ડિસેમ્બર ૨૦૨૫ સુધીમાં ૧,૩૩૭ સ્ટેશનોમાંથી ૧૫૫ સ્ટેશનો પર કામ પૂર્ણ થયું છે, જ્યારે ૨૦૨૫-૨૬માં વંદે ભારત એક્સપ્રેસમાં ૩૯.૮ મિલિયન લોકોએ સફર કરી છે. જાન્યુઆરી ૨૦૨૬માં શરૂ થયેલી વંદે ભારત સ્લીપર ટ્રેનમાં પણ ૧.૨૧ મિલિયનથી વધુ મુસાફરો નોંધાયા છે. જોકે, આ બાહ્ય ચમક-ધમક વચ્ચે સામાન્ય મુસાફરો માટે દૈનિક સફર કેટલી સુધરી છે તે અંગે મોટો પ્રશ્નાર્થ ઊભો થયો છે.

સંસદમાં રજૂ કરાયેલા કેગ (CAG) ઓડિટ રિપોર્ટ અનુસાર, તપાસવામાં આવેલા ૫૧૨ બિન-ઉપનગરીય સ્ટેશનોમાંથી ૪૫૮ સ્ટેશનો પર પાયાની સુવિધાઓમાં મોટી ખામીઓ જોવા મળી છે. સૌથી ચિંતાજનક બાબત એ છે કે ૮ સ્થળોએ વોટર કુલરમાંથી લેવાયેલા પાણીના નમૂનાઓમાં ઇ. કોલી બેક્ટેરિયાનું દૂષિત પ્રમાણ મળી આવ્યું છે. આ ઉપરાંત, ૯૬ લાંબા અંતરની ટ્રેનોના સર્વેમાં ૪૦%થી વધુ મુસાફરો શૌચાલયની સ્વચ્છતાથી અસંતુષ્ટ હતા, જ્યારે અડધાથી વધુ લોકોએ ઓનબોર્ડ હાઉસકીપિંગ સામે નારાજગી દર્શાવી હતી અને 'રેલ મદદ' પોર્ટલ પર પાણીની અછત અંગે એક લાખથી વધુ ફરિયાદો નોંધાઈ હતી.

સમયસરતાની દ્રષ્ટિએ ૨૦૨૩-૨૪માં ૭૩.૬૨% ની સરખામણીએ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ સુધીમાં ટ્રેનોની પંક્ચ્યુઆલિટી વધીને ૭૭.૨૪% થઈ છે. તે જ સમયે સ્ટેશનો પર ભીડ નિયંત્રણ પણ મહત્વનો મુદ્દો બન્યો છે. ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૫માં નવી દિલ્હી સ્ટેશન પર થયેલી ભાગદોડમાં ૧૮ લોકોના મોત બાદ કડક સુરક્ષા પગલાં લેવાયા હતા અને માર્ચ ૨૦૨૬ સુધીમાં ૭૬ પસંદગીના સ્ટેશનો પર કાયમી વોકવેનું નિર્માણ કરવામાં આવ્યું છે.

માળખાગત સુવિધાઓના નિર્માણ સાથે જનરલ અને સ્લીપર કોચમાં મુસાફરી કરતા લાખો આમ નાગરિકો માટે શૌચાલયની સફાઈ અને સુરક્ષિત પીવાના પાણીની ખાતરી કરવી એ જ રેલ્વે તંત્ર માટે ખરી કસોટી છે. આગામી દિવસોમાં તમામ સુધારાઓની સાથે સાથે જાળવણીના કડક ધોરણો અને ગ્રાઉન્ડ લેવલ મોનિટરિંગ વધારે સઘન બનાવવામાં આવશે જેથી દરેક વર્ગના મુસાફરો માટે સફર વધુ સુરક્ષિત અને આરામદાયક બની શકે.