નવી દિલ્હી : ભારત સરકાર દ્વારા દેશના દૂરસ્થ અને સીમાવર્તી સરહદી ગામડાઓનો કાયાકલ્પ કરવા માટે એક અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ અને વ્યાપક યોજના અમલમાં મૂકવામાં આવી છે. 'વાઇબ્રન્ટ વિલેજ પ્રોગ્રામ' (VVP) હેઠળ દેશની આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદો પર આવેલા ૨,૬૧૬ ગામડાઓના સર્વાંગી વિકાસ માટે કુલ ₹૧૧,૬૩૯ કરોડનું વિશેષ પેકેજ ફાળવવામાં આવ્યું છે. આ યોજનાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય સરહદી વિસ્તારોમાં રોજગારીની તકો ઊભી કરવાનો અને સ્થાનિક અર્થતંત્રને મજબૂત કરવાનો છે.

આ યોજના હેઠળ સુરક્ષા દળો અને અર્ધલશ્કરી ચોકીઓને સ્થાનિક બજારોમાં રૂપાંતરિત કરવામાં આવી રહી છે. ITBP અને BSF જેવા દળોને નજીકના સરહદી ગામોમાંથી જ દૈનિક જરૂરિયાતની વસ્તુઓ જેવી કે દૂધ, શાકભાજી, ઇંડા અને અનાજ સીધી ખરીદી કરવાના નિર્દેશો આપવામાં આવ્યા છે. આ સ્થાનિક ખરીદી મોડેલથી ગ્રામજનોને પોતાના ઉત્પાદનો માટે તૈયાર અને નિયમિત બજાર મળી રહ્યું છે, જેનાથી આર્થિક એકલતા દૂર થઈ રહી છે. અરુણાચલ પ્રદેશના કુરુંગ કુમેય અને દિબાંગ ખીણ જેવા વિસ્તારોમાં આ પહેલના સકારાત્મક પરિણામો પણ જોવા મળ્યા છે, જ્યાં લોકો ફરીથી પોતાના વતન અને ગામો તરફ પાછા ફરી રહ્યા છે.

આ મહત્વાકાંક્ષી પ્રોગ્રામ બે તબક્કામાં લાગુ કરવામાં આવી રહ્યો છે. પ્રથમ તબક્કા (૨૦૨૨-૨૭) માટે ₹૪,૮૦૦ કરોડ અને બીજા તબક્કા (૨૦૨૮-૨૯ સુધી) માટે ₹૬,૮૩૯ કરોડ ફાળવવામાં આવ્યા છે. આ અંતર્ગત સરહદી ગામોમાં શાળાઓનું નવીનીકરણ, ક્લસ્ટર સ્તરે હોસ્પિટલો અને કોલેજોની સ્થાપના તેમજ કનેક્ટિવિટી વધારવાની યોજના છે, જેથી સરહદી નાગરિકોને તમામ મૂળભૂત સુવિધાઓ ઘરઆંગણે જ મળી રહે.

આ સરહદી વિકાસ પ્રોજેક્ટ્સ ભારતની સુરક્ષા અને ગ્રામીણ અર્થવ્યવસ્થા બંનેને વધુ મજબૂત બનાવવામાં સીમાચિહ્નરૂપ સાબિત થશે.