પ્રયાગરાજ  : ઉત્તર પ્રદેશની યોગી આદિત્યનાથ સરકારને પંચાયતી વહીવટ મુદ્દે મોટો કાનૂની ફટકો પડ્યો છે. અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટે રાજ્ય સરકારના એ વિવાદાસ્પદ નિર્ણય પર વચગાળાનો સ્ટે મૂકી દીધો છે, જેમાં ગ્રામ પંચાયતોનો કાર્યકાળ પૂરો થયા પછી પણ જૂના ગ્રામપ્રમુખોને જ વહીવટકર્તા (એડમિનિસ્ટ્રેટર) તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. હાઈકોર્ટે સરકારના આ પગલાંને સંપૂર્ણપણે ગેરબંધારણીય જાહેર કર્યું છે. અરવિંદ રાઠોડ દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી જાહેર હિતની અરજી (PIL) પર સુનાવણી કરતા અદાલતે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે મુદત પૂરી થયા પછી લોકતાંત્રિક પ્રક્રિયાને બાજુ પર મૂકીને આ પ્રકારે સત્તાનું વિસ્તરણ કરી શકાય નહીં.

આ વિવાદની પૃષ્ઠભૂમિ પર નજર કરીએ તો, ઉત્તર પ્રદેશમાં તમામ ગ્રામ પંચાયતોનો પાંચ વર્ષનો કાયદેસરનો કાર્યકાળ ૨૬ મે, ૨૦૨૬ ના રોજ સમાપ્ત થઈ રહ્યો હતો. જો કે, સમયસર ચૂંટણીઓ ન યોજાવાને કારણે સરકારે તેની બરાબર એક દિવસ પહેલા એટલે કે ૨૫ મેના રોજ એક વટહુકમ બહાર પાડીને તમામ ગ્રામપ્રમુખોને આગામી છ મહિના માટે વહીવટકર્તા તરીકે કામ ચાલુ રાખવાની સત્તા આપી દીધી હતી. હાઈકોર્ટના આ તાજેતરના સ્ટે ઓર્ડરને કારણે હવે રાજ્યભરની પંચાયતોની વહીવટી કામગીરી અને નાણાકીય વ્યવહારો પર મોટા પ્રશ્નાર્થચિહ્નો ઊભા થયા છે અને ગ્રામીણ સ્તરે સત્તાનું શૂન્યાવકાશ સર્જાય તેવી સ્થિતિ ઊભી થઈ છે.

અદાલતે માત્ર સ્ટે આપીને જ સંતોષ નથી માન્યો, પરંતુ રાજ્ય સરકારને પંચાયત ચૂંટણીઓની ચોક્કસ તારીખો જાહેર કરવા અને ઓબીસી (OBC) કમિશનના અહેવાલને રેકોર્ડ પર લાવવા માટે સોગંદનામું દાખલ કરવાનો પણ કડક નિર્દેશ આપ્યો છે. કોર્ટે સરકારને પૂછ્યું છે કે જો પછાત વર્ગના અનામત માટે કોઈ કમિશન રચવામાં આવ્યું હોય, તો તેની વિગતો પણ અદાલત સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવે. અરજીકર્તાની માંગ છે કે આ ગેરબંધારણીય વહીવટકર્તાઓને તાત્કાલિક હટાવીને પારદર્શક રીતે નવી પંચાયત ચૂંટણીઓ યોજવામાં આવે. આ હાઈ-પ્રોફાઈલ કેસની આગામી નિર્ણાયક સુનાવણી હવે ૧૩ જુલાઈ, ૨૦૨૬ ના રોજ નિયત કરવામાં આવી છે, જેના પર આખા રાજ્યની નજર ટકેલી છે.