નવી દિલ્હી: તા.14 દિલ્હી હાઈકોર્ટે કેદીઓના માનવ અધિકારો અને જેલ પ્રશાસનને લઈને એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ આદેશ જારી કર્યો છે. અદાલતે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જે કેદીઓએ તેમના પરના આરોપો મુજબની મહત્તમ સજાનો ત્રીજો (1/3) અથવા અડધો ભાગ જેલમાં વિતાવી દીધો હોય, તેમને જામીન પર મુક્ત કરવા જોઈએ. હાઈકોર્ટે આ બાબતે સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્દેશોનું ચુસ્તપણે પાલન કરવા માટે તમામ જિલ્લા ન્યાયાધીશો અને જેલ મહાનિર્દેશકોને કડક સૂચના આપી છે.
પોલીસના 'ગેરમાર્ગે દોરતા' રિપોર્ટ પર આકરા પ્રહાર
જસ્ટિસ ગિરીશ કઠપાલિયાએ છેતરપિંડીના એક કેસમાં જામીન આપતી વખતે દિલ્હી પોલીસની કામગીરી પર ભારે નારાજગી વ્યક્ત કરી હતી. કોર્ટે નોંધ્યું કે પોલીસ દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલો સ્ટેટસ રિપોર્ટ ગેરમાર્ગે દોરનારો હતો. તપાસ એજન્સીએ જે ઓડિયો રેકોર્ડિંગને પુરાવા તરીકે રજૂ કર્યું હતું, તે હકીકતમાં મુખ્ય આરોપીનું નહીં પણ સહ-આરોપીનું હતું. કોર્ટે સવાલ ઉઠાવ્યો કે પાંચ આરોપીઓમાંથી માત્ર એકની જ ધરપકડ કેમ થઈ અને બાકીના હજુ કેમ ફરાર છે?
ટ્રાયલ વગર વર્ષો સુધી જેલવાસ કેમ?
આ કેસમાં આરોપી સાત વર્ષની મહત્તમ સજાનો ત્રીજો ભાગ જેલમાં કાપી ચૂક્યો હતો, છતાં હજુ સુધી ટ્રાયલ (કેસની સુનાવણી) પણ શરૂ થઈ નહોતી. કોર્ટે ચિંતા વ્યક્ત કરતા કહ્યું કે, "સુપ્રીમ કોર્ટના સ્પષ્ટ આદેશો હોવા છતાં, પ્રથમ વખત ગુનો કરનારા ઘણા કેદીઓ સજાના નિર્ધારિત સમય કરતાં વધુ સમય જેલમાં વિતાવે છે, જે ન્યાયિક પ્રક્રિયાની નિષ્ફળતા દર્શાવે છે."
તંત્રને સીધો આદેશ
અદાલતે આ આદેશની નકલ તાત્કાલિક અસરથી દિલ્હી હાઈકોર્ટ કાનૂની સેવા સમિતિ અને દિલ્હી રાજ્ય કાનૂની સેવા સત્તામંડળને મોકલવા જણાવ્યું છે. આ નિર્ણયનો હેતુ એવા કેદીઓને ન્યાય આપવાનો છે જેઓ નબળી આર્થિક સ્થિતિ અથવા કાયદાકીય જાણકારીના અભાવે જેલમાં સબડી રહ્યા છે.
આ ચુકાદો આવનારા સમયમાં જેલોમાં કેદીઓની સંખ્યા ઘટાડવા અને ટ્રાયલ અન્ડર પ્રિઝનર્સ (UTP) ના અધિકારોના રક્ષણ માટે માઇલસ્ટોન સાબિત થશે.