તેહરાન, તા.૨૨: છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓથી પશ્ચિમ એશિયા (મિડલ ઈસ્ટ) ને સંપૂર્ણપણે તબાહ કરી રહેલા અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના ભયાનક યુદ્ધ પર હવે હંમેશા માટે પૂર્ણવિરામ મુકાવા જઈ રહ્યું છે. આંતરરાષ્ટ્રીય ન્યૂઝ એજન્સી 'અલ અરબિયા'ના અહેવાલો અનુસાર, પાકિસ્તાનની મધ્યસ્થી અને સીક્રેટ ડિપ્લોમેસી બાદ બંને કટ્ટર દુશ્મન દેશો વચ્ચે એક ઐતિહાસિક શાંતિ સમજૂતીનો ફાઇનલ ડ્રાફ્ટ સંપૂર્ણપણે તૈયાર થઈ ગયો છે. આગામી ગણતરીના કલાકોમાં જ આ મહાસમજૂતીની સત્તાવાર જાહેરાત વૈશ્વિક સ્તરે કરવામાં આવશે, જેના પર અત્યારે આખી દુનિયાની નજરો મંડાયેલી છે.
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને પાકિસ્તાનની એન્ટ્રીથી બદલાયું સમીકરણ
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, લાંબા સમયથી બંને દેશો વચ્ચે સીઝફાયર માટેના પ્રયાસો થઈ રહ્યા હતા પરંતુ કોઈ ઉકેલ આવતો નહોતો. આ દરમિયાન અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તેમના ચીન પ્રવાસ પરથી જ પાકિસ્તાનને આ મામલે સક્રિય ભૂમિકા ભજવવા ઈરાન મોકલ્યું હતું. પાકિસ્તાનના ગૃહ મંત્રી મોહસિન નકવી અમેરિકાના કડક વલણ અને શરતોનો ચિઠ્ઠો લઈને તેહરાન પહોંચ્યા હતા. આ વખતે મધ્યસ્થીની આ શરૂઆતથી જ અમેરિકા પણ ખૂબ હકારાત્મક દેખાયું હતું અને અમેરિકી વિદેશ મંત્રીએ પણ ઈરાન તરફથી સારા સંકેતો મળ્યા હોવાની પુષ્ટિ કરી હતી.
અલ અરબિયાએ જાહેર કરી ગુપ્ત કરારની ૧૦ મુખ્ય શરતો
બંને દેશો હથિયારો હેઠા મૂકીને હાથ મિલાવવા તૈયાર થયા છે તે પાછળ જે ૧૦ મુખ્ય શરતો નક્કી કરવામાં આવી છે તે નીચે મુજબ છે:
•    દરેક મોરચે તાત્કાલિક સીઝફાયર: જમીન, આકાશ અને દરિયાઈ માર્ગે બંને દેશોની સેનાઓ પોતાની તમામ સૈન્ય ગતિવિધિઓ પર ત્વરિત અને કાયમી રોક લગાવશે.
•    ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પર હુમલો નહીં: અમેરિકા કે ઈરાન એકબીજાના સૈન્ય ઠેકાણાઓ, સામાન્ય નાગરિકો કે ઓઈલ રિફાઈનરી જેવા આર્થિક કેન્દ્રોને નિશાન બનાવશે નહીં.
•    મીડિયા પ્રોપેગેન્ડાનો અંત: યુદ્ધના મેદાનની સાથે-સાથે ટીવી અને સોશિયલ મીડિયા પર ચાલતું ઝેરીલું પ્રોપેગેન્ડા અને નિવેદનબાજીનું યુદ્ધ પણ તુરંત બંધ કરવું પડશે.
•    સંપ્રભુતાનું સન્માન: બંને દેશો એકબીજાની ભૌગોલિક સરહદોનું સન્માન કરશે અને આંતરિક બાબતોમાં કોઈ પણ પ્રકારની દખલગીરી નહીં કરે.
•    સમુદ્રમાં વેપારની ખુલ્લી આઝાદી: આરબની ખાડી, વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ હોર્મુઝની સામુદ્રધુની અને ઓમાનની ખાડીમાં આંતરરાષ્ટ્રીય જહાજોની અવરજવર માટે કોઈ પણ દેશ રસ્તો રોકી શકશે નહીં.
•    જોઇન્ટ મોનિટરિંગ સિસ્ટમ: જો ભવિષ્યમાં કોઈ બાબતે પરસ્પર મતભેદ કે અણબનાવ સર્જાય, તો તેને શાંતિપૂર્ણ રીતે ઉકેલવા માટે એક સંયુક્ત દેખરેખ સમિતિ બનાવવામાં આવશે.
•    સાત દિવસમાં બોર્ડર ગેમ પર ચર્ચા: આ શાંતિ કરાર લાગુ થયાના બરાબર સાત દિવસની અંદર બંને દેશો બોર્ડર મેનેજમેન્ટ અને સૈન્ય તૈનાતી ઘટાડવા પર સીધી વાર્તા શરૂ કરશે.
•    આર્થિક પ્રતિબંધોમાંથી મુક્તિ: ઈરાન આ તમામ શરતોનું પાલન કરશે તેના બદલામાં અમેરિકા તેના પર લાદવામાં આવેલા કડક આર્થિક પ્રતિબંધો ધીમે-ધીમે સંપૂર્ણપણે હટાવી લેશે.
•    યુએન ચાર્ટરનું પાલન: આ સમગ્ર ઐતિહાસિક કરાર આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાઓ અને સંયુક્ત રાષ્ટ્ર (UN) ના નિયમો અને માર્ગદર્શિકા હેઠળ જ કામ કરશે.
•    એક જ સેકન્ડથી સમાન અમલીકરણ: બંને દેશો તરફથી જેવી જ આ ડીલની સત્તાવાર જાહેરાત થશે, તે જ સેકન્ડથી આ સમજૂતી સમગ્ર વિશ્વમાં એકસાથે લાગુ થઈ જશે.
આ ઐતિહાસિક શાંતિ મંત્રણાના સફળ પરિણામથી પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ હળવો થશે અને વૈશ્વિક સ્તરે ક્રૂડ ઓઈલના બજારો સહિતના અર્થતંત્રને મોટી રાહત મળવાની આશા સેવાઈ રહી છે.