<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Friday, 4th September 2026

વિશ્વનો નકશો બદલવાની ઐતિહાસિક પહેલ: યુએનમાં મતદાનથી આફ્રિકા મોટું અને યુરોપ-કેનેડા નાના દેખાશે

સદીઓ જૂના મર્કેટર પ્રોજેક્શન નકશાની ભ્રામકતા દૂર કરવા અને ખંડોના વાસ્તવિક કદને દર્શાવવા માટે આફ્રિકન યુનિયનના પ્રસ્તાવ પર સંયુક્ત રાષ્ટ્રમાં આજે મતદાન યોજાશે.

ન્યુ યોર્ક : વર્ષ ૧૫૬૯માં ગેરાર્ડસ મર્કેટર દ્વારા બનાવવામાં આવેલા પરંપરાગત વિશ્વ નકશામાં ખંડોના કદ અને ભૌગોલિક સ્થિતિને લઈને રહેલી વિસંગતતાઓને દૂર કરવાના ઉદ્દેશ્યથી આફ્રિકન યુનિયનના સભ્ય દેશો અને બહામાસ દ્વારા સંયુક્ત રીતે રજૂ કરવામાં આવેલા 'નકશો સુધારો' પ્રસ્તાવ પર શુક્રવારે યુએન જનરલ એસેમ્બલીમાં મહત્વપૂર્ણ મતદાન યોજાવા જઈ રહ્યું છે, જેના પરિણામે જો આ પ્રસ્તાવ પસાર થશે તો ભવિષ્યમાં આફ્રિકા અને દક્ષિણ અમેરિકા જેવા ખંડો તેમના વાસ્તવિક વિશાળ કદમાં દેખાશે જ્યારે ગ્રીનલેન્ડ, યુરોપ અને કેનેડા વર્તમાન નકશાની સરખામણીમાં નાના દેખાશે.

આ વિષય પર વિગતવાર પ્રકાશ પાડતા પ્રસ્તાવના સમર્થકો અને ફ્રાન્સના વિદેશ પ્રધાન જીન-નોએલ બારોએ સત્તાવાર નિવેદનમાં જણાવ્યું છે કે મર્કેટર નકશામાં વિષુવવૃત્તથી દૂર આવેલા પ્રદેશો વાસ્તવિકતા કરતાં ઘણા મોટા દેખાય છે, જેનું ઉત્તમ ઉદાહરણ ગ્રીનલેન્ડ છે જે આફ્રિકા કરતા ૧૪ ગણું નાનું હોવા છતાં નકશા પર તેની સમકક્ષ દેખાય છે, અને નકશા પરની આ લાંબી ભ્રામકતા ધીમે ધીમે વૈશ્વિક સ્તરે વિવિધ પ્રદેશો અને તેમની વિકાસ ક્ષમતા વિશે ખોટી માનસિક ધારણાઓ ઊભી કરે છે, જેને હવે ૨૦૧૮માં વિકસાવવામાં આવેલા 'સમાન પૃથ્વી' (Equal Earth) નકશાના માધ્યમથી સુધારવાની તાતી આવશ્યકતા છે.

આફ્રિકન યુનિયનના કમિશનર અમ્મા તુમ-અમોઆ અને અન્ય પ્રાદેશિક નેતાઓએ અગાઉ માર્ચ તથા એપ્રિલ મહિનામાં આ મુદ્દે અવાજ اٹھાવીને યુએનને સમાન નકશો અપનાવવાની સત્તાવાર અપીલ કરી હતી, કારણ કે લાંબા સમયથી આફ્રિકાના કદ અને વૈશ્વિક મહત્વને નકશા પર અવગણવામાં આવ્યું છે, અને હવે ફ્રાન્સ સહિતના અગ્રણી દેશો પણ આ અભિયાનના સમર્થનમાં આગળ આવ્યા છે ત્યારે વૈશ્વિક સ્તરે ભૌગોલિક નકશાના અર્થઘટનને બદલવાની દિશામાં આ એક ક્રાંતિકારી ડગ માનવામાં આવી રહ્યું છે.

આજના યુએન મતદાનના પરિણામો માત્ર કાગળ પરના નકશાને નહીં પરંતુ વૈશ્વિક માનસિકતા અને ભૌગોલિક પ્રતિનિધિત્વને પણ નવો આકાર આપશે, અને જો આ પ્રસ્તાવ બહુમતીથી સ્વીકારવામાં આવશે તો આંતરરાષ્ટ્રીય શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ, મીડિયા અને સત્તાવાર દસ્તાવેજોમાં પૃથ્વીનું વધુ સચોટ અને ન્યાયી ચિત્ર જોવા મળશે તેવી પ્રબળ સંભાવના છે.

(11:43 PM IST)