નવી દિલ્હી: ભારતમાં ડિજિટલ ક્રાંતિ અભૂતપૂર્વ ગતિએ આગળ વધી રહી છે અને તેનો સૌથી મોટો પુરાવો યુનિફાઇડ પેમેન્ટ્સ ઇન્ટરફેસ એટલે કે UPI ના તાજેતરના આંકડા છે. કેન્દ્ર સરકારે સંસદમાં સત્તાવાર માહિતી આપતા જણાવ્યું છે કે, ચાલુ વર્ષે જૂન મહિના સુધીમાં દેશમાં UPI નો ઉપયોગ કરનારા સક્રિય ગ્રાહકોની સંખ્યા રેકોર્ડબ્રેક ૫૫.૪૯ કરોડ (આશરે ૫૫.૫ કરોડ) પર પહોંચી ગઈ છે. સામાન્ય કરિયાણાની દુકાનથી લઈને મોટા શોરૂમ સુધી હવે રોકડા રૂપિયાના બદલે 'સ્કેન એન્ડ પે' નો ક્રેઝ ભારતીયોના લોહીમાં ભળી ગયો છે.

નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ માં ટ્રાન્ઝેક્શને તમામ રેકોર્ડ તોડ્યા

લોકસભામાં પુછાયેલા એક પ્રશ્નના લેખિત જવાબમાં નાણા રાજ્ય મંત્રી પંકજ ચૌધરીએ આજે ડિજિટલ પેમેન્ટના ચોંકાવનારા આંકડા જાહેર કર્યા હતા. તેમણે જણાવ્યું કે નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨base-૨૬ દરમિયાન UPI વ્યવહારોની સંખ્યા (વોલ્યુમ) માં ૨૪,૧૬૨ કરોડનો તોતિંગ વધારો થયો છે. જો મૂલ્યની દ્રષ્ટિએ વાત કરીએ તો, આ ગાળા દરમિયાન કુલ ૩૧૪ લાખ કરોડ રૂપિયાના નાણાકીય વ્યવહારો માત્ર UPI એપ્લિકેશન્સ દ્વારા ઓનલાઇન કરવામાં આવ્યા છે, જે ભારતીય અર્થતંત્રની મજબૂતી અને ડિજિટલ સ્વીકાર્યતા દર્શાવે છે.

સાયબર ફ્રોડ સામે લોખંડી સુરક્ષા કવચ

ઓનલાઇન ટ્રાન્ઝેક્શન વધવાની સાથે છેતરપિંડીના જોખમો પણ વધ્યા છે, જેને લઈને સરકાર સંપૂર્ણ સતર્ક છે. મંત્રી શ્રી ચૌધરીએ ગૃહને ખાતરી આપી હતી કે UPI આધારિત વ્યવહારોને વધુ સુરક્ષિત અને પારદર્શક બનાવવા માટે ભારત સરકાર, રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) અને નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા (NPCI) દ્વારા સંયુક્ત રીતે અનેક કડક સુરક્ષા પ્રોટોકોલ લાગુ કરવામાં આવ્યા છે.

·         જોખમ-આધારિત લિમિટ: શંકાસ્પદ વ્યવહારોને રોકવા માટે ટ્રાન્ઝેક્શન લિમિટ નક્કી કરાઈ છે.

·         મોબાઇલ નંબર સુરક્ષા: યુઝરની જાણ બહાર અનધિકૃત રીતે મોબાઇલ નંબરમાં ફેરફાર કરવા પર કડક પ્રતિબંધ.

·         SMS ફ્રોડથી રક્ષણ: એસએમએસ-આધારિત ઓથેન્ટિકેશનના દુરુપયોગ સામે મજબૂત પ્રોટેક્શન સિસ્ટમ.

·         એપ સિક્યોરિટી: તમામ UPI એપ્લિકેશન્સ માટે સુરક્ષાના નિયમો વધુ કડક બનાવવામાં આવ્યા છે.

હવે ગ્લોબલ બન્યું ભારતનું UPI: નાણા રાજ્ય મંત્રીએ વધુમાં ગર્વભેર માહિતી આપી હતી કે UPI હવે માત્ર ભારત પૂરતું મર્યાદિત નથી રહ્યું. વિશ્વના વિવિધ દેશોની સ્થાનિક ચુકવણી પ્રણાલીઓ (Payment Systems) સાથે ભારતીય UPI ને સફળતાપૂર્વક સાંકળી લેવામાં આવ્યું છે. આ આંતરરાષ્ટ્રીય જોડાણને કારણે હવે વિદેશમાં રહેતા ભારતીયો માટે પર્સન-ટુ-પર્સન (P2P) નાણાં મોકલવા અને પ્રવાસીઓ માટે પર્સન-ટુ-મર્ચન્ટ (P2M) એટલે કે વેપારીઓને સીધું ડિજિટલ પેમેન્ટ કરવાનું અત્યંત સરળ બની ગયું છે.